I GSK 207/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 5 marca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku E. Sp. z o.o. w K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 6 grudnia 2023 r., nr 313/23 w sprawie ze skargi kasacyjnej E. Sp. z o.o. w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 30 października 2024 r. sygn. akt I SA/Ke 264/24 w sprawie ze skargi E. Sp. z o.o. w K. na decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z dnia 10 kwietnia 2024 r., nr 345/24 w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dofinansowania ze środków z budżetu Unii Europejskiej postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji

Wyrokiem z 30 października 2024 r. sygn. akt I SA/Ke 264/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach (dalej zwany: WSA lub sądem pierwszej instancji), działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej zwanej: p.p.s.a.), oddalił skargę E. Sp. z o.o. w K. (dalej zwanej: skarżącą) na decyzję Zarządu Województwa Świętokrzyskiego z 10 kwietnia 2024 r. w przedmiocie zwrotu kwoty dofinansowania. W skardze kasacyjnej skarżąca zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji w całości na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. z uwagi na ryzyko wyrządzenia skarżącej znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W uzasadnieniu wniosku skarżąca spółka podniosła, że jej aktualna sytuacja ekonomiczna i faktyczna, wynikająca z okoliczności wskazanych również w skardze oraz w aktach sprawy, grozi, przy braku wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków wywołanych przez egzekwowanie decyzji obarczonej wadą nieważności oraz ww. naruszeniami prawa materialnego i procesowego mającymi wpływ na wynik sprawy. Co więcej, spór z Zarządem Województwa negatywnie wpływa na możliwość realizacji innych działań współfinansowanych ze środków europejskich. W konsekwencji, żądanie zwrotu środków nie tylko wiąże się z powstaniem dodatkowych, nieprzewidywalnych kosztów, ale ponadto pozbawi Spółkę możliwości otrzymywania wsparcia w ramach innych konkursów, co jest znaczącą przeszkodą dla jej działalności i niewątpliwie negatywnie wpływa na jej kondycję ekonomiczną oraz możliwości rozwoju. Mając na uwadze powyższe skarżący stwierdził, iż kwota wskazana w decyzjach w połączeniu z innymi zobowiązaniami finansowymi Spółki przekracza aktualne możliwości płatnicze Beneficjenta. W konsekwencji może to doprowadzić do konieczności ogłoszenia upadłości rzez Spółkę. Na wysokość egzekwowanych kwot (w niniejszej sprawie jest to już łącznie ponad 600 tysięcy złotych), jako wpływającą na możliwość wystąpienia skutków trudnych do odwrócenia zwracają uwagę również sądy administracyjne w powołanym przez skarżącego orzecznictwie. W konsekwencji, w sytuacji ogłoszenia przez skarżącą spółkę upadłości, mogłoby dojść do przekonania, iż negatywne konsekwencje gospodarcze w postaci utraty płynności lub upadłości, są wynikiem poczynionej przez Spółkę inwestycji, w której udział, w postaci udzielenia pomocy finansowej, miał również Organ. Mogłoby to zniechęcić potencjalnych i przyszłych inwestorów i beneficjentów do podejmowania podobnego ryzyka gospodarczego, którzy analizując przedmiotowy stan faktyczny, oceniliby udział w podobnych programach jako zbyt ryzykowny i mogący, w sytuacji kumulacji niesprzyjających okoliczności zewnętrznych, skutkować nie tylko niezrealizowaniem zaplanowanej inwestycji, ale również znaczną szkodą po stronie beneficjenta. W orzecznictwie podkreśla się, iż oceniając zasadność wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji należy się kierować racjami zarówno dobra ogólnego, jak i własnego. Skarżący kasacyjnie jednocześnie wskazał, że pragnie uzupełnić przedmiotowy wniosek o dane finansowe, co nastąpi po przekazaniu skargi kasacyjnej do NSA. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Przede wszystkim należy zauważyć, że wniosek strony o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji był już rozpatrywany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach, który postanowieniem z 19 sierpnia 2024 r. odmówił skarżącej zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia 6 grudnia 2023 r. WSA uznał, że wniosek nie został przez skarżącą dostatecznie uzasadniony. Co istotne w kontekście twierdzeń zawartych we wniosku o wstrzymanie, skarżąca nie przedstawiła żadnych dokumentów, które obrazowałyby jej sytuację finansową. Sąd wskazał, że złożony w skardze wniosek o zastosowanie ochrony tymczasowej nie obrazował rzeczywistej zdolności płatniczej i możliwości finansowych skarżącej, co uniemożliwiło sądowi jego uwzględnienie. Aby zbadać, czy rzeczywiście wykonanie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji może wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie wymaganej należności do aktualnej sytuacji finansowej skarżącej. Bez porównania tych dwóch wartości (wysokości wymaganego zobowiązania i majątku, jakim dysponuje strona składająca wniosek), nie jest możliwe zweryfikowanie żądania udzielenia ochrony tymczasowej. Dla obrazu sytuacji majątkowej skarżącej, umożliwiającego ocenę w kontekście zasadności wniosku, niezbędne byłoby np. udzielenie informacji dotyczących posiadanego majątku ruchomego, stanu oszczędności, czy rachunków bankowych. W sytuacji, gdy skarżąca nie przedstawiła stanu pozostających do jej dyspozycji zasobów finansowych, nie ma możliwości zbadania, jak w istocie zmieniłaby się jej sytuacja po wykonaniu zaskarżonej decyzji – dobrowolnej zapłaty lub egzekucji należnego świadczenia. Przechodząc do oceny wniosku skarżącej zawartego w skardze kasacyjnej należy zauważyć, że stosownie do treści art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienie w sprawie wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Postępowanie wpadkowe dotyczące złożonego przez skarżącego ponownego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji powinno zatem mieć na celu ocenę, czy zmieniły się okoliczności, które były podstawą odmowy zastosowania ochrony tymczasowej w poprzednim, prawomocnie zakończonym postępowaniu wpadkowym dotyczącym tej kwestii. W tym kolejnym postępowaniu nie dochodzi do zmiany ciężaru dowodu w zakresie wystąpienia okoliczności uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji. Wciąż obowiązek ten ciąży na wnioskodawcy, który przedstawiając wnikliwą argumentację popartą stosownymi dokumentami powinien przekonać sąd do zmiany wcześniejszego rozstrzygnięcia. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, podniesione w obecnie ocenianym wniosku argumenty strony nie uzasadniają zmiany prawomocnego postanowienia sądu pierwszej instancji z 19 sierpnia 2024 r. Nie można bowiem przyjąć, że uprawdopodabniają one w sposób należyty wystąpienie przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skarżąca nie wskazała żadnych nowych okoliczności przemawiających za uwzględnieniem jej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji, jak również w zasadzie nie przedstawiła ogólne argumenty na poparcie tezy o negatywnych skutkach odmowy wstrzymania wykonania decyzji, ograniczając się do powtórzenia treści pierwotnego wniosku. W obu wnioskach argumentacja skarżącej sprowadzała się do stwierdzenia przez skarżącą, że w konsekwencji wykonania decyzji utraci płynność finansową spółki co najprawdopodobniej doprowadzi do upadłości spółki. Dla wykazania spełnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności nie jest wystarczającym sam wywód strony dotyczący ogólnych okoliczności uzasadniających wstrzymanie, gdyż uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności, a twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej spółki np. udzielenie informacji dotyczących posiadanego majątku ruchomego, stanu oszczędności, czy rachunków bankowych. Nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia bowiem jego merytoryczną ocenę (vide: J. P. Tarno /w:/ J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206). Ponadto należy zwrócić uwagę, że jak wynika z akt sprawy skarżąca nie uzupełniła złożonego wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji o dane finansowe, co miało nastąpić po przekazaniu niniejszej skargi do NSA. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 i 4 w związku z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia