I GSK 1000/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Henryk Wach Sędzia NSA Bogdan Fischer (spr.) Sędzia NSA Joanna Kolanowska po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. Sp. z o. o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 7 maja 2025 r. sygn. akt I SA/Bk 83/25 w sprawie ze skargi B. Sp. z o. o. w B. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej. 1. oddala skargę kasacyjną, 2. zasądza od B. Sp. z o. o. w B. na rzecz Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem kosztów postępowania kasacyjnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku wyrokiem z 7 maja 2025 r., sygn. akt I SA/Bk 83/25 oddalił skargę B. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Podlaskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Łomży z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany decyzji w sprawie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na 2017 rok. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] Kierownik Biura Powiatowego ARiMR w Białymstoku (dalej powoływany jako organ I instancji, Kierownik BP) odmówił Spółce przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (PROW 2014-2020) na 2017 r. oraz odmówił uznania wyłączenia zbiegów koszenia działek ewidencyjnych wymienionych w piśmie z dnia 23 lutego 2018 r. jako zdarzenia siły wyższej łub wyjątkowych okoliczności. W następstwie odwołania skarżącej decyzją z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] Dyrektor Podlaskiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Łomży (dalej powoływany jako organ odwoławczy, Dyrektor POR) uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Kierownikowi BP. Powyższą decyzję Dyrektora POR Spółka zaskarżyła sprzeciwem. Wyrokiem z dnia 5 czerwca 2019 r., sygn. akt I SA/Bk 185/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku oddalił sprzeciw. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik BP w dniu [...] lutego 2021 r. wydał decyzję o nr [...], w której uznał wyłączenie z zbiegów koszenia działek ewidencyjnych wymienionych w piśmie z dnia 23 lutego 2018 r. jako zdarzenia siły wyższej lub wyjątkowych okoliczności, przyznał Spółce płatność w ramach realizacji wariantu 4.7 oraz odmówił przyznania płatności w ramach wariantu 4.8. Wnioskiem z [...] kwietnia 2023 r. skarżąca zwróciła się o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] lutego 2021 r. nr [...]. Decyzją z [...] maja 2023 r. nr [...] Dyrektor POR odmówił stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej. W następstwie odwołania skarżącej decyzją z dnia [...] lipca 2023 r. nr [...] Prezes ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Na powyższą decyzję Prezesa ARiMR Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 2048/23 oddalił skargę. Wnioskiem z [...] czerwca 2024 r. Spółka zwróciła się o zmianę decyzji z [...] lutego 2021 r. nr [...]. Decyzją z [...] października 2024 r. nr [...] Kierownik BP odmówił zmiany ww. decyzji. W następstwie odwołania skarżącej decyzją z dnia [...] stycznia 2025 r. nr [...] Dyrektor POR utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy przywołał treść art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572 ze zm., dalej jako: k.p.a.). Wyjaśnił, że istota tego nadzwyczajnego postępowania wyraża się w jego ukierunkowaniu na sprawdzenie czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które z uwagi na racje natury celowościowej determinowane interesem społecznym lub słusznym interesem strony przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Taka konstrukcja przepisu art. 155 k.p.a. powoduje zdaniem organu odwoławczego, że nie można w nim upatrywać środka zmierzającego do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej ostateczną decyzją administracyjną i stosować go w taki sposób, jakby tworzył on kolejną instancję. Organ odwoławczy wyjaśnił, że analizując możliwość wydania decyzji zmieniającej na podstawie stanu faktycznego wynikającego z akt administracyjnych wskazuje, że wszystkie deklarowane do płatności w 2017 roku działki rolne podlegały zabiegom koszenia, a wymogiem dodatkowym zgodnie z wymogami wariantu i planem działalności rolnośrodowiskowej było pozostawienie bez koszenia jedynie części poszczególnych działek rolnych. Uznał wobec tego, że żadna z działek rolnych nie była w całości wyłączona z zabiegów koszenia, tym samym żadna z działek rolnych w odniesieniu do której organ uznał działanie siły wyższej nie spełniała warunku kwalifikowalności (prowadzenia działalności rolniczej § 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego). Organ odwoławczy stwierdził, że Spółka nie realizowała zobowiązania, bowiem zobowiązaniem mogą być objęte działki spełniające warunki do przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej (§ 5 ust. 1 pkt 1 lit a i b rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego). Dokonując weryfikacji decyzji ostatecznej w zakresie czy za zmianą decyzji przemawia interes społeczny w słuszny interes strony Dyrektor POR ustalił, że stosując art. 155 k.p.a. nie można odejść od regulacji przyjętej w przepisie prawa materialnego. Uchylenie ww. decyzji stałoby w sprzeczności z interesem społecznym i prowadziłoby do naruszenia art. 4 ust 1 akapit drugi rozporządzenia 640/2014. Nie jest decydujące subiektywne przekonanie strony o zasadności zmiany decyzji, lecz okoliczności, które pozwalają ustalić, że żądanie strony (zmiany decyzji) jest słuszne i zasługuje na społeczną akceptację. Następnie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku, który wyrokiem z 7 maja 2025 r., ją oddalił. Sąd I instancji wskazał na brzmienie art. 155 k.p.a., z którego wynika, że wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie tego przepisu tj. poprzez uchylenie lub zmianę, możliwe jest wówczas, gdy: strona na mocy tej decyzji nabyła prawo, przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie, a za uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Podkreślił, że istotą postępowania w trybie art. 155 k.p.a. jest sprawdzenie, czy w ustalonym stanie faktycznym i prawnym istnieją szczególne przesłanki, które przemawiałyby za uchyleniem lub zmianą decyzji ostatecznej. Sąd I instancji uznał za organem, że badając spełnienie przesłanek z art. 155 k.p.a. nie może kierować się subiektywnym odczuciem strony co do wystąpienia takiej przesłanki, a skarżąca de facto nie wykazała podnoszonych okoliczności. Należy przyznać rację organowi, że korzyść finansowa lub jej brak nie jest w tej sprawie kryterium świadczącym o słusznym interesie strony. Chroniony może być tylko tzw. interes kwalifikowany (słuszny), czyli taki, który nie jest sprzeczny z prawem ani zasadami współżycia społecznego. W rozpoznawanej sprawie słuszny interes strony nie może wykraczać poza to, co ustawodawca przewidział na okoliczność wystąpienia siły wyższej, która w ostatecznej decyzji z [...] kwietnia 2021 r. została przyznana przez organ. Badanie poniesionych kosztów nie mogło podlegać ponadto weryfikacji w postępowaniu wszczętym w trybie art. 155 k.p.a., gdyż kwestia ta nie była podnoszona ani dowodzona w postępowaniu zwykłym. Nie zasługiwały zatem w ocenie Sądu i instancji na uwzględnienie zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego, które w istocie są skierowane przeciwko ustaleniom organu poczynionym w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją z [...] kwietnia 2021 r. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania (w tym art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 12, art. 75 § 1 oraz art. 77 § 1, art. 80, art. 79a oraz art. 107 § 3 k.p.a.), które miałyby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Następnie skarżący, na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a. zaskarżonemu wyrokowi zarzucił: 1. Naruszenie art. 4 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014 z dnia 11 marca 2014 r. uzupełniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 poprzez jego błędną wykładnię, a w konsekwencji przyjęcie że nie zachodzą przesłanki do przyznania stronie płatności RŚK za 2017 r. podczas gdy z okoliczności sprawy i akt wynika, że w przedmiotowej sprawie zaszła siła wyższa uniemożliwiająca spółce realizację zaplanowanych koszeń, a spółka utraciła dochody przed wystąpieniem siły wyższej 2. Naruszenie art 155 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie, podczas gdy z okoliczności sprawy wynika, że zachodzi słuszny interes strony pozwalający na zmianę decyzji zgodnie z wnioskiem 3. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, t.j. art. 7 w zw. z art. 77 §1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez uznanie, że wyżej opisana decyzja zastałą wydana prawidłowo pomimo tego, że została ona podjęta z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej, a także przy dowolnej ocenie materiału dowodowego prowadzącego do ustalenia, że spółka nie spełniła przesłanek uzyskania płatności za 2017 r., nie wypełniła celów społecznych realizowanego programu rolno-środowiskowo-klimatycznego, nie wykazała utraconych dochodów i nie wykazała swojego słusznego interesu co doprowadziło do uznania, że wydana decyzja Dyrektora była prawidłowa 4. Naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, t.j. art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku skargi w całości i oddalenie skargi w całości, podczas gdy istniały podstawy do uchylenia decyzji w całości w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c p.p.s.a. Uzasadniając zarzuty skarżący wniósł, na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a., art 188 oraz 185 § 1 p.p.s.a., o: 1. uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania, ewentualnie wobec uznania sprawy za dostatecznie wyjaśnioną uchylenie decyzji organów I i II instancji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, 2. zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdyż skarżąca kasacyjnie zrzekła się rozprawy, a organ nie zażądał jej przeprowadzenia. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznaje sprawę w jej granicach, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W niniejszej sprawie żadna z wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanek nieważności postępowania nie zaistniała, wobec czego kontrola Naczelnego Sądu Administracyjnego ograniczyła się wyłącznie do zbadania zawartych w skargach zarzutów sformułowanych w granicach podstawy kasacyjnej. Istotą sporu jest zagadnienie, czy zaistniały przesłanki do dokonania zmiany decyzji ostatecznej. Skarżąca kasacyjnie podniosła przeciwko zaskarżonemu wyrokowi cztery zarzuty, które określiła jako oparte na obu podstawach, wskazanych w art. 174 pkt 1 i pkt 2 p.p.s.a., tj. zarówno na twierdzeniach związanych z naruszeniem przez Sąd pierwszej instancji przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania. Rozpoczynając od odniesienia się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania sformułowanych w pkt. 3 petitum skargi kasacyjnej tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w związku z art. 151 p.p.s.a. skarżąca zarzuciła Sądowi pierwszej instancji zaakceptowanie decyzji wydanej z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej oraz dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego, prowadzącej do przyjęcia, że spółka nie spełniła przesłanek uzyskania płatności za 2017 r., nie wykazała utraconych dochodów i nie wykazała swojego słusznego interesu. Zarzut ten nie mógł zostać uwzględniony z dwóch przyczyn. Po pierwsze, przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej w niniejszej sprawie nie była decyzja kończąca postępowanie zwyczajne w przedmiocie przyznania płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej za 2017 r., lecz decyzja wydana w nadzwyczajnym trybie przewidzianym w art. 155 k.p.a., którego przedmiotem jest wyłącznie ocena, czy za zmianą decyzji ostatecznej przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, nie zaś ponowne rozpoznanie sprawy administracyjnej zakończonej już decyzją ostateczną. Ugruntowany jest pogląd, że postępowania prowadzone w trybach nadzwyczajnych określonych w art. 154 i 155 k.p.a. nie służą ponownemu rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną niejako w kolejnej, trzeciej instancji, a ich przedmiotem jest byt prawny dotychczasowej decyzji, nie zaś jej zgodność z prawem (zob. wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r., sygn. I OSK 586/06; orzeczenie dostępne na stronie: www.orzeczenia.nsa.gov.pl; pozostałe powoływane orzeczenia tamże). Skoro tak, zarzuty dotyczące wadliwości ustaleń faktycznych i oceny materiału dowodowego poczynionych w postępowaniu zwyczajnym, zakończonym ostateczną decyzją z [...] lutego 2021 r. (utrzymaną następnie w mocy decyzją z [...] lipca 2023 r. i niezaskarżoną skutecznie przed WSA w Warszawie wyrokiem z 18 kwietnia 2024 r., sygn. V SA/Wa 2048/23), nie mogły być przedmiotem badania w postępowaniu wszczętym wnioskiem z 3 czerwca 2024 r., a w konsekwencji nie mogły być skutecznie podniesione ani w skardze do WSA w Białymstoku, ani w skardze kasacyjnej. Po drugie, w zakresie, w jakim zarzut ten dotyczy oceny przesłanek z art. 155 k.p.a. w postępowaniu nadzwyczajnym, Sąd pierwszej instancji prawidłowo przyjął, że ciężar wykazania okoliczności przemawiających za istnieniem słusznego interesu strony spoczywa na wnioskodawcy inicjującym tryb nadzwyczajny. Rola strony w takim postępowaniu nie może się ograniczać do pasywnego oczekiwania na ustalenia organu. To na niej spoczywa przynajmniej próba wykazania, że jej słuszny interes przemawia za zmianą lub uchyleniem dotychczasowej decyzji, a gołosłowne twierdzenia o korzystności żądanego rozstrzygnięcia nie spełniają kryterium słuszności interesu. Ustalenie Sądu I instancji, że skarżąca nie wykazała podnoszonych okoliczności, w tym poniesionych kosztów i utraconych dochodów, w postępowaniu nadzwyczajnym nie stanowi więc naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., lecz jest konsekwencją zastosowania właściwego wzorca kontroli do specyfiki trybu z art. 155 k.p.a. Przechodząc do kolejnego zarzutu sformułowanego w pkt. 2 petitum skargi kasacyjnej tj. naruszenia art. 155 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie skarżąca podniosła, że z okoliczności sprawy wynika istnienie słusznego interesu strony uzasadniającego zmianę decyzji zgodnie z wnioskiem. Zarzut ten nie mógł być uwzględniony. Zgodnie z art. 155 k.p.a. zmiana decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawo, jest dopuszczalna wyłącznie łącznie przy spełnieniu przesłanek: zgody strony, braku przeciwwskazań wynikających z przepisów szczególnych oraz istnienia interesu społecznego lub słusznego interesu strony przemawiającego za zmianą. Interes społeczny i słuszny interes strony są przy tym pojęciami niedookreślonymi, a ich konkretyzacja następuje w danej sprawie. Podkreślenia wymaga, że nie mogą być one rozumiane w sposób, który przesłankę tę sprowadzałby do subiektywnego przekonania strony o korzystności żądanej zmiany, gdyż prowadziłoby to do nieograniczonej możliwości wzruszania decyzji ostatecznych, sprzecznej z funkcją trybów nadzwyczajnych jako wyjątku od zasady stabilności decyzji administracyjnych. Tak rozumiana przesłanka słusznego interesu strony w pełni koresponduje z funkcją trybów nadzwyczajnych, które nie służą ponownemu rozpoznaniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną (wyrok NSA z 5 stycznia 2007 r., sygn. I OSK 586/06). Wykładnia przesłanki słusznego interesu strony z art. 155 k.p.a. jest w orzecznictwie ugruntowana i pozostaje spójna z pozostałymi elementami konstrukcyjnymi tego przepisu, na które składają się także: nabycie prawa na mocy decyzji ostatecznej, zgoda strony oraz brak przeciwwskazań ze strony przepisów szczególnych. Warto przy tym zwrócić uwagę, że orzecznictwo konsekwentnie interpretuje wszystkie te przesłanki w sposób ścisły, co dodatkowo potwierdza zasadność odmowy zastosowania tego trybu w rozpoznawanej sprawie. Co do samej treści słusznego interesu strony, NSA w wyroku z 10 października 2008 r. sygn. I OSK 398/08 wyjaśnił, że sprowadza się on do sytuacji, w której organ, mając do wyboru możliwość wydania rozstrzygnięcia korzystniejszego dla strony, niepozostającego w kolizji z obowiązującym porządkiem prawnym, w ramach przysługującego mu uznania administracyjnego zmienia decyzję mniej korzystną na korzystniejszą. Sądy administracyjne potwierdzają restryktywny sposób wykładni przesłanek art. 155 k.p.a. (zob. np. wyroki NSA: z 27 września 2012 r. sygn. I GSK 1429/11; z 3 lipca 2008 r., sygn. II OSK 771/07) i odnosząc się do różnych elementów konstrukcyjnych tego przepisu, prowadzą do spójnego wniosku: instytucja ta ma charakter wyjątkowy i ściśle reglamentowany, a wszystkie jej przesłanki, w tym słuszny interes strony, podlegają wykładni zawężającej, wykluczającej wykorzystanie trybu nadzwyczajnego jako surogatu zwykłego postępowania odwoławczego lub jako instrumentu korekty ustaleń faktycznych poczynionych w postępowaniu zwyczajnym. W niniejszej sprawie Sąd pierwszej instancji trafnie przyjął, że korzyść finansowa strony sama w sobie nie stanowi słusznego interesu w rozumieniu art. 155 k.p.a., a badanie zasadności poniesionych kosztów nie mogło być przedmiotem postępowania nadzwyczajnego, skoro okoliczność ta nie była podnoszona ani dowodzona w postępowaniu zwykłym zakończonym decyzją z [...] lutego 2021 r. Skoro decyzja ta uwzględniła już wystąpienie siły wyższej w zakresie wariantu 4.7 i skarżąca nie zaskarżyła skutecznie odmowy przyznania płatności w zakresie wariantu 4.8 (wyrok WSA w Warszawie z 18 kwietnia 2024 r., sygn. V SA/Wa 2048/23, oddalający skargę na decyzję Prezesa ARiMR w tym przedmiocie), to żądanie ponownej weryfikacji tych samych okoliczności faktycznych w trybie art. 155 k.p.a. słusznie zostało uznane za próbę wykorzystania tego trybu jako surogatu kolejnej instancji odwoławczej, co jest niedopuszczalne. Ustosunkowując się do zarzutu z pkt. 4 petitum skargi kasacyjne Sąd drugiej instancji zauważa, że zaskarżony wyrok nie może naruszać przepisów p.p.s.a. w sposób przyjęty w skardze kasacyjnej. Wynika to z tego, że art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c nie pozostają w żadnym związku, który warunkowałby zakres ich stosowania. Jedyny związek jaki istnieje między tymi przepisami jest tylko taki, że są to jednostki redakcyjne jednej ustawy, które może stosować sąd pierwszej instancji. Jednak z tego faktu nie można wyprowadzać wniosków przyjętych w skardze kasacyjnej, że sąd pierwszej instancji naruszył jednocześnie art. 151 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. Wszak sąd pierwszej instancji nie stosował art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a., bo przecież WSA nie uwzględnił skargi tylko ją oddalił. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku nie naruszył art. 151 p.p.s.a., ponieważ nie można uznać za naruszenie, zastosowanie przez Sąd I instancji środka określonego w ustawie – oddalenie skargi, kiedy Sąd nie stwierdzi naruszenia prawa z art. 145 § 1 p.p.s.a. Przechodząc do zarzutu z pkt. 1 petitum skargi kasacyjnej tj. naruszenia art. 4 ust. 1 rozporządzenia (UE) nr 640/2014, skarżąca kasacyjnie zarzuciła błędną wykładnię tego przepisu, wskazując, że w sprawie zaszła siła wyższa uniemożliwiająca spółce realizację zaplanowanych koszeń, a spółka utraciła dochody przed jej wystąpieniem. Zarzut ten również nie zasługiwał na uwzględnienie. Jest to próba ponownego wejścia w merytoryczne rozpoznanie sprawy. Należy zauważyć, że artykuł 4 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 640/2014 określa skutek uznania siły wyższej lub nadzwyczajnych okoliczności w odniesieniu do płatności rolno-środowiskowo-klimatycznej: nakazuje proporcjonalne wycofanie płatności za lata, w których siła wyższa występowała, wyłącznie w części zobowiązania, dla której nie powstały dodatkowe koszty lub utracone dochody przed jej wystąpieniem i nie odnosi się do oceny spełnienia kryteriów kwalifikowalności do przyznania płatności za dany wariant. Innymi słowy, przepis ten reguluje konsekwencje siły wyższej dla zobowiązania już objętego płatnością, nie zaś przesłanki nabycia prawa do płatności w ramach nowego lub odrębnego wariantu. Warto na marginesie przypomnieć, że decyzja ostateczna z [...] lutego 2021 r. uwzględniła już wystąpienie siły wyższej w odniesieniu do zabiegów koszenia wskazanych w piśmie z 23 lutego 2018 r. i na tej podstawie przyznała płatność w ramach wariantu 4.7. Odmowa przyznania płatności w ramach wariantu 4.8 nie wynikała z zanegowania wystąpienia siły wyższej, lecz z ustalenia, że żadna z działek rolnych nie była w całości wyłączona z zabiegów koszenia, co w świetle wymogów właściwych dla tego wariantu i planu działalności rolnośrodowiskowej oznaczało niespełnienie kryterium kwalifikowalności w postaci prowadzenia działalności rolniczej określonego w § 2 rozporządzenia rolno-środowiskowo-klimatycznego, a w konsekwencji brak objęcia tych działek zobowiązaniem w rozumieniu § 5 ust. 1 pkt 1 lit. a i b tego rozporządzenia. Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 204 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w zw. z § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).