I FSK 693/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Marek Olejnik po rozpoznaniu w dniu 2 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku Z. D. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika sprawy ze skargi kasacyjnej P. S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 listopada 2020 r., sygn. akt I SA/Lu 325/20 w sprawie ze skargi P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Naczelnika Lubelskiego Urzędu Celno-Skarbowego w Białej Podlaskiej z dnia 30 marca 2020 r., nr 308000-COP.4103.6.2020 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od marca 2014 r. do grudnia 2014 r. postanawia: odmówić dopuszczenia do udziału w postępowaniu sądowym w charakterze uczestnika.

Pismem z 21 sierpnia 2024 r. Z. D. (dalej: Wnioskodawca) wystąpił z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie sygn. akt I FSK 693/21. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że P. S.A. z siedzibą w W. (dalej: Skarżąca), dochodzi od Wnioskodawcy zapłaty kwoty 6.317.533,33 zł tytułem odszkodowania w związku z rzekomym zawinionym i bezprawnym działaniem Wnioskodawcy, które zdaniem Skarżącej miało doprowadzić do szkody w jej majątku. Na powyższą szkodę składają się kwoty: - 4.336.763 zł – wysokość należności głównej z tytułu zaległości podatkowej w podatku VAT za okres objęty decyzją w przedmiotowej sprawie, tj. od marca do grudnia 2014 r., - 1.931.652 zł – wysokość należności ubocznych (odsetki za zwłokę) ustalone przez [...], stanowiące sumę odsetek liczonych od każdej z wymienionych kwot zaległości w podatku VAT, - 47.900 zł – koszty obsługi prawnej poniesionej przez Skarżącą, - 43.368 zł – wysokość opłaty od skargi, - 21.684 zł – wysokość opłaty od skargi kasacyjnej. Na poparcie powyższych twierdzeń Wnioskodawca załączył odpowiednią dokumentację, m.in. pozew o zapłatę oraz zawiadomienie o terminie rozprawy w sprawie sygn. akt [...] przed Sądem Okręgowym w W. Zdaniem Wnioskodawcy, dopuszczenie go do udziału w postępowaniu, w charakterze uczestnika jest uzasadnione z uwagi na wynik niniejszego postępowania, który może mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia postępowania o zapłatę, bowiem uwzględnienie skargi kasacyjnej i uchylenie wyroku Sądu pierwszej instancji, a później umorzenie postępowania podatkowego będzie skutkowało brakiem szkody po stronie Skarżącej i oddaleniem powództwa wobec Wnioskodawcy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Przepisy te znajdują odpowiednie zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zgodnie z art. 193 P.p.s.a. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym jednolicie przyjmuje się, że kryterium interesu prawnego, na którym jest oparta legitymacja do udziału w postępowaniu oznacza, że akt, czynność lub bezczynność organu administracji musi dotyczyć interesu prawnego danej osoby, który musi być własny, indywidualny i oparty na konkretnym przepisie prawa powszechnie obowiązującego (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 11 kwietnia 2005 r., sygn. akt OPS 1/04). Posiadanie zatem interesu prawnego w sprawie jest równoznaczne ze wskazaniem przepisu prawa materialnego powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać ochrony ze względu na zaspokojenie własnej potrzeby. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, to jest sytuację, w której dany podmiot swojego zainteresowania sprawą nie może poprzeć przepisami prawa materialnego. Od tak pojmowanego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny. W takim przypadku określony podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie można jednak wskazać przepisu prawa, który stanowiłby podstawę jego roszczenia i w konsekwencji uprawniał go do żądania stosownych czynności organu administracji. W literaturze przedmiotu przyjmuje się, że interes faktyczny to interes indywidualny, który nie został w żaden wyraźny sposób wzięty pod ochronę przez obowiązujące prawo (W. Jakimowicz, Publiczne prawa podmiotowe, Zakamycze 2000, s. 126). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Wnioskodawca żądając dopuszczenia do udziału w postępowaniu nie wykazał, aby wynik sprawy dotyczył jego interesu prawnego. We wniosku nie powołał się na żaden przepis prawa materialnego, z którego mógłby wynikać jego interes prawny w tym postępowaniu. O interesie prawnym Wnioskodawcy nie świadczy wskazany w piśmie fakt, że Skarżąca wystąpiła w stosunku do niego z pozwem o odszkodowanie. Taki związek z rozpatrywaną sprawą nie daje jednak podstaw do uczestnictwa w postępowaniu, którego przedmiotem jest decyzja określająca zobowiązanie w podatku od towarów i usług Skarżącej. W konsekwencji uznać należało, że niniejsze postępowanie sądowoadministracyjne bezspornie nie dotyczy w żaden sposób sytuacji prawnej Wnioskodawcy. Powyższe wskazuje, że w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki określone w art. 33 § 2 p.p.s.a. wobec czego Wnioskodawca nie może zostać dopuszczony do udziału w postępowaniu jako uczestnik. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 193 p.p.s.a. ----------------------- 3