I FZ 47/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Mariusz Golecki po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 16 stycznia 2025 r., sygn. akt I SA/Lu 718/24 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie z dnia 15 października 2024 r. nr 0601-IOV-1.4103.22.2024.13 w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące październik 2021 r.- kwiecień 2022 r. postanawia: oddalić zażalenie.

1. Postanowieniem z 16 stycznia 2025 r. sygn. akt I SA/Lu 718/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie (dalej: "DIAS") z 15 października 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące październik 2021 r. – kwiecień 2022 r. wydanej wobec G. Sp. z o.o. zs. w W. (dalej: "Spółka", "Strona"). 2. Na powyższe postanowienie złożyła zażalenia Spółka, zaskarżając je w całości i wnosząc o jego uchylenie, ewentualnie o jego zmianę poprzez wstrzymanie wykonania decyzji DIAS z 15 października 2024 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące październik 2021 r. – kwiecień 2022. Zaskarżonemu postanowieniu Spółka zarzuciła naruszenie przepisu art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a."), poprzez błędne zastosowanie w sprawie niniejszej, wyrażające się przedwczesną i nieuzasadniona odmową wstrzymania wykonania ostatecznej decyzji DIAS z dnia 15 października 2024 r., podczas gdy: 1) w realiach przedmiotowej sprawy, zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, 2) wobec niedostatecznego uzasadnienia wniosku, polegającego na niewskazaniu konkretnych wartości liczbowych, Sąd pierwszej instancji winien, przed rozpoznaniem i rozstrzygnięciem wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wezwać Skarżącą do przedłożenia wymaganych - zdaniem Sądu pierwszej instancji – dokumentów i informacji, czego w ocenie Strony zaniechał. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. 3.1. Na wstępie należy podkreślić, że wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania zaskarżonego aktu – ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, będące formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, jest wyjątkiem od zasady wykonalności takiego aktu lub czynności, wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. według którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Przepis ten stosuje się odpowiednio w postępowaniu kasacyjnym wszczętym na skutek wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku oddalającego skargę (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07). Z uwagi na przytoczone wyżej brzmienie art. 61 § 3 p.p.s.a. decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania i uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (por. np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Niezbędna przesłanką uwzględnienia wniosku jest wykazanie konkretnych zagrożeń płynących z wykonania decyzji, a twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi jego sytuacji finansowej oraz majątkowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 9 września 2010 r., sygn. I OZ 671/10 i z 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II FZ 988/12). Brak uzasadnienia wniosku lub jego nieodpowiednie uzasadnienie uniemożliwia jego merytoryczną ocenę i tym samym wniosek taki – jako nieuzasadniony – podlega oddaleniu (vide J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206). 3.2. Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że we wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji Strona wskazywała, że nieodwracalne skutki i niebezpieczeństwo wyrządzenia Skarżącej znacznej szkody są związane z tym, że jej wykonanie wiąże się z obowiązkiem uiszczenia kwoty 394.952 zł. Strona następnie przytoczyła argumentację, dość ogólnie traktującą o możliwych skutkach wykonania decyzji, twierdząc o zagrożonym bycie Spółki, naruszeniu płynności, nie odwołując się przy tym do sytuacji finansowej Strony (poziomu dochodów, majątku), nie bazując na konkretnych wartościach liczbowych, nie dołączając żadnej dokumentacji, która uwiarygadniałaby zaistnienie skutku w postaci utraty płynności finansowej i zagrożenia bytu Spółki. Argumentacja ta została następnie powtórzona w przedmiotowym zażaleniu. W tym kontekście wskazać należy, że Spółka nie przedstawiła żadnej dokumentacji, na podstawie której Sąd byłby w stanie ocenić jej sytuację finansową i majątkową i orzec o możliwości przyznania ochrony tymczasowej. Samo twierdzenie o zagrożonym bycie Spółki, naruszeniu płynności, nie może stanowić podstawy dla wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżąca, nie podała jaka jest jej sytuacja finansowa, jakimi środkami finansowymi dysponuje, jakie są jego przychody i jakie mają one odniesienie do wskazanej w decyzji kwoty zobowiązania podatkowego. Skarżąca nie przedstawiła więc konkretnych argumentów przemawiających za wystąpieniem niekorzystnych z punktu widzenia jej interesów następstw wykonania decyzji, tj., że mogłaby ponieść znaczną szkodę lub mogłyby powstać trudne do odwrócenia skutki. Zauważyć również należy, że na poparcie wniosku Skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów źródłowych dotyczących jego sytuacji finansowej i majątkowej. 3.3. Strona wskazując, że wobec niedostatecznego uzasadnienia wniosku twierdzi, że w tej sytuacji wezwać Sąd pierwszej instancji winien wezwać Skarżącą do przedłożenia stosownych dokumentów i informacji. Stanowisko to należy uznać za błędne, skoro bowiem postępowanie w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest inicjowane wnioskiem strony, to na wnioskodawcy spoczywa powinność wskazania konkretnych zagrożeń płynących z wykonania kwestionowanego aktu. Ciężar uprawdopodobnienia przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu spoczywa przy tym na wnioskodawcy (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 6 czerwca 2024 r., sygn. akt III FZ 234/24). Przenosząc to na realia przedmiotowej sprawy należy wskazać, że Sąd pierwszej instancji nie miał obowiązku wezwania do uzupełnienia wniosku Strony notabene reprezentowanej przez profesjonalnego pełnomocnika. 4. Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.