Ten digest nie daje jednego tematu na nowy artykuł prawny

Zestawienie zawiera wiele wartościowych dokumentów, ale nie układają się one w jedną, nową i dostatecznie wyodrębnioną historię prawną. Publikacja artykułu problemowego na tej podstawie groziłaby połączeniem niepowiązanych zagadnień — od VAT przy wywłaszczeniu drogi, przez RODO we wspólnocie mieszkaniowej, po egzaminy dla doradców inwestycyjnych.

Kontekst: dlaczego nie ma tu wspólnego wątku

Pierwszy dokument dotyczy historycznego aktu — ustawy z 24 marca 1933 r. o nadzwyczajnej daninie majątkowej. Sam jego tytuł wskazuje jedynie przedmiot regulacji:

Ustawa z dnia 24 marca 1933 r. o nadzwyczajnej daninie majątkowej. Dz.U. 1933 nr 29 poz. 248

— Ustawa z 24 marca 1933 r. o nadzwyczajnej daninie majątkowej

Nie wynika z tego jednak współczesny problem prawny: brak tu treści przepisów tej ustawy, aktualnego aktu wykonawczego, późniejszego orzeczenia odnoszącego się do niej albo interpretacji wyjaśniającej jej znaczenie dziś. Nie można więc rzetelnie budować publikacji o „nadzwyczajnej daninie majątkowej” ani przedstawiać jej jako bieżącej podstawy obowiązków podatkowych.

Pozostałe pozycje nie rozwijają tego zagadnienia. Są to odrębne sprawy z różnych dziedzin:

podatek VAT przy przeniesieniu własności drogi za odszkodowanie;
podatek od spadków i darowizn przy zasiedzeniu albo nabyciu gospodarstwa rolnego;
podatek dochodowy od osób prawnych (CIT) przy zniesieniu współwłasności;
upadłość konsumencka i majątek wspólny małżonków;
obrót nieruchomościami rolnymi;
ochrona danych osobowych;
klauzule niedozwolone w umowach bankowych i deweloperskich;
wymagania KNF wobec banków oraz organizacja egzaminów zawodowych.

To nie jest jedna linia orzecznicza (powtarzalny kierunek rozstrzygnięć sądowych w podobnych sprawach) ani pakiet zmian jednego obszaru prawa. Łączy te dokumenty przede wszystkim przypadkowe występowanie podobnych haseł, zwłaszcza „nieruchomość”, „danina” albo numer „1933”. Taka zbieżność nie tworzy jeszcze tematu redakcyjnego.

Co dokładnie mówią przepisy i rozstrzygnięcia — ale każde w swojej sprawie

Najbardziej wyraźnie odrębność problemów widać w interpretacji VAT nr 0112-KDIL2-1.4012.200.2018.1.SS. Dotyczyła ona działki stanowiącej część drogi wojewódzkiej, przeniesionej na Skarb Państwa za odszkodowaniem. Organ uznał, że droga została po raz pierwszy oddana do używania w 1933 r., a więc między pierwszym zasiedleniem a dostawą minęły ponad dwa lata.

„pierwsze zasiedlenie” budowli (drogi) nastąpiło w 1933 roku.

— Interpretacja indywidualna 0112-KDIL2-1.4012.200.2018.1.SS

W prostych słowach: „pierwsze zasiedlenie” to w tej sprawie pierwsze faktyczne oddanie budowli do użytkowania. Data 1933 r. nie odnosiła się do historycznej daniny majątkowej, lecz do momentu publicznego używania drogi. Skutkiem było zastosowanie zwolnienia z VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT — dostawa budowli po upływie dwóch lat od pierwszego zasiedlenia.

Inny, zupełnie samodzielny wątek zawiera decyzja Prezesa UODO nr DKN.5131.31.2021. Chodziło o wspólnotę mieszkaniową, która przekazała dane osobowe podmiotowi obsługującemu ją bez pisemnej umowy powierzenia przetwarzania danych oraz nie dopełniła obowiązków po naruszeniu ochrony danych.

b) art. 33 ust. 1 rozporządzenia 2016/679, polegające na niezgłoszeniu Prezesowi Urzędu Ochrony Danych Osobowych przez Wspólnotę Mieszkaniową „(…)” w S., naruszenia ochrony danych osobowych bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 72 godzin po stwierdzeniu tego naruszenia,

— Decyzja Prezesa UODO DKN.5131.31.2021

Art. 33 ust. 1 RODO dotyczy zgłoszenia naruszenia organowi nadzorczemu, czyli Prezesowi UODO. Termin 72 godzin liczy się od stwierdzenia naruszenia. Decyzja wskazuje też na art. 34 ust. 1 i 2 RODO: w określonych przypadkach trzeba zawiadomić osoby, których dane dotyczą, o zagrożeniu. To materiał potencjalnie użyteczny dla wspólnot mieszkaniowych i firm zarządzających nieruchomościami, ale nie ma związku z podatkiem majątkowym z 1933 r. ani z VAT od drogi.

Jeszcze inną kategorią jest komunikat Komisji Egzaminacyjnej dla Doradców Inwestycyjnych. W komunikacie nr 304 wskazano organizację trzeciego etapu egzaminu, w tym dwa zadania i zasady ich zaliczania.

Warunkiem zaliczenia trzeciego etapu egzaminu jest zaliczenie obydwu zadań.

— Komunikat nr 304 Komisji Egzaminacyjnej dla Doradców Inwestycyjnych, § 4

Z § 3 wynika, że za każde zadanie można uzyskać maksymalnie 100 punktów, a do zaliczenia pojedynczego zadania potrzeba co najmniej 51 punktów. Z kolei § 4 wymaga zaliczenia obu zadań. Jest to konkretna informacja dla kandydatów na doradców inwestycyjnych, lecz ma charakter organizacyjny i odnosi się do egzaminu w 2024 r. Nie jest zmianą dotyczącą podatków, nieruchomości ani ochrony danych.

Równie odrębna jest uchwała Sądu Najwyższego III CZP 7/19, dotycząca upadłości małżonka nieprowadzącego działalności gospodarczej.

Z dniem ogłoszenia upadłości małżonka, nieprowadzącego działalności gospodarczej (…) pozostającego w ustroju wspólności majątkowej, między małżonkami powstaje rozdzielność majątkowa, a majątek wspólny, którego podział nie jest dopuszczalny, wchodzi do masy upadłości.

— Uchwała Sądu Najwyższego, III CZP 7/19

„Rozdzielność majątkowa” oznacza, że od ogłoszenia upadłości małżonkowie nie mają już wspólnego majątku w dotychczasowym sensie. „Masa upadłości” to majątek przeznaczony na zaspokojenie wierzycieli. Jest to ważna teza dla spraw upadłościowych, ale nie tworzy wspólnej osi z materiałami podatkowymi, konsumenckimi czy regulacyjnymi KNF.

Praktyczne konsekwencje: ryzyko publikacji „o wszystkim”

Największym problemem nie jest brak ciekawych tez prawnych. Przeciwnie: można tu znaleźć kilka odrębnych, potencjalnie wartościowych tematów. Problem polega na tym, że każdy wymagałby własnego zestawu źródeł, własnego kontekstu i precyzyjnie określonego odbiorcy.

Przykładowo artykuł o VAT przy wywłaszczeniu powinien omawiać art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT, pojęcie pierwszego zasiedlenia oraz charakter przeniesienia własności za odszkodowaniem. Tekst o RODO we wspólnocie mieszkaniowej musiałby skupić się na art. 28, 33 i 34 RODO, obowiązkach administratora danych i konsekwencjach naruszenia. Natomiast publikacja dla kandydatów na doradców inwestycyjnych dotyczyłaby wyłącznie procedury egzaminacyjnej określonej w komunikacie KNF.

Łączenie tych kwestii w jeden tekst prowadziłoby do pozornej spójności. Czytelnik nie dostałby odpowiedzi na jedno konkretne pytanie, lecz skrót przypadkowych wiadomości. W prawie to szczególnie ryzykowne: odbiorca może uznać, że zasada z indywidualnej interpretacji VAT albo decyzji UODO ma szersze zastosowanie, niż rzeczywiście wynika z jej zakresu.

Na co uważać przed wyborem następnego tematu

Po pierwsze, nie należy wywodzić aktualnych obowiązków z samego faktu odnalezienia historycznej ustawy. Tytuł aktu z 1933 r. nie wystarcza, aby opisać jego obowiązywanie, zakres albo wpływ na współczesne podatki.

Po drugie, interpretacja indywidualna chroni w sprawie o konkretnym stanie faktycznym. Przykład drogi oddanej do użytkowania w 1933 r. nie przesądza automatycznie o VAT przy każdej dostawie nieruchomości za odszkodowaniem.

Po trzecie, decyzje UODO należy czytać przez pryzmat konkretnych uchybień: braku umowy powierzenia, zgłoszenia naruszenia i zawiadomienia osób, których dane dotyczą. Nie każda sprawa dotycząca danych wspólnoty mieszkaniowej będzie miała taki sam wynik.

Po czwarte, komunikaty KNF o egzaminach są użyteczne tylko w określonym czasie i dla jasno wskazanej grupy kandydatów. Nie powinny być przedstawiane jako ogólna zmiana zasad rynku finansowego.

Co to oznacza w praktyce

Nie warto publikować jednego nowego artykułu na podstawie tego zestawienia, ponieważ dokumenty nie opisują wspólnej regulacji ani jednego aktualnego problemu prawnego.
Jeśli celem ma być tekst podatkowy, potrzebny jest osobny digest dotyczący konkretnego podatku, pełnego przepisu i aktualnego orzecznictwa lub interpretacji.
Jeśli celem ma być tekst o RODO, właściwym punktem wyjścia może być decyzja DKN.5131.31.2021, ale trzeba zebrać materiały skupione na obowiązkach wspólnot mieszkaniowych jako administratorów danych.
Jeśli celem ma być publikacja dla sektora finansowego, temat należy ograniczyć do jednego dokumentu KNF — np. Rekomendacji J albo zasad egzaminu — i wskazać, do kogo są adresowane.
Przed wyborem tematu potrzebny jest digest zawierający nieomówioną zmianę, aktualne rozstrzygnięcie, interpretację albo akt wykonawczy wraz z pełnym tekstem i jasną podstawą prawną.