I GZ 164/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia R. O. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 2445/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi R.O. na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Warszawie z dnia 14 czerwca 2024 r., nr ONW/19/2024 w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji w sprawie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 15 listopada 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 2445/24, odrzucił skargę R. O. na postanowienie Dyrektora Mazowieckiego Oddziału Regionalnego ARiMR w Warszawie z 14 czerwca 2024 r. w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji w sprawie płatności dla obszarów z ograniczeniami naturalnymi lub innymi szczególnymi ograniczeniami. W uzasadnieniu postanowienia Sąd I instancji wskazał, że zarządzeniem z 27 sierpnia 2024 r. Przewodniczący Wydziału V WSA w Warszawie wezwał skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi poprzez wskazanie numeru PESEL, w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia skargi. Do wezwania dołączono odpis odpowiedzi na skargę. Wezwanie to doręczono skarżącemu 12 września 2024 r. Pismem nadanym 19 września 2024 r. skarżący odniósł się do treści odpowiedzi na skargę i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie, jednak nie podał numeru PESEL. W związku z powyższym Sąd I instancji odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.). Zdaniem WSA, strona nie uzupełniła bowiem braku formalnego skargi w wyznaczonym terminie. Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie. Wskazał, że w czasie, gdy otrzymał pismo z sądu, był bardzo chory i być może przeoczył wezwanie do podania numeru PESEL. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., pismo strony – w przypadku gdy jest pierwszym pismem w sprawie – powinno zawierać numer PESEL strony wnoszącej pismo, będącej osobą fizyczną, oraz numer PESEL jej przedstawiciela ustawowego, jeżeli są obowiązani do jego posiadania albo posiadają go, nie mając takiego obowiązku. Zgodnie z tezą wyrażoną w uchwale NSA z dnia 3 lipca 2023 r., sygn. II GPS 3/22 – "niezachowanie, określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., wymogu podania w skardze, będącej pierwszym pismem w sprawie, numeru PESEL, jest brakiem formalnym, który powinien być uzupełniony w trybie art. 49 § 1 w związku z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., bez względu na to czy ten numer znajduje się w aktach administracyjnych, którymi dysponuje sąd". Ponadto stwierdzono, że "ustawodawca nie przewidział żadnych wyjątków od obowiązku strony określonego w art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a. W szczególności nie zastrzegł, że podanie numeru PESEL w pierwszym piśmie jest wymagane, tylko wtedy, gdy tego numeru nie można ustalić na podstawie akt administracyjnych". Z art. 269 § 1 p.p.s.a. wynika zasada mocy wiążącej stanowiska zajętego w uchwale składu siedmiu sędziów, całej Izby albo w uchwale pełnego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego. Jeżeli dany skład orzekający sądu administracyjnego nie podziela stanowiska wyrażonego w uchwale zobowiązany jest przedstawia powstałe zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do przedstawienia powstałego zagadnienia do rozstrzygnięcia odpowiedniemu składowi Naczelnego Sądu Administracyjnego. Odnosząc powyższe tezy do przedmiotowej sprawy, stwierdzić należy, że obowiązkiem skarżącego było podanie numeru PESEL w skardze, ewentualnie uzupełnienie tego braku w wyznaczonym terminie. Skutkiem niedochowania powyższych obowiązków musi być odrzucenie skargi, jako obarczonej brakiem formalnym. W ocenie NSA, skarżący został prawidłowo wezwany do usunięcia braku formalnego skargi, a odrzucenie skargi było skutkiem niewykonania tego wezwania w zakresie podania jego numeru PESEL. Jednocześnie wyraźnie skarżący pouczony został, że nieusunięcie braków formalnych skargi w terminie spowoduje jej odrzucenie. Taka sekwencja działań WSA jest zgodna z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Dla oceny prawidłowości postanowienia WSA o odrzuceniu skargi z powodu nieuzupełnienia braku formalnego w terminie nie ma znaczenia przyczyna, dla której doszło do niewykonania tego obowiązku. Kwestia ta wykracza przedmiotowo poza zakres niniejszego postępowania. Argumenty dotyczące braku winy w uchybieniu terminowi do uzupełnienia braku formalnego skargi mogłyby być ewentualnie ocenione w postępowaniu wpadkowym dotyczącym przywrócenia terminu do dokonania tej czynności procesowej. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.