I FZ 286/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Łoboda po rozpoznaniu w dniu 4 października 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. sp. z o.o. z siedzibą w O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Op 114/23 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi E. sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 12 stycznia 2023 r., nr 1601-IOV-1.4103.49.2022 w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do października 2016 r. postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 7 czerwca 2023 r., sygn. akt I SA/Op 114/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu odrzucił skargę E. sp. z o.o. z siedzibą w O. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu z dnia 12 stycznia 2023 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od stycznia do października 2016 r. W uzasadnieniu tego orzeczenia Sąd wskazał, że zarządzeniem z dnia 31 marca 2023 r. wezwano skarżącą do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 2.600 zł, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Ponadto, zarządzeniem z tej samej daty wezwano skarżącą do złożenia do akt sądowych odpisu z KRS skarżącej oraz oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego, obejmującego upoważnienie do działania w imieniu skarżącej przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Opolu lub przed sądami administracyjnymi - w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Skierowaną na adres kancelarii pełnomocnika skarżącej przesyłkę, zawierającą odpisy ww. wezwań, awizowano dwukrotnie: 11 kwietnia 2023 r. oraz 19 kwietnia 2023 r., co wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki oraz z wydruku ze strony emonitoring.poczta-polska.pl. Przesyłka została wydana pełnomocnikowi skarżącej w dniu 26 kwietnia 2023 r. W dniu 4 maja 2023 r. pełnomocnik skarżącej nadał przesyłkę zawierającą aktualny odpis KRS spółki oraz pełnomocnictwo. Złożył również wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych w całości. Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, braki formalne i fiskalne skargi nie zostały uzupełnione w terminie, w związku z czym skargę należało odrzucić, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259 ze zm., dalej - "p.p.s.a."). Sąd zauważył, że zgodnie z przepisami art. 73 p.p.s.a., czternastodniowy termin do odbioru przesyłki zawierającej wezwania do uzupełnienia braków skargi rozpoczął swój bieg w dniu 11 kwietnia 2023 r., tj. w dniu pozostawienia w placówce pocztowej wskazanej przesyłki. Skutek doręczenia tej przesyłki nastąpił w dniu 25 kwietnia 2023 r., pomimo jej odebrania przez pełnomocnika w dniu 26 kwietnia 2023 r. Termin na uzupełnienie braków formalnych skargi upływał zatem z dniem 2 maja 2023 r. Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie, zarzucając mu naruszenie art. 73 § 2 i 3 p.p.s.a. przez dokonanie błędnej oceny stanu faktycznego i przyjęcie, że pełnomocnik skarżącej uzupełnił brak formalny pisma po upływie terminu do jego uzupełnienia. W uzasadnieniu zażalenia podniesiono, że Sąd błędnie uznał, że bez znaczenia przy ocenie zachowania terminu na dokonanie czynności pozostaje fakt, kiedy przesyłka była awizowana oraz kiedy została odebrana. Zgodnie z art. 73 § 4 p.p.s.a. doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Z kolei § 1 wynika, że pismo składa się na okres 14 dni w placówce pocztowej, o czym się zawiadamiania. Stosowanie do treści ww. przepisu, pełnomocnik skarżącej otrzymał w dniu 11 kwietnia 2023 r. zawiadomienie, które uprawniało go do odebrania przesyłki do dnia 26 kwietnia 2023 r., o czym był zawiadomiony. Następnie, stosowanie do treści zawiadomienia, odebrał pismo w zakreślonym terminie. W konwencji termin na złożenie pisma do sądu upływał 4 maja, czyli dopiero po 8 dniach od daty odebrania awizowanej przesyłki, bowiem dzień 3 maja jest dniem wolnym od pracy, co wynika jasno z ustawy o dniach wolnych od pracy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 73 § 1 p.p.s.a., w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-68, art. 69 § 1 oraz art. 70-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Stosownie do art. 73 § 2 p.p.s.a., zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe. Stosownie do § 3 tego artykułu, w przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy. Natomiast w myśl § 4 ww. artykułu, doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1. Wykładnia art. 73 § 1 i 4 p.p.s.a. prowadzi do wniosku, że doręczenie w przewidzianym w tych przepisach trybie (tzw. zastępczym) uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia czternastodniowego terminu, liczonego od dnia pierwszej próby doręczenia, o której adresat dowiaduje się ze stosownego zawiadomienia, tj. awizo. Przepisy te wprowadzają fikcję prawną doręczenia, co oznacza, że na ich podstawie - wbrew faktom - uznajemy przesyłkę za doręczoną, a skutek ten zachodzi z mocy samego prawa "z upływem ostatniego dnia okresu". Odbiór przesyłki przez adresata po upływie 14 dni od daty jej złożenia w urzędzie pocztowym jest czynnością organizacyjno-techniczną, nie mającą znaczenia procesowego dla zaistnienia skutku w postaci doręczenia, uzależnionego wyłącznie od spełnienia warunku przewidzianego w ustawie - upływ ostatniego dnia okresu (por. postanowienia NSA: z dnia 12 września 2022 r., III FZ 258/22; z dnia 14 sierpnia 2018 r., II FZ 423/18; z dnia 11 lipca 2023 r., I OZ 256/23). Odebranie pisma po upływie terminu, z którym wiąże się fikcja prawna doręczenia, nie zmienia skutków procesowych zaistniałej fikcji. Z ustaleń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu, niekwestionowanych przez skarżącego, a poczynionych w oparciu o znajdujące się w aktach sprawy zwrotne potwierdzenie odbioru (k. 78) i informacje zawarte na stronie emonitoring.poczta-polska.pl, wynika, że pierwsze awizowanie przesyłki z wezwaniami do uzupełnienia braków skargi nastąpiło 11 kwietnia 2023 r., zaś drugie 19 kwietnia 2023 r. W świetle regulacji art. 73 p.p.s.a. należało przyjąć, że doręczenie ww. wezwań nastąpiło w dniu 25 kwietnia 2023 r. Siedmiodniowy termin na uzupełnienie braków skargi upłynął 2 maja 2023 r., a więc uzupełnienie ich w dniu 4 maja 2023 r. było czynnością dokonaną po terminie. Sąd pierwszej instancji zasadnie zatem odrzucił skargę, na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 oraz art. 220 § 3 p.p.s.a. Na marginesie należy dodać, że rzeczą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu będzie rozpoznanie wniosku skarżącego o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków skargi, stosownie do zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I tego Sądu z dnia 10 lipca 2023 r. (pkt 2). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.