I FSK 804/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, , , po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej sprawy ze skargi kasacyjnej "W." sp. z o.o. z siedzibą w W. (obecnie: "W." sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w W.) od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 20 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Bk 776/20 w sprawie ze skargi "W." sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 31 lipca 2020 r. nr 2001-IOV.4103.3.2020 w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2014 r. postanawia: 1) umorzyć postępowanie kasacyjne, 2) zwrócić "W." sp. z o.o. z siedzibą w W. (obecnie: "W." sp. z o.o. w upadłości z siedzibą w W.) od Skarbu Państwa (z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku) uiszczony wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 7.277 (słownie: siedem tysięcy dwieście siedemdziesiąt siedem) złotych.

Wyrokiem z 20 stycznia 2021 r., sygn. I SA/Bk 776/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę "W." Sp. z o.o. w W. (dalej: spółka) na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z 31 lipca 2020 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2014 r. Od powyższego wyroku spółka wywiodła skargę kasacyjną (data wpływu do WSA: 23 marca 2021 r.). W toku zainicjowanego w ten sposób postępowania kasacyjnego Naczelny Sąd Administracyjny powziął od byłego pełnomocnika spółki informację o tym, że spółka znajduje się obecnie w upadłości. Pismo o upadłości spółki (wraz z wydrukiem z KRS) wpłynęło również od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku. Kolejnym pismem organ przekazał NSA odpis postanowienia Sądu Rejonowego W. z dnia 23 grudnia 2021 r., sygn. akt [...] o ogłoszeniu upadłości spółki. Postanowieniem z 5 lutego 2024 r., sygn. I FSK 804/21, Naczelny Sąd Administracyjny zawiesił postępowanie sądowe do momentu zajęcia przez syndyka masy upadłości skarżącej stanowiska w sprawie. Oświadczeniem z 10 maja 2024 r. (data wpływu do Sądu) syndyk odmówił wstąpienia do niniejszego postępowania w charakterze skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 144 ust. 1 ustawy z 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2022 r., poz. 1520, dalej: u.p.u.), po ogłoszeniu upadłości postępowania sądowe, administracyjne lub sądowoadministracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i prowadzone wyłącznie przez syndyka albo przeciwko niemu. W myśl art. 144 u.p.u. syndykowi masy upadłości przysługuje zatem legitymacja w sprawach dotyczących upadłości. Użyte w art. 144 ust. 1 u.p.u. wyrażenie, że postępowania dotyczące masy mogą być wszczęte i dalej prowadzone "wyłączenie" przez syndyka lub przeciwko niemu oznacza, że upadły, będąc stroną w znaczeniu materialnym, pozbawiony jest legitymacji formalnej do występowania w tych postępowaniach. Przepis ten statuuje, że wyłącznie syndykowi, po ogłoszeniu upadłości, przysługuje legitymacja w sprawach dotyczących masy upadłości, zaś strona upadła jest jej pozbawiona. W rozpoznawanej sprawie syndyk oświadczył, że nie wstępuje do postępowania sądowoadministracyjnego. Stosownie do art. 60 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935, dalej: P.p.s.a.) skarżący może cofnąć skargę. Cofnięcie skargi wiąże sąd. Jednakże sąd uzna cofnięcie skargi za niedopuszczalne, jeżeli zmierza ono do obejścia prawa lub spowodowałoby utrzymanie w mocy aktu lub czynności dotkniętych wadą nieważności. Z kolei zgodnie z art. 161 § 1 pkt 1 P.p.s.a. sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, jeżeli skarżący skutecznie cofnął skargę. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego oświadczenie syndyka o tym, że odmawia wstąpienia do toczącego się postępowania sądowego jest równoznaczne z cofnięciem skargi i uzasadnia umorzenie postępowania w sprawie (zob. postanowienie NSA z 17 lutego 2023 r., III FSK 82/23). Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie nie zachodziły przy tym okoliczności wymienione w art. 60 P.p.s.a., które stanowią przeszkodę skutecznego cofnięcia skargi. W tym stanie rzeczy, mając na uwadze przytoczone wyżej przepisy prawa, Naczelny Sąd Administracyjny zobligowany był umorzyć postępowanie w sprawie na podstawie art. 60 i art. 161 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a., o czym orzeczono w pkt 1 sentencji. O zwrocie wpisu sądowego od skargi kasacyjnej orzeczono natomiast w pkt 2 sentencji na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 i § 2 P.p.s.a. Marek Zirk-Sadowski (spr.) sędzia NSA