I FZ 55/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Marek Zirk-Sadowski, po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 14 stycznia 2022 r. sygn. akt I SA/Bk 562/21 w przedmiocie wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi E. B. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 20 września 2021 r. nr 2001-IOV.4103.11.2021 w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do sierpnia 2013 r. postanawia: umorzyć postępowanie zażaleniowe.

Postanowieniem z dnia 14 stycznia 2022 r., sygn. akt I SA/Bk 562/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku odmówił skarżącej E. B. wstrzymania wykonania decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Białymstoku z dnia 20 września 2021 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za okresy od stycznia do sierpnia 2013 r. W dniu 7 lutego 2022 r. skarżąca złożyła zażalenie na powyższe orzeczenie. Wyrokiem z dnia 9 lutego 2022 r. (wydanym w dniu wpływu ww. zażalenia do sądu) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił skargę E. B. na wskazaną decyzję organu odwoławczego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Postępowanie zainicjowane zażaleniem strony należało umorzyć jako bezprzedmiotowe. W tym względzie Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podzielił stanowisko wyrażone w postanowieniu tego Sądu z dnia 28 lutego 2018 r. w sprawie o sygn. akt II FZ 792/17, które było wielokrotnie potwierdzane w późniejszym orzecznictwie Sądu odwoławczego (zob. np. postanowienia NSA: z dnia 19 grudnia 2018 r., I FZ 349/19 i I FZ 350/19; z dnia 8 listopada 2018 r., I FZ 214-215/18 oraz I FZ 315-320/18; z dnia 7 listopada 2018 r., I FZ 312-314/18 i I FZ 335-336/18 – treść orzeczeń dostępna w systemie informacji prawnej LEX). W uzasadnieniu ww. orzeczenia Naczelny Sąd Administracyjny zauważył, że przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 3235 ze zm.; dalej: Ppsa), nie określają wprost ram czasowych, w których strona może złożyć skuteczny wniosek o wstrzymanie wykonania aktu i sąd może postanowić o wstrzymaniu wykonania decyzji. Z treści art. 61 § 3 Ppsa wynika, że po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek strony wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu w całości lub w części. Sąd może orzec o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności do czasu wydania orzeczenia kończącego postępowanie w pierwszej instancji, czyli co do zasady do czasu wydania wyroku. Powyższy wniosek wynika z interpretacji art. 61 § 6 Ppsa, który stanowi, że wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania orzeczenia uwzględniającego skargę lub uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. Od powyższej reguły zachodzi tylko jeden wyjątek przewidziany w art. 152 Ppsa. Zgodnie z powołanym przepisem w razie uwzględnienia skargi sąd w wyroku określa, czy i w jakim zakresie zaskarżony akt lub czynność nie mogą być wykonane. Rozstrzygnięcie to traci moc z chwilą uprawomocnienia się wyroku. Należy przy tym podkreślić, że wprawdzie art. 61 § 6 Ppsa nie stosuje się w niniejszej sprawie wprost, bowiem skargę strony oddalono, a orzeczenie nie jest prawomocne, ale należy mieć na względzie, że zasadniczo możliwość wstrzymania wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 Ppsa sąd pierwszej instancji ma do czasu wydania orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. W trakcie ewentualnego postępowania kasacyjnego strona może natomiast kierować wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji bezpośrednio do Naczelnego Sądu Administracyjnego, orzekającego w tym przedmiocie na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 powołanej ustawy (w sytuacji gdy nie ma zastosowania art. 61 § 6 Ppsa i art. 152 Ppsa). Skoro zatem sąd pierwszej instancji po wydaniu wyroku nie może orzekać na podstawie art. 61 § 3 Ppsa, to w zaistniałym w niniejszej sprawie stanie faktycznym niecelowe jest rozpatrywanie zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku w przedmiocie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Mając na względzie, że po wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku oddalającego skargę, postępowanie w sprawie zażalenia na postanowienie odmawiające wstrzymania zaskarżonej decyzji stało się bezprzedmiotowe, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 i art. 197 § 2 Ppsa Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o umorzeniu postępowania zażaleniowego.