I GW 5/21

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA: Piotr Pietrasz (spr.) Sędzia NSA: Piotr Piszczek Sędzia NSA: Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej wniosku Zarządu Województwa Śląskiego o wykładnię postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 26 stycznia 2022 r., sygn. akt I GW 5/21 w sprawie z wniosku Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 29 listopada 2021 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Zarządem Województwa Śląskiego a Ministrem Funduszy i Polityki Regionalnej w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia zażalenia M. B. na postanowienie Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach z dnia 26 listopada 2020 r., znak [...] w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet należności publicznoprawnej postanawia: odmówić wykładni postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 stycznia 2022 r., sygn. akt I GW 5/21 po rozpoznaniu wniosku Zarządu Województwa Śląskiego z dnia 29 listopada 2021 r. o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Zarządem Województwa Śląskiego a Ministrem Funduszy i Polityki Regionalnej w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpatrzenia zażalenia M. B. na postanowienie Dyrektora Wojewódzkiego Urzędu Pracy w Katowicach z dnia 26 listopada 2020 r., znak GE/054-33-27/EKO/2020 w sprawie zaliczenia wpłaty na poczet należności publicznoprawnej postanowił oddalić wniosek. Uzasadniając rozstrzygnięcie NSA wskazał, że okoliczności sprawy jak i treść powołanych przepisów wskazują na Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej jako organ właściwy do rozpoznania zażalenia. Niemniej, wniosek o rozstrzygnięcie należało oddalić albowiem spór ten nie był sporem rzeczywistym. Wnioskodawca nie miał bowiem wątpliwości, iż SKO w Katowicach jako organ przekazujący mu sprawę do rozpoznania, nie jest organem właściwym do jej rozpoznania. Nie było też rzeczywistego sporu między Zarządem Województwa Śląskiego oraz Ministrem Funduszy i Polityki Regionalnej co do tego, że kompetencję do rozpoznania zażalenia ma Minister Funduszy i Polityki Regionalnej. Pismem z dnia 18 maja 2023 r. Zarząd Województwa Śląskiego złożył wniosek o wykładnię wyroku NSA z dnia 26 stycznia 2022 r., sygn. akt I GW 5/21 poprzez wyjaśnienie i wskazanie skutków jakie orzeczenie to wywołuje lub miało wywoływać. Wniósł o wyjaśnienie wątpliwości co do treści rozstrzygnięcia, a wynikających z przyznania w uzasadnieniu postanowienia, iż organem właściwym do rozpoznania zażalenia jest Minister Funduszu i Polityki Regionalnej; przy jednoczesnym oddaleniu wniosku i pozostawienia w obrocie prawnym postanowienia SKO Katowice o przekazaniu sprawy do rozpoznania przez Zarząd Województwa Śląskiego, a to zobowiązującym do rozpoznania przedmiotowego zażalenia przez Zarząd Województwa. W ocenie wnioskodawcy w dalszym ciągu pozostaje niejasność co do organu właściwego do rozpoznania tego konkretnego zażalenia strony. Dla wnioskodawcy niejasne jest: czy wobec przesądzenia, iż właściwym w sprawie jest Minister Funduszy i Polityki Regionalnej, Zarząd Województwa Śląskiego winien sprawę tą przekazać do Ministra, czy też wobec oddalenia wniosku, zażalenie to jednak Zarząd Województwa Śląskiego powinien sam rozpoznać? Jeżeli intencją Sądu było, aby Zarząd mimo oddalenia wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego, sprawę zażalenia przekazał do rozpoznania Ministrowi, to pojawia się zasadnicze pytanie na jakiej podstawie prawnej może to uczynić? Wskazuje się przy tym, iż zgodnie z zaakceptowanym przez sąd stanowiskiem Ministra, przekazanie sprawy w trybie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2020 r., poz. 256) możliwe jest tylko raz, a organ do którego sprawę przekazano, przekazaniem tym jest związany. Zatem w ocenie wnioskodawcy uzasadnienie nie zwiera jasnych wskazań co do jego skutków, ani kierunków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o wykładnię postanowienia nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 158 zdaniem pierwsze ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 259, dalej: p.p.s.a.) sąd, który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. W judykaturze jednolicie przyjmuje się, że potrzeba wykładni zarówno sentencji orzeczenia jak i jego uzasadnienia, pojawia się wówczas, gdy jego treść sformułowana została w sposób niejasny, uniemożliwiający jednoznaczne rozumienie tekstu (zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 26 września 2019 r., I CSK 434/18; 8 maja 2013 r., I UZ 6/11; 15 stycznia 2001 r., I PZ 29/00). W postępowaniu o rozstrzygnięcie wątpliwości nie mieści się żądanie przez stronę wyjaśnienia przez sąd powodów zajętego w sprawie stanowiska, które legło u podstaw rozstrzygnięcia, skoro zostało ono w sposób jasny uzasadnione w jego motywach. W jednym z orzeczeń Naczelny Sąd Administracyjny przyjął, że żądanie wnioskodawcy, stanowiące w istocie polemikę ze stanowiskiem sądu, zmierzające do nowej interpretacji rozstrzygnięcia w zakresie przyjętym przez skarżącego, wykracza znacznie poza wykładnię wyroku sformułowaną w art. 158 p.p.s.a. Wykładnia taka nie może bowiem zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia czy jego poszerzenia o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy (postanowienie NSA z 4.02.2005 r., OZ 1312/04, niepubl.). Podobnie wypowiedział się NSA w postanowieniu z 19.03.2014 r., II OW 67/13, LEX nr 1447283, podnosząc w jego uzasadnieniu, że niedopuszczalne jest w ramach instytucji określonej w art. 158 p.p.s.a. domaganie się przez stronę wyjaśnienia przez sąd powodów zajętego w sprawie stanowiska, które legło u podstaw rozstrzygnięcia, poprzez dodatkowe rozwinięcie argumentacji uzasadnienia orzeczenia, skoro postępowanie w sprawie zostało już zakończone. Wykładnia wyroku nie może bowiem prowadzić do uzupełnienia podjętego rozstrzygnięcia przez poszerzenie go o inne elementy ani też nie może formułować przez sąd dodatkowych motywów rozstrzygnięcia lub modyfikacji motywów poprzednio wskazanych. Jej przedmiot stanowić mogą jedynie rzeczywiste wątpliwości co do istoty rozstrzygnięcia zawartego w sentencji orzeczenia, a nie udzielanie odpowiedzi na kreowane przez stronę pytania (por. Dauter Bogusław, Kabat Andrzej, Niezgódka-Medek Małgorzata, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II). Dodać również należy, że wniosek o wykładnię orzeczenia nie może zmierzać nie dość, że do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawniczych i ich znaczenia, to również – jeżeli nie przede wszystkim – do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie czy też ze wskazaniami co do dalszego postępowania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 8 stycznia 1998 r., III AO 25/97, postanowienia NSA z: 15 kwietnia 2010 r., II GSK 406/09, 28 stycznia 2010 r., II GZ 1/10, 23 września 2008 r., I OZ 698/08). Przenosząc powyższe rozważania na rozpoznawany obecnie wniosek, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w sprawie nie zachodzi potrzeba dokonania wykładni wyroku. Uzasadnienie wyroku nie nasuwa żadnych wątpliwości w zakresie podjętego rozstrzygnięcia i jest logiczne oraz spójne. Wyraźnie wskazano jakie były motywy i podstawy rozstrzygnięcia. Odnosząc się do pytania zawartego w treści wniosku należy zauważyć, że wymaganie przez Zarząd Województwa Śląskiego wyjaśnień, jak ma postępować po wydanym orzeczeniu NSA z dnia 26 stycznia 2022 r., sygn. akt I GW 5/21 wykracza poza granice wykładni w rozumieniu art. 158 p.p.s.a. Jak wskazano powyżej wykładnia orzeczenia nie może uzupełniać uzasadniania orzeczenia, a w istocie o to chodziło wnioskodawcy w przedmiotowym wniosku. Należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniał spór o właściwość, tylko zaistniała nieprawidłowość organu w zakresie przesłania wniosku zgodnie z art. 65 § 1 k.p.a., na co nie ma wpływu Naczelny Sąd Administracyjny. Co ważne Naczelny Sąd Administracyjny nie kontrolował postanowienia SKO w Katowicach z dnia 5 stycznia 2021 r. wydanego na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., a zatem nie mógł zastosować w stosunku do tego aktu środków kontroli przewidzianych w ustawie - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ze wskazanych wyżej przyczyn, wobec braku podstaw do dokonania wykładni wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 158 w zw. z art. 193 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.