Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I GSK 1553/24

I GSK 1553/24 - Wyrok NSA z 2025-03-05

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
5 marca 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Apollo Sędzia NSA Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia del. WSA Piotr Kraczowski Protokolant asystent sędziego Natalia Składanek po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2025 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej D. S.P. Sp. z o.o. w B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 czerwca 2024 r. sygn. akt VIII SA/Wa 178/24 w sprawie ze skargi D. S. P. Sp. z o.o. w B. na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 20 października 2023 r. nr PRŚ/22/2023 w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowych 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od D. S. P. Sp. z o.o. w B. na rzecz Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji, WSA w Warszawie) wyrokiem z dnia 12 czerwca 2024 r., sygn. akt VIII SA/Wa 178/24 oddalił skargę D. S. P. Sp. z o.o. w B. (dalej: skarżąca, spółka) na decyzję Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 20 października 2023 r. nr PRŚ/22/2023 w przedmiocie odmowy przyznania płatności rolnośrodowiskowej. Skargę kasacyjną wniosła D. S. P. Sp. z o.o. w B. zaskarżając powyższy wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj.: 1) art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm. dalej: p.u.s.a.) oraz art. 3 § 1 i 2 pkt 1, art. 133 § 1, art. 141 § 4, art. 151 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 20 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 173, ze zm., dalej: ustawa z dnia 7 marca 2007 r.), § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013 r., poz. 361, ze zm., dalej: rozporządzenie z 13 marca 2013 r.), art. 4 ust. 3 rozporządzenia Rady (WE, EURATOM) Nr 2988/95 w sprawie ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich (Dz. U. UE. L 1995.312.1, dalej "rozporządzenie nr 2988/95"), art. 60 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 1306/2013 dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 549, ze zm., dalej "rozporządzenie nr 1306/2013") oraz art. 4 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 1307/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiające przepisy dotyczące płatności bezpośrednich dla rolników na podstawie systemów wsparcia w ramach wspólnej polityki rolnej oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 637/2008 i rozporządzenie Rady (WE) nr 73/2009 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 608, ze zm., dalej "rozporządzenie nr 1307/2013"); poprzez wadliwe uznanie przez WSA, że gospodarstwo rolne prowadzone przez spółkę nie stanowi samodzielnej jednostki gospodarczej (pod względem technicznym, ekonomicznym i kierowniczym). Mimo, że z formalnego punktu widzenia spółka jest podmiotem odrębnym od innych podmiotów to z gospodarczego punktu widzenia jest jednostką silnie powiązaną z ww. spółkami osobowo i kapitałowo przez P. M. i jego najbliższą. Składanie wniosków o płatności przez spółki oraz ich wspólników nie miało na celu optymalizacji i zracjonalizowania prowadzonej działalności gospodarczej, a jedynie obejście przepisów prawa w celu osiągnięcia określonych korzyści, jakimi było otrzymanie wyższych płatności z pominięciem stawek degresywnych w różnych konfiguracjach. Podczas gdy czynności, aby mogły zostać uznane za spełniające definicję sztucznych warunków, muszą zmierzać do wykreowania takiego stanu faktycznego, który maksymalizuje ich korzyści z naruszeniem celów wsparcia (np. zasady konkurencyjności czy też wsparcia ludności zamieszkującej obszary wiejskie). Powyższego w sprawie zabrakło. 2) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 8 § 1, art. 79 § 2 k.p.a.polegające na nienależytym skontrolowaniu przez Sąd I instancji decyzji Dyrektora Mazowieckiego OR ARiMR z 20 października 2023 r. PRS/22/23 i poprzedzającej ją decyzji z punktu widzenia jej zgodności z prawem, które to naruszenie przejawiało się w tym, że Sąd I instancji zaakceptował fakt, że to właśnie P. M. prowadził zarobkową działalność rolniczą na własny rachunek, wykonywaną w sposób ciągły i zorganizowany. Uzyskiwał przychody i ponosił wydatki związane z działalnością rolną, a więc był posiadaczem jednego spójnego gospodarstwa rolnego. Poprzednik prawny spółki w rzeczywistości nie prowadził działalności rolniczej, a więc samodzielnie nie była rolnikiem, nie spełniał warunku posiadania zadeklarowanego we wniosku o płatności gruntu. Wystąpiła o płatności rolnośrodowiskowe za 2009 rok, uzyskała je, ale nie była wyodrębniona pod względem ekonomicznym i technicznym, tylko ściśle powiązana z P. M. i innymi spółkami przez niego zarządzającymi. 3) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewyjaśnienie w treści uzasadnienia wyroku przyczyn, z powodu, których WSA oddalił skargę oraz sporządzenie uzasadnienia niepoddającego się ocenie sądu kasacyjnego w zakresie motywów przyjętych przez Sąd, przemawiających, za tym, że: spółka nie spełniła warunków przyznania wsparcia. organy prawidłowo uznały, że powiązania osobowe między wspólnikami spółek tworzonych przez P. M. wskazują, że pomimo wielości występujących podmiotów, w proces pozyskiwania płatności z Unii Europejskiej zaangażowane były te same osoby, a poprzez ich powiązania organizacyjne (przez osobę P. M.) nie można mówić o samodzielnym prowadzeniu deklarowanych gospodarstw rolnych co warunkowało odmową przyznania płatności; 4) art. 3 § 2 pkt 1 , art. 143 § 1 pkt 2 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 6, 7, 8 k.p.a. poprzez ich błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, że modyfikacja zasad postępowania dowodowego w sprawie o przyznanie pomocy dla producentów rolnych prowadzić powinna do przyjęcia, że w postępowaniu tym nie obowiązuje zasada prawdy obiektywnej, czego konsekwencją jest, że to strona powinna dostarczać organowi dowodów na wszystkie istotne dla rozstrzygnięcia okoliczności, w tym na "okoliczności negatywne" (np. takie, że warunki w jakich ubiega się o pomoc finansową nie są "sztuczne"), podczas gdy, prawidłowo wykładając ww. przepisy, modyfikacje ogólnych zasad postępowania administracyjnego w postępowaniu w sprawie przyznania pomocy dla producentów rolnych należy rozumieć w ten sposób, że co prawda na organie nie spoczywa pełen ciężar ustalania wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, a spoczywa on również na stronie, gdyż "ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne", ale nie oznacza to jednak, że: a) organ jest zupełnie wyłączony z aktywności w postępowaniu dowodowym i z oceny dowodów mu znanych, b) na stronie postępowania spoczywa ciężar przedstawienia dowodów na wszystkie istotne okoliczności, na stronie spoczywa ciężar przedstawiania dowodów na okoliczności "negatywne" (np., że nie stworzyła sztucznych warunków), organ może przedstawiać twierdzenia na temat faktów, a strona, nie zgadzając się z nimi, powinna dowieść, że nie są one prawdziwe, przy czym jeśli nie uda się jej przekonująco dowieść, że twierdzenie to jest nieprawdziwe, to organ jest uprawniony przyjąć, że to nieobalone przez stronę twierdzenie jest zgodne z prawdą, a oznacza to, że: na stronie ubiegającej się o pomoc finansową spoczywa ciężar udowodnienia jedynie okoliczności uzasadniających przyznanie jej pomocy w razie nieudowodnienia tych okoliczności organ nie ma obowiązku, stosując zasadę prawdy obiektywnej, prowadzić postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy strona spełnia przesłanki przyznania pomocy finansowej ale w razie wykazania przez stronę tych podstawowych przesłanek faktycznych przyznania pomocy finansowej określonych w rozporządzeniu, to na organie spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności uzasadniających odmowę jej przyznania (np. na podstawie przepisu sankcjonującego stworzenie sztucznych warunków), a nie na stronie, która nie jest obowiązana dowodzić, że przesłanki negatywne nie zostały spełnione, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż przez pryzmat modyfikacji zasad postępowania dowodowego Sąd ocenił prawidłowość postępowania dowodowego organów ARMiR i poczynionych w nim ustaleń na temat stanu faktycznego sprawy, w wyniku których organ ustalił (według WSA prawidłowo), że spółka stworzyła sztuczne warunki, a gdyby Sąd w sposób właściwy wyłożył przepisy modyfikujące zasady postępowania dowodowego w sprawie przyznania pomocy finansowej powinien bardziej restrykcyjnie ocenić to, w jaki sposób organ poczyni! ustalenia faktyczne odnośnie utworzenia przez spółkę sztucznych warunków; 5) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c) w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 28 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 7 marca 2007 r. w zw. z art. 8 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na nienależytym skontrolowaniu przez Sąd I instancji legalności decyzji organów obu instancji i nieprawidłowym przyjęciu, że materiał dowodowy został rozpatrzony przez organ w sposób wyczerpujący, a ocena dowodów i wniosków z niej wynikających odpowiada zasadom logiki i doświadczenia życiowego, co skutkowało zaakceptowaniem przez Sąd I instancji błędnych ustaleń faktycznych dokonanych przez organy w postaci przyjęcia, że: skarżąca jej poprzednik prawny nie prowadziła działalności rolniczej, bowiem jej celem nie była produkcja rolna, tylko chęć otrzymania dopłat, podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że poprzednik prawny skarżącej był odrębnym, samodzielnym praworządnym producentem rolnym, który posiadał swoje gospodarstwo i samodzielnie decydował oraz zarządzał produkcją rolną, zaś celem było prowadzenie produkcji rolnej skarżąca nie ponosiła żadnego ryzyka finansowego, jako elementu nieodzownej w prawie każdym rodzaju działalności produkcyjnej, podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że poprzednik prawny skarżącej we własnym zakresie decydował o sposobie rozliczeń z wykonawcami prac polowych, ponosząc tym samym ryzyko finansowe i produkcyjne związane z prowadzoną działalnością P. s.c. w żaden sposób nie przetwarzała zbiorów z deklarowanych do płatności działek rolnych, ani sprzedaży pozyskiwanych plonów, podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku przeciwnego P. s.c. miała nie ponosić kosztów związanych z prowadzeniem działalności rolniczej, podczas gdy prawidłowa analiza materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że cały koszt produkcji ponosiła spółka, P. s.c. miał stworzyć sztuczne warunki, aby uzyskać korzyści sprzeczne z celami wsparcia podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje na istnienie jakichkolwiek więzi ekonomicznych, funkcjonalnych, prawnych ani personalnych które uzasadniałyby zarzut stworzenia przez skarżącej sztucznych warunków w celu uzyskania płatności powyższe naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do błędnego ustalenia stanu faktycznego przez organy i zaakceptowania tego stanu przez Sąd I instancji. Gdyby dowody zostały ocenione przez organy zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego należałoby dojść do wniosku, że brak było podstaw do stworzenia przez skarżącej sztucznych warunków wymaganych do otrzymania płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. 6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. związku z art. 21 ust. 1 i 2 ustawy, polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organu II instancji, pomimo, iż decyzja ta wydana została bez zebrania i rozważenia pełnego materiału dowodowego, co skutkowało niewskazaniem zarówno w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jak i uzasadnieniu wyroku WSA, na jakich dowodach oparto ustalenia faktyczne w sprawie, a także dowolnej, powierzchownej ocenie materiału dowodowego, wyrażającej się zwłaszcza w tym, że: błędnym ustaleniu, że działania spółki były nakierowane na "uzyskanie maksymalnego wnioskowanego dofinansowania" poprzez stworzenie sztucznych warunków w celu uzyskania płatności błędnym ustaleniu, że spółka stworzyła sztuczne warunki do uzyskania płatności wobec tworzenie podmiotów prawa handlowego spółek powiązanych osobowo i kapitałowo z rodziną M. Chodzi tu o to, że spółka stanowi rzekomo inną formą prawną posiadanego przez rodzinę M. oraz ich współpracowników gospodarstwa. Z kolei rzekome powiązania osobowe umożliwiają sprawowanie kontroli nad tymi podmiotami, prowadzącą do zamierzonej koordynacji, umożliwiającej uzyskanie nienależnych płatności; błędnym przyjęciu, że spółka nie prowadziła działalności rolniczej samodzielnie i na własny rachunek; organy oparły się na ogólnych, powierzchownych ustaleniach i nie wykazały w sposób staranny, wszechstronny i przekonywujący, nie pozostawiający żadnych wątpliwości, że w przypadku spółki miało miejsce sztuczne stworzenie warunków wymaganych do otrzymania płatności; wadliwe ustalenie, że powiązania osobowe między wspólnikami spółek tworzonych przez rodzinę M. wskazują, że pomimo wielości występujących podmiotów, w proces pozyskiwania płatności z Unii Europejskiej zaangażowane były te same osoby, a poprzez ich powiązania organizacyjne nie można mówić o samodzielnym prowadzeniu deklarowanych gospodarstw rolnych, 7) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 75 k.p.a. oraz art. 77 § 1 k.p.a. poprzez pominięcie prawomocnych decyzji o przyznaniu spółce płatności za lata 2017-2019 wobec niezidentyfikowania wówczas stworzenia sztucznych warunków, świadczących o tym, że wbrew sugestiom organu to spółka, we własnym imieniu i na własny rachunek, osobiście zarządzała zgłoszonym przez siebie do płatności gospodarstwem, w tym samodzielnie podejmowała wszelkie decyzje dotyczące sposobu zagospodarowania wchodzących w jego skład gruntów, rodzaju i terminów prowadzonych na nich prac, a także sprzedaży pozyskanych z nich płodów rolnych, z których zysk trafiał na jej własny rachunek, 8) art. 6 ust. 2 pkt 1 lit. b) ustawy z 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego (DZ .U. z 2022 r., poz. 2569 dalej: u.k.u.r.) poprzez jego niezastosowanie podczas gdy ww. przepis nie wskazuje na zamknięty katalog czynności jakie winny mieścić się w tzw. "osobistym" prowadzeniu gospodarstwa a określenia "pracuje" zostało zinterpretowane przez organy ARiMR oraz WSA w kontekście przepisu art. 22 Kodeksu pracy, który w okolicznościach sprawy nie znajduje zastosowania, albowiem nie ma w art. 6 ust. 2 pkt 1 b) u.k.u.r. bezpośredniego odniesienia do kodeksu pracy, natomiast w rozumieniu potocznym a takie winno zostać przyjęte w sprawie niniejszej - praca to szereg różnego rodzaju czynności i to nie tylko związanych z bezpośrednio z profilem produkcji w gospodarstwie rolnym. Co za tym idzie okoliczności prowadzenia gospodarstwa przez spółkę w pełni wpisują się w dyspozycję tego przepisu, a spółka podejmuje decyzje w gospodarstwie, co miało istotny wpływ na przyjęcie przez Sąd I instancji braku samodzielności gospodarstwa spółki i zastosowanie art. 60 rozporządzenia 1306/2013; 9) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 1, 77 § 1, i art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na oddaleniu skargi oraz nieuchyleniu decyzji organu II instancji, pomimo, że decyzja ta została wydana w oparciu o materiał dowodowy w tej części, którego treść pokrywała się z przyjętym przez organ założeniem spełnienia przez spółkę sztucznych warunków, natomiast pominąwszy pozostały materiał który temu zaprzeczał, czemu nie można przypisać przymiotu "rozważenia" pełnego materiału dowodowego; polegające także na wadliwym wnioskowaniu z treści zebranych dowodów, iż dowody przemawiają za tworzeniem sztucznych warunków i brakiem osobistego prowadzenia gospodarstwa, w sytuacji zgoła odmiennej, gdyż z materiału wynika, że powstały samodzielne, osobiście prowadzone, ukierunkowane na rozwój gospodarstwa, w których jest kontynuowana działalność wytwórcza w rolnictwie, czego wynikiem jest samodzielnie do dziś prowadzone gospodarstwo spółki; Obrazę przepisów prawa materialnego, tj.: zastosowanie art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 pomimo okoliczności, że działania spółki są zgodne z celami prawodawstwa unijnego w rozumieniu tego artykułu, a uzyskane przez nią płatności zasilą i pozwolą na rozwój powstałego gospodarstwa rodzinnego oraz wykonywanie indywidualnej działalności rolniczej, która jest wykonywana w dalszym ciągu zgodnie z zasadami prawa unijnego co przeczy tezie tworzenia sztucznych warunków, a zarówno organ jak i Sąd błędnie ustaliły, iż prowadzone przez spółkę gospodarstwo rolne nie stanowiło odrębnego gospodarstwa tylko było częścią większego gospodarstwa będącego we władaniu rodziny M., poprzez co takie zastosowanie przepisu miało istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto, że nie mamy do czynienia z odrębnymi rolnikami prowadzącymi samodzielną działalność rolniczą a jednym gospodarstwem zarządzanym przez P.M. Gospodarstwo spółki winno zostać uznane za samodzielne, albowiem poprzedniczka prawna skarżącej sama podejmowała decyzje w nim, co wyłącza zarządzanie nim przez inny podmiot; niewłaściwego zastosowania art. 60 rozporządzenia nr 1306/2013 w przypadku, gdy nie istniał związek osobowy i kapitałowy pomiędzy spółką a innymi podmiotami wobec powyższego nie zaistniały przesłanki obiektywne związane z tworzeniem sztucznych warunków; Mając na uwadze powyższe zarzuty skarżąca kasacyjnie spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz uchylenie zaskarżonej decyzji z 20 października 2023 r. nr PRS/22/2023 oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Warszawie, w każdym z przypadków o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. w związku z art. 193 p.p.s.a. skarżąca kasacyjnie spółka wniosła o przeprowadzenie i dopuszczenie dowodów uzupełniających z dokumentów urzędowych w postaci: prawomocnych decyzji administracyjnych wydanych wobec skarżącej przez Kierownika ARiMR o numerach[...];[...];[...];[...];[...] albowiem jest to niezbędne do wyjaśnienie istotnych wątpliwości odnośnie rzekomego stworzenia przez skarżącą sztucznych warunków w roku 2016, podczas gdy organy ARiMR nie miały zastrzeżeń odnośnie skarżącej spółki w latach 2017-2019 wobec nie zidentyfikowania wówczas stworzenia sztucznych warunków. Co za tym idzie działania organów ARiMR naruszyły art. 8 § 1 i 2 k.p.a. co wadliwie zaakceptował WSA w zaskarżonym wyroku. W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik organu wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Na wstępie należy stwierdzić, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym. Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził aby w rozpoznawanej sprawie wystąpiła którakolwiek z przesłanek nieważności postępowania – określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a. – jak też aby zachodziły przesłanki wymagające uchylenia wydanego w sprawie orzeczenie oraz odrzucenia skargi lub umorzenia postępowania (art. 189 p.p.s.a.). Jak wynika z art. 193 p.p.s.a. (zdanie drugie), uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Przepis ten wyznacza granice, w jakich NSA uzasadnia z urzędu wydany wyrok w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej. Przed przystąpieniem do oceny trafności zarzutów kasacyjnych, ze względu na sposób ich sformułowania, konieczne jest przypomnienie, że skarga kasacyjna jest sformalizowanym środkiem zaskarżenia. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę związany jest podstawami skargi kasacyjnej. To wnoszący skargę kasacyjną określa granice kontroli orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przez Naczelny Sąd Administracyjny. Zauważyć również należy, że artykuł 176 p.p.s.a. reguluje elementy składowe skargi kasacyjnej, a zgodnie z § 1 pkt 2 tego przepisu jej obligatoryjnym elementem jest przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd pierwszej instancji (vide postanowienia NSA z 8 marca 2004 r., sygn. akt FSK 41/04; z 1 września 2004 r., sygn. akt FSK 161/04; z 24 maja 2005 r., sygn. akt FSK 2302/04). Z kolei uzasadnienie skargi kasacyjnej winno zawierać rozwinięcie zarzutów kasacyjnych. Dodać należy, że o skuteczności zarzutów naruszenia przepisów postępowania formułowanych w ramach podstawy kasacyjnej określonej w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje każde im uchybienie, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez "wpływ", o którym mowa na gruncie przywołanego przepisu, rozumieć należy istnienie związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym w sprawie zaskarżonym orzeczeniem sądu administracyjnego pierwszej instancji, który to związek przyczynowy, jakkolwiek nie musi być realny, to jednak musi uzasadniać istnienie hipotetycznej możliwości odmiennego wyniku sprawy. Dla spełnienia wymogu wykazania, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy nie wystarczy zatem przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutów naruszenia prawa materialnego ujętych w punkcie B petitum skargi kasacyjnej należy wskazać, że w realiach tej sprawy nie miał w ogóle zastosowania art. 60 rozporządzenia Komisji (UE) Nr 1306/2013. Zastosowanie miał natomiast art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. Ten ostatni przepis nie został jednak zakwestionowany w skardze kasacyjnej. Niezasadne okazały się również zawarte w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Oceniając zasadność tych zarzutów w pierwszej kolejności należy mieć na uwadze, że zakres i kierunek postępowania dowodowego (a zatem podejmowania konkretnych czynności dowodowych) wyznaczają przepisy prawa materialnego. W realiach tej sprawy w skardze kasacyjnej nie zakwestionowano zastosowania jak też wykładni jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego. W konsekwencji Naczelny Sąd Administracyjny oceniając przeprowadzone postępowanie dowodowe organu administracyjnego (które zostało zaaprobowane przez Sąd I instancji) z perspektywy art. 5 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) nr 1975/2006 z dnia 7 grudnia 2006 r. z uwzględnieniem niezakwestionowanej wykładni tych przepisów, doszedł do wniosku o prawidłowości przeprowadzonego postępowania dowodowego. Spostrzeżenie to jest szczególnie znaczące w odniesieniu do zarzutów naruszenia prawa procesowego zawartych w punktach A 4 i 5 petitum skargi kasacyjnej. Z kolei w odniesieniu do pozostałych zarzutów naruszenia prawa procesowego należy zwrócić uwagę, że w skardze kasacyjnej, w tym w jej uzasadnieniu, nie próbowano nawet wykazać, że naruszenie kwestionowanych regulacji mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jak już natomiast wyjaśniono dla spełnienia wymogu wykazania, że zarzucane uchybienie przepisom postępowania mogło mieć wpływ na wynik sprawy nie wystarczy zatem przytoczenie formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił wniosku dowodowego strony skarżącej kasacyjnie. Otóż fakt, że organy administracyjne nie miały zastrzeżeń odnośnie spółki w latach 2017 – 2019 i nie zidentyfikowały w tym okresie stworzenia sztucznych warunków, nie stanowi automatycznie okoliczności istotnej w postępowaniu dowodowym dotyczącym okresu 2016 r., w którym przypisano stronie stworzenie sztucznych warunków. Biorąc zatem pod uwagę, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego Sąd orzekł na podstawie art. 204 pkt 1 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935).

Informacje o sprawie

Data wpływu
8 listopada 2024
Symbol z opisem
6550
Skarżony organ
Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Sędziowie
Anna Apollo /przewodniczący/ Piotr Kraczowski Piotr Pietrasz /sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny