I FSK 201/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Janusz Zubrzycki , po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej K. O. (obecnie: Syndyk Masy Upadłości K. O. M. P.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 17 sierpnia 2023 r. sygn. akt I SA/Łd 213/23 w sprawie ze skargi K. O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 22 grudnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2014 r. postanawia: podjąć zawieszone postępowanie z udziałem Syndyka Masy Upadłości K. O.

Zaskarżonym wyrokiem z 17 sierpnia 2023 r. (sygn. akt I SA/Łd 213/23), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę K. O. (dalej: strona, skarżąca) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z 22 grudnia 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2014 r. Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła skarżąca. W toku zainicjowanego postępowania sądowoadministracyjnego do Naczelnego Sądu Administracyjnego wpłynęły pisma od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi oraz Syndyka Masy Upadłości K. O. M. P. o tym, że postanowieniem 16 stycznia 2024 r. Sąd Rejonowy [...] w Ł., [...] Wydział Gospodarczy ds. Upadłościowych i Restrukturyzacyjnych ogłosił upadłość skarżącej. Postanowieniem z 21 marca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 124 § 1 pkt 4 w zw. z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.; dalej: P.p.s.a.), zawiesił postępowanie wszczęte ww. skargą kasacyjną w celu umożliwienia Syndykowi Masy Upadłości skarżącej wstąpienia do toczącego się postępowania i zajęcia stanowiska procesowego, gdyż w razie wszczęcia postępowania upadłościowego wobec strony postępowania sądowoadministracyjnego tylko syndykowi przysługuje legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości. Pismem z 16 kwietnia 2024 r. Syndyk Masy Upadłości K. O. oświadczyła, iż wstępuje do niniejszego postępowania. Dodatkowo poinformowała, że w toczącym się postępowaniu upadłościowym w trybie art. 4911 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawa upadłościowego nie jest sporządzana lista wierzytelności. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: w świetle art. 128 § 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a. sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu co do zasady, gdy ustanie przyczyna zawieszenia. Zgodnie natomiast z art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. — Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2022 r. poz. 1520, ze zm.) po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. Z przywołanego przepisu wynika zatem, że z chwilą ogłoszenia upadłości syndyk masy upadłości staje się stroną postępowania dotyczącego masy upadłości w znaczeniu procesowym, upadły zaś zachowuje status strony takiego postępowania w ujęciu materialnoprawnym, tj. jako podmiot praw i obowiązków wchodzących w skład masy upadłości i dochodzonych w danym postępowaniu. Na skutek ogłoszenia upadłości upadły traci zatem na rzecz syndyka masy upadłości zarząd majątkiem wchodzącym w skład tej masy oraz prawo do reprezentowania i występowania we własnym imieniu w stosunkach prawnych wszelkiego rodzaju, w tym w stosunkach procesowych, dotyczących masy upadłości. W tej sytuacji możliwe i uzasadnione było podjęcie zawieszonego postępowania z udziałem tego syndyka. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 128 § 1 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.