I GZ 129/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2024r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Po 638/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi F. w W. na decyzję Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] czerwca 2023 r., nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu z udziałem budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 13 marca 2024 r., sygn. akt III SA/Po 638/23 odmówiono wstrzymania wykonania decyzji Zarządu Województwa Wielkopolskiego z dnia [...] czerwca 2023 r., nr [...]. Sąd I instancji odmawiając wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazał, że skarżąca uzasadniając swój wniosek nie przedłożyła stosownych dokumentów, które obrazowałyby jej sytuację majątkową na dzień złożenia wniosku, a które to dokumenty pozwoliłyby ocenić zasadność twierdzeń zawartych przez skarżącą we wniosku. W ocenie Sądu I instancji wniosek skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie zasługuje na uwzględnienie. Uznać należało, że strona skarżąca we wniosku nie uzasadniła w przekonujący i rzetelny sposób przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Nie przedłożyła również dokumentacji dokumentującej aktualny stan majątkowy, jej aktywa, pasywa, posiadany majątek ruchomy i nieruchomy itd. Nie wykazano również listy płac, do dokonywania których zobowiązana jest strona skarżąca. Skarżąca złożyła zażalenie, w którym wskazała, że nie zgadza się z podjętym rozstrzygnięciem. W pełni podtrzymała dotychczasowe stanowisko i argumenty zawarte we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uznając, że są one wystarczające do uzyskania ochrony tymczasowej. Do zażalenia załączyła historię operacji bankowych za ostatnie miesiące. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Przepis art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej "p.p.s.a." daje Sądowi możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu bądź czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być naprawiona przez późniejszy zwrot spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Przesłanka w postaci niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody jest utożsamiana z zagrożeniem dla już istniejącej, aktualnej sytuacji gospodarczej (ekonomicznej) strony postępowania administracyjnego. Trudne do odwrócenia skutki powstają zwykle tam, gdzie po wykonaniu decyzji jest niemożliwy powrót do pierwotnego stanu sprawy. W obu sytuacjach chodzi o wyjątkowe zagrożenie odpowiadające szczególnej kategorii ochrony tymczasowej strony postępowania. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z § 1 tego przepisu, w myśl, którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Należy zaznaczyć, że wykonanie decyzji dotyczącej należności pieniężnej nie łączy się w każdym wypadku z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody lub z trudnymi do odwrócenia skutkami, lecz zależy to od okoliczności sprawy, takich jak wysokość kwoty, której dotyczy decyzja, czy wielkość obrotów wnioskującego przedsiębiorcy. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które pozwolą sądowi na dokonanie oceny, czy spełnione są przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, spoczywa na wnioskodawcy. Podkreślić należy, że do wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Przenosząc powyższe uwagi natury ogólnej na grunt tej sprawy stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała, aby zaistniały ustawowe przesłanki wstrzymania zaskarżonej decyzji. We wniosku jak również w zażaleniu nie wskazano na fakty, które mogłyby uprawdopodobnić zaistnienie przesłanek potrzebnych do wstrzymania wykonania decyzji, a więc trudnych do odwrócenia skutków lub wyrządzenia znacznej szkody. W szczególności wskazać należy, że samo stwierdzenie skarżącej, że wyegzekwowanie kwoty wynikającej z zaskarżonej decyzji spowoduje wyrządzenie znacznej szkody majątkowej jest niewystarczające. Powołując w uzasadnieniu wniosku określone okoliczności, skarżąca powinna chociażby uprawdopodobnić ich wystąpienie, wykraczając w ten sposób poza gołosłowne i ogólnikowe twierdzenia. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, ocena dokonana przez Sąd I instancji jest prawidłowa. Zaskarżona decyzja dotyczy zwrotu kwoty dofinansowania, jednakże podkreślić należy, że aby zbadać, czy rzeczywiście egzekucja kwoty należności może wyrządzić skarżącej znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki, konieczne jest odniesienie tej kwoty należności do sytuacji materialnej skarżącej. Bez porównania tych dwu wartości (wysokości kwoty podlegającej zwrotowi i majątku, jakim dysponuje skarżąca) nie jest możliwe zweryfikowanie twierdzenia, że w jej przypadku zwrot dotacji będzie miał realny wpływ na bieżące jej funkcjonowanie. Dla pełnego obrazu sytuacji majątkowej skarżącej, umożliwiającej ocenę w kontekście zasadności przyznania ochrony tymczasowej, niezbędne byłoby np. udzielenie informacji dotyczących posiadanego majątku ruchomego i nieruchomego, stanu oszczędności, czy środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych. Wskazać należy, że do wniosku zawartego w skardze nie załączono zaś żadnych dokumentów dających obraz zdolności płatniczej skarżącej. Poprzestano jedynie na polemice z uzasadnieniem zaskarżonego rozstrzygnięcia oraz przedłożeniu sprawozdania finansowego jednostki OP. Skarżąca nie wykazała, jaki jest jej stan majątkowy, jakimi środkami finansowymi dysponuje obecnie. Nie przedłożyła również w istocie żadnych dokumentów, które pozwoliłyby na zobrazowanie jej aktualnej kondycji finansowej i potwierdziłyby uzasadnioną obawę, że w wyniku wykonania zwrotu udzielonej dotacji dojdzie do utraty płynności finansowej prowadzonej przez nią działalności, co narazi ją w efekcie na znaczną szkodę lub nieodwracalne skutki w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a. Słusznie zatem Sąd I instancji uznał, że w sprawie nie wiadomo, jakie skarżąca ma rzeczywiście dochody i wydatki oraz jaki posiada majątek. Podkreślić należy, że również w zażaleniu powyższego twierdzenia skarżąca nie podważyła, ponieważ niewystarczające jest jej ogólnikowe stwierdzenie, że kwota podlegająca egzekucji zbliża się do niemal 750.000 zł i wykonanie decyzji skutkować będzie niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody i trudnych do odwrócenia skutków. W tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że Sąd I instancji, opierając się na dokumentach przedłożonych przez skarżącą, właściwie przedstawił w sposób precyzyjny argumentację i okoliczności stanowiące podstawę do odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sytuacji tej, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie zmienia załączona do zażalenia kopia wyciągów z rachunków bankowych. Informacje te pokazują jedynie szczątkowe przedstawienie sytuacji ekonomicznej i gospodarczej skarżącej. W ślad za twierdzeniami skarżącej nie przedstawiono jednak żadnej istotnej argumentacji uprawdopodobniającej trudną sytuację gospodarczą. Powtórzyć więc należało, że ogólnikowa argumentacja - sprowadzająca się w istocie do powołania się wyłącznie na fakt "trudnej sytuacji gospodarczej" - nie mogła wywołać zamierzonego skutku w sprawie dotyczącej wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji. Skoro bowiem skarżąca twierdził, że w jej przypadku dojdzie do wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków, to powinien dokładnie opisać między innymi specyfikę rynku na którym działa, odnosząc to do rozmiarów swojej działalności, kondycji finansowej czy też liczby kontrahentów. We wniosku skarżącej powinny znaleźć się konkretne dane, poparte, na ile to możliwe, stosownymi dokumentami, których analiza pozwalałaby uznać, że skarżąca w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji grozi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Tym samym nie jest wiadomym, jak wykonanie zaskarżonej decyzji wpłynie na sytuację ekonomiczną skarżącej, zatem nie można było rozstrzygnąć, czy przedstawiona we wniosku sytuacja skarżącej uprawdopodabnia powstanie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 lipca 2015 r., sygn. akt. II GZ 331/15). Skoro skarżąca takich dokumentów nie przedstawiła, to nie była możliwa ocena wskazanych przez nią okoliczności w kontekście spełnienia przesłanek wymienionych w art. 61 § 3 p.p.s.a. W sytuacji braku z jej strony przekonywujących motywów, jej twierdzenia okazały się gołosłowne. Sąd nie mógł za skarżącą poszukiwać argumentów na ich poparcie, ani tym bardziej dokumentów, których do akt sądowych tej sprawy nie złożono. Przyjmując inaczej należałoby uznać, że każdemu podmiotowi należy wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji w sytuacji, w której ten powoła się na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W związku z powyższy, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bez określonych wyżej dokumentów, nie jest możliwe określenie, jaki jest aktualny stan majątkowy skarżącej. Nieprzedstawienie pełnego i rzeczywistego obrazu sytuacji finansowej wnioskodawcy skutkuje uznaniem, że strona nie uprawdopodobniła okoliczności wystąpienia przesłanek zastosowania ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Na marginesie zauważyć należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do zwrotu środków dofinansowania pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Walor ochronny ma również prawna możliwość zmiany lub uchylenia przez sąd w każdym czasie, z urzędu lub na żądanie skarżącej, własnego postanowienia w sprawie wstrzymania wykonania aktu, w sytuacji wykazania zmiany okoliczności, które warunkowały jego podjęcie. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 p.p.s.a., oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.