I FZ 110/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sylwester Golec po rozpoznaniu w dniu 22 maja 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. sp. z o.o. z siedzibą w P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 2 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 30/23 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie G. sp. z o.o. z siedzibą w P. na decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z dnia 25 października 2022 r. nr 408000-COP.4103.61.2021 w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące lat 2017-2018 postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 2 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Rz 30/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił przywrócenie terminu do wniesienia skargi G. sp. z o.o. z siedzibą w P. (powoływanej dalej jako: skarżąca spółka) na decyzję Naczelnika Podkarpackiego Urzędu Celno-Skarbowego w Przemyślu z dnia 25 października 2022 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące lat 2017-2018 (postanowienie z uzasadnieniem dostępne jest w bazie CBOSA na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarżącej spółce doręczono ww. decyzję przez dwukrotne awizowanie przesyłki pocztowej zawierającej decyzję. Termin do wniesienia skargi upływał w dniu 16 grudnia 2022 r. Prezes skarżącej spółki dowiedział się o doręczeniu decyzji w dniu 14 grudnia 2022 r. podczas wizyty w organie podatkowym. Skarga została wniesiona w dniu 21 grudnia 2022 r. Do skargi dołączono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. We wniosku skarżąca spółka wskazała, że w październiku 2022 r. została powiadomiona o przedłużeniu terminu do załatwienia sprawy do 2 grudnia 2022 r., jak również, że nie pozostawiono w jej skrzynce pocztowej zawiadomień o przesyłce pocztowej zawierającej decyzję. Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu ww. postanowienia stwierdził, że brak jest podstaw do uznania, że doręczyciel pocztowy nie pozostawił w skrzynce pocztowej zawiadomienia o przesyłce zawierającej decyzję. Sąd pierwszej instancji wskazał, że wydanie decyzji przed terminem wskazanym w zawiadomieniu o przedłużeniu terminu zakończenia postepowania podatkowego nie stanowi okoliczności uzasadniającej twierdzenie, że do uchybienia terminu do wniesienia skargi doszło z powodu okoliczności niezawinionych przez skarżącą spółkę. Na postanowienie sądu pierwszej instancji zostało wniesione zażalenie, w którym zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie: 1) art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, powoływanej dalej jako: P.p.s.a.) przez przyjęcie, że skarżąca spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi; 2) art. 150 § 2-4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm., powoływanej dalej jako: O.p.) przez pominięcie, że do przyjęcia skutecznego doręczenia konieczne jest pozostawienie informacji o przesyłce w skrzynce odbiorczej adresata, co w sprawie nie miało miejsca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 86 § 1 P.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie z treścią art. 87 § 1 P.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. Stosownie do art. 87 § 2 P.p.s.a. w piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi. Intencją ustawodawcy przy tworzeniu przepisów regulujących instytucję przywrócenia terminu było umożliwienie stronie obrony jej praw i interesów w sytuacji, gdy upływ terminów procesowych wywołał dla niej negatywne skutki prawne, przy jednoczesnym założeniu, że strona dołożyła wszelkich możliwych starań, żeby takich negatywnych konsekwencji uniknąć. Wskazać należy, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, przy zastosowaniu obiektywnego miernika staranności, jakiego można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (zob. postanowienie NSA z 22.02.2012 r., I FZ 522/11, publ. CBOSA). Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu. Okoliczności podnoszone przez skarżącą spółkę nie uzasadniały przywrócenia terminu do wniesienia skargi. W rozpoznanej sprawie skarżąca spółka we wniosku o przywrócenie terminu wskazała, że uchybienie terminu do wniesienia skargi nastąpiło bez jej winy. Z adnotacji zawartej na zwróconej do organu podatkowego kopercie wynika, że zarówno pierwsze, jak i drugie zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki poleconej kierowanej do skarżącej spółki zostały umieszczone w oddawczej skrzynce pocztowej adresata wraz z informacją, że przesyłkę pozostawiono w placówce pocztowej w Przemyślu. Tym samym twierdzenia skarżącej spółki na okoliczności przeciwne, że nie otrzymała awiza nie są wystarczające do podważenia tych ustaleń. Skarżąca spółka nie przedstawiła dowodów, które skutecznie podważyłyby domniemanie prawdziwości danych wskazanych przez listonosza w potwierdzeniu doręczenia przesyłki, które jest dokumentem urzędowym, ani innych dokumentów świadczących o jakimkolwiek błędzie czy nieprawidłowości w doręczeniu przesyłki (pozostawieniu awiza) przez operatora pocztowego. Ponadto z przedłożonej do akt sprawy reklamacji wynika, że reklamowana przesyłka po próbie doręczenie w dniu 31 października 2022 r. została zaawizowana do odbioru w placówce oddawczej dla adresata a zawiadomienie o jej nadejściu pozostawiono w skrzynce oddawczej. Zawiadomienie powtórne wystawiono i pozostawiono w skrzynce oddawczej adresata w dniu 8 listopada 2022 r. Po upływie terminie odbioru przesyłka została w dniu 16 listopada 2022 r. zwrócona do nadawcy jako niepodjęta w terminie. Odnosząc się do twierdzeń skarżącej spółki zawartych w uzasadnieniu zażalenia, że pracownik Poczty nie pozostawił w skrzynce pocztowej zawiadomień o przesyłce, należy wskazać, że z doświadczenia życiowego wynika, że takie sytuacje zdarzają się, jednak aby mogło to odnieść skutek w okolicznościach niniejszej sprawy powinno zostać to wykazane przy pomocy dowodów, czego skarżąca spółka nie uczyniła. Wydanie decyzji przed terminem zakończenia sprawy, który został wskazany w piśmie skierowanym przez organ do strony, nie stanowi uchybienia procesowego. Wskazany przez organ termin zakończenia sprawy należy traktować jako datę, w której najpóźniej zostanie zakończona sprawa, co oznacza, że możliwe też jest zakończenie postępowania przed tą datą. W tej sytuacji strona ma obowiązek liczyć się z możliwością wydania decyzji przed ustaloną przez organ datą zakończenia datą postępowania. Rozpoznając zażalenie Naczelny Sąd Administracyjny miał też na względzie, że osoba uprawniona do działania w imieniu skarżącej spółki dowiedziała się o wydaniu decyzji w dniu 14 grudnia 2022 r. W tej dacie możliwe było sporządzenie i wniesienia skargi na ww. decyzję nawet bez udziału profesjonalnego pełnomocnika. Należy zaznaczyć, że w świetle przepisów P.p.s.a. wniesiona skarga mogła być później uzupełniona o dodatkowe zarzuty i argumentację je wspierającą. W tym stanie rzeczy należało stwierdzić, że sąd pierwszej instancji prawidłowo uznał, że skarżąca spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. W świetle tych okoliczności za niezasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 150 § 2-4 O.p. W tym stanie rzeczy w świetle treści art. 86 § 1 P.p.s.a i art. 87 P.p.s.a. prawidłowa była odmowa przez sąd pierwszej instancji przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł, jak w sentencji postanowienia. Sędzia NSA Sylwester Golec .........................