I GZ 150/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Lidia Ciechomska-Florek po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia [A.] w Warszawie na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 lutego 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 76/19 w zakresie wezwania do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi [A.] w Warszawie na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] października 2018 r., znak [...] w przedmiocie odmowy przyznania części środków finansowych z tytułu wsparcia z Funduszu Promocji Mięsa Wieprzowego postanawia: uchylić zaskarżone zarządzenie.

Zarządzeniem z dnia 25 lutego 2019 r. sygn. akt V SA/Wa 76/19, Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał [A.] w W. do uzupełnienia wpisu sądowego od skargi w kwocie 1838 zł na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z [...] października 2018 r., znak [...] wydaną w przedmiocie odmowy przyznania części środków finansowych z tytułu wsparcia z Funduszu Promocji Mięsa Wieprzowego W zarządzeniu wskazano jego podstawę prawną, tj. art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302; dalej: p.p.s.a.) oraz § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.; dalej: rozporządzenie). Skarżąca spółka na podstawie art. 227 § 1 p.p.s.a. zaskarżyła powyższe zarządzenie. Wniosła o uchylenie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału V WSA w Warszawie z [...] lutego 2019 r., na podstawie art. 195 ust. 2 p.p.s.a., uchylenie zarządzenia w trybie autokontroli jako uzasadnionego oraz zwrot nadpłaconej kwoty w wysokości 1838 zł na rachunek bankowy z którego została wykonana opłata. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie: 1. art. 231 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, w sytuacji gdy przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna. 2. § 2 ust. 6 rozporządzenia RM z 16 grudnia 2003 r. poprzez jego niezastosowanie w sytuacji gdy skarga dotyczyła decyzji Ministra Rolnictwa I Rozwoju Wsi, wydanej w postępowaniu administracyjnym, której przedmiotem nie była stricte należność pieniężna, a kwestia braku spełnienia przesłanek do wypłaty wsparcia finansowego w całości związana z niespełnieniem, w ocenie organu zasad konkurencyjnego wyboru dostawcy usługi, której jedynie pochodną było ustalenie kwoty niewypłaconego w całości wsparcia w wyniku wydania określonych decyzji, co świadczy o zakwalifikowaniu niniejszej sprawy do spraw niewymienionych w § 1 i § 2 ust. 1-5 rozporządzenia RM z 16 grudnia 2003 r. co implikuje uiszczenie od skargi wpisu stałego w wysokości 200 zł na podstawie § 2 ust. 6 ww. rozporządzenia, co też skarżący, składając skargę uczynił (w ślad za pouczeniem organu wskazanym w zaskarżonej decyzji). W uzasadnieniu zażalenia skarżąca spółka wskazała, że sprawa objęta przedmiotem niniejszej skargi nie mieści się w zakresie spraw wymienionych w par. 1 i 2 ust. 1 -5 ww. rozporządzenia tj. spraw o należności pieniężne, w których należy uiścić wpis stosunkowy. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszym postępowaniu jest decyzji Ministra Rozwoju Wsi i Rolnictwa utrzymująca w mocy decyzję organu II instancji odmawiającą wypłaty w części wsparcia z Funduszu Promocji Mięsa Wieprzowego w kwocie 203 760,14 zł. Powyższe uzasadnia twierdzenie, że jako przedmiot zaskarżenia należy rozumieć negatywne rozstrzygnięcie organów, w zakresie niespełnienia przez skarżącego, [A.] przesłanek do uzyskania wnioskowanego wsparcia finansowego w części, tj. brak spełnienia przez skarżącego wymogu konkurencyjności w postępowaniu przy wyborze dostawcy usług wystawienniczych nie zaś wskazywać jako przedmiot zaskarżenia stricte należność pieniężną. W ocenie skarżącej spółki zaskarżona decyzja nie dotyczy wprost wysokości kwoty płatności przyznawanej po spełnieniu przez skarżącego warunków formalnych, a zatem podlega wpisowi stałemu i nie może być zatem traktowana jako obejmująca skonkretyzowane należności pieniężne. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Kwestią o zasadniczym znaczeniu dla rozstrzygnięcia rozpoznawanej sprawy jest ustalenie czy wpisem należnym od skargi wniesionej w tej sprawie, był wpis stosunkowy, czy też stały. Zgodnie bowiem z art. 230 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały. W myśl art. 231 p.p.s.a. wpis stosunkowy pobiera się w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne. W innych sprawach pobiera się wpis stały. W orzecznictwie wskazuje się, że pojęcie "przedmiot zaskarżenia", o którym mowa w art. 231 p.p.s.a., należy rozumieć szeroko, jako przedmiot postępowania objęty zaskarżonym aktem bądź czynnością, o którym mowa w art. 3 § 2 i 3 p.p.s.a. Zwraca się przy tym uwagę, że prawodawca o wiele zręczniej wypowiedział się w tej kwestii w ww. rozporządzeniu, gdzie w § 1 wskazał, że "wpis stosunkowy zależy od wysokości należności pieniężnej objętej zaskarżonym aktem" (por. post. NSA z dnia 24 stycznia 2013 r., sygn. akt II FZ 1047/12 baza orzeczeń.nsa.gov.pl). W konsekwencji w orzecznictwie przyjmuje się, że przez "sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne" należy rozumieć te, w których przedmiotem zaskarżenia są akty lub czynności kreujące określoną należność pieniężną bądź stwierdzające jej istnienie. Tym samym nie wszystkie sprawy, które mogą w jakimś stopniu dotyczyć należności pieniężnych będą podlegały wpisowi stosunkowemu (por. post. NSA z dnia 23 czerwca 2008 r., sygn. akt II FZ 227/08 baza orzeczeń.nsa.gov.pl). W piśmiennictwie zwraca się uwagę, że aby można było prawidłowo zastosować przepisy dotyczące ustalania wysokości wpisu stosunkowego, to opłata ustalona zaskarżonym aktem musi być "należna" - czyli obowiązkowa. Sam fakt, że zaskarżony akt dotyczy opłaty ustalającej jej wysokość nie powoduje automatycznie pobrania wpisu stosunkowego od skargi na taki akt. Opłata ta musiałaby być jeszcze opłatą "należną", której niezapłacenie powoduje wszczęcie postępowania egzekucyjnego (por. P. Brzozowski, Glosa do post. NSA z dnia 25 lipca 2007 r., sygn. II OZ 642/07, Lex/el. 2007). Powyższe prowadzi do wniosku, że ustalenie jaki wpis z dwu kategorii wpisów ujętych w art. 231 p.p.s.a. (tj. stosunkowy, czy stały) obowiązywał w danej sprawie wymaga uwzględnienia rodzaju sprawy administracyjnej i charakteru aktu kończącego postępowanie administracyjne. Akt, którego dotyczyła złożona w niniejszej sprawie skarga został wydany w ramach uregulowań zawartych w art. 4 ust. 1 pkt 1 i ust. 2, art. 9 ust. 1 pkt 1 ustawy z 22 maja 2009 r. o funduszach promocji produktów rolno - spożywczych (Dz. U. z 2016 r.poz. 2170) w zw. z § 4 ust. 1 pkt 2, § 10 ust. 1, ust. 2 pkt 1) lit. b), ust. 4 oraz ust. 6 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 11 marca 2010 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu udzielania wsparcia finansowego z funduszy promocji produktów rolno - spożywczych (Dz. U. z 2010 r. Nr 54, poz. 327 ze zm.). W wyniku tego aktu została utrzymana w mocy decyzja z dnia [...] maja 2018 r. którą Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka Wsparcia Rolnictwa wypłacił udzielone wsparcie z Funduszu Promocji Mięsa Wieprzowego w wysokości 170 844,42 zł a w pozostałej części tj. w kwocie 203 760,14 zł odmówił wypłaty wsparcia. Decyzja ta została zaskarżona skargą wniesioną w niniejszej sprawie. Zatem przedmiotem zaskarżenia została objęta ww. decyzja dotycząca odmowy wypłaty części wsparcia z Funduszu Promocji Mięsa Wieprzowego. W orzecznictwie sądowym poglądy co do tego, jaki rodzaj wpisu sądowego (stały czy stosunkowy) jest należny w sprawach skarg na decyzję odmawiającą przyznania płatności, decyzję odmawiającą przyznania płatności wraz z nałożeniem sankcji pieniężnej oraz na decyzje przyznające płatności w pomniejszonej wysokości były niejednolite. Przyjmowano bowiem, że w przypadku skargi na decyzję odmawiającą płatności z określoną sankcją pieniężną (por. post. NSA z dnia 20 sierpnia 2008 r. sygn. akt II GSK 636/08, orzeczenia.nsa.gov.pl), czy też skargi na decyzję o przyznaniu płatności w pomniejszonej wysokości lub przyznanie pomocy finansowej w pomniejszonej wysokości (por. post. NSA z dnia 1 czerwca 2010 r. sygn. akt II GZ 112/10, orzeczenia.nsa.gov.pl; wyrok NSA z dnia 16 sierpnia 2012 r. sygn. akt II GSK 1024/11, orzeczenia.nsa.gov.pl) należny jest wpis stosunkowy, gdyż przedmiot skargi wiąże się z określonymi świadczeniami pieniężnymi. Jednocześnie wskazywano, że w przypadku skarg na decyzje odmawiające przyznania płatności należny jest wpis stały (por. post. NSA z dnia 10 marca 2010 r. sygn. akt II GZ 277/09; z dnia 24 sierpnia 2010 r. sygn. akt I GZ 190/10; z dnia 20 sierpnia 2008 r. sygn. akt II GSK 636/08, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ostatecznie jednak za dominujący i aktualny należy uznać pogląd, że w sprawach skarg na decyzje odmawiające przyznania różnego rodzaju płatności mieszczących się w ramach pomocy udzielonej rolnikom ze środków unijnych i krajowych, należy pobierać wpis stały, gdyż jest to decyzja odmawiająca przyznania określonego świadczenia, a nie decyzja o odmowie świadczenia w określonej wysokości (por. post. NSA z dnia 28 stycznia 2011 r. sygn. akt II GZ 419/10; z dnia 9 marca 2011 r. sygn. akt II GZ 93/11; z dnia 3 października 2012 r. sygn. akt I GZ 347/12; z dnia 11 maja 2011 r. sygn. akt II GZ 239/11, orzeczenia.nasa.gov.pl). Pogląd ten w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozpoznającego niniejszą sprawę znajduje też uzasadnienie w sprawach, gdy skarga dotyczy decyzji odmawiającej wypłaty w części udzielonego wsparcia z Funduszu. W niniejszej sprawie skargą została objęta decyzja, w której określono kwotowo wysokość odmowy wypłaty wsparcia (pomocy finansowej), a ponadto dotyczy dokonania obniżki należnej kwoty pomocy finansowej, co wskazuje na zastosowanie swego rodzaju sankcji. Należy zauważyć, że przedmiotem decyzji Ministra nie była stricte należność pieniężna, a kwestia braku spełnienia przesłanek do wypłaty wnioskowanego wsparcia finansowego w części. Jak wynika z akt rozpoznawanej sprawy skarżąca w skardze do WSA w Warszawie wskazała, że uiściła wpis stały. Przy czym w zarządzeniu Przewodniczącego V Wydziału WSA w Warszawie wskazał, że należny jest wpis stosunkowy i wezwał skarżącą Spółkę do uzupełnienia wpisu od skargi w kwocie 1838 zł w oparciu o § 1 pkt 4 rozporządzenia. Zatem zaskarżonym zarządzeniem błędnie dokonano ustalenia wpisu sądowego w niniejszej sprawie na podstawie § 1 pkt 4 rozporządzenia, gdyż błędnie przyjęto, że od skargi na decyzję odmawiającą wypłaty wsparcia finansowego i dokonującą obniżenia tego wsparcia pobiera się wpis stosunkowy. Jak wynika z powyższych rozważań w niniejszej sprawie należny jest wpis stały zgodnie z § 2 ust. 6 rozporządzenia, co oznacza, że od skargi powinien być uiszczony wpis stały, wynoszący 200 zł. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 i art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.