I GZ 177/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Beata Sobocha-Holc po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 2024 r., sygn. akt V SA/Wa 2952/24 w przedmiocie odmowy wtrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 22 sierpnia 2024 r., nr KOA/1930/Ni/24 w przedmiocie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi do budżetu gminy postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej zwany: WSA lub sądem I instancji) postanowieniem z 16 grudnia 2024 r. sygn. akt V SA/Wa 2952/24, działając na podstawie art. 61 § 3 i § 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej zwanej: p.p.s.a.), odmówił wstrzymania wykonania decyzji w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w N. (dalej zwanej: skarżącą lub spółką) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 22 sierpnia 2024 r. w przedmiocie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi do budżetu gminy. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia sąd I instancji stwierdził, że spółka w złożonym wniosku wskazała, że zatrudnia 100 pracowników zapewniających bieżącą obsługę prowadzonych przez nią placówek oświatowych, podczas gdy w ramach dokumentacji przedstawiono 15 umów o pracę oraz 19 umów zlecenie. Sąd wskazuje, że załączona do wniosku dokumentacja składa się głównie z zeznania CIT-8 za 2022 rok, zestawień umów o pracę i umów zleceń zatrudnionych przez spółkę osób oraz imiennych raportów miesięcznych o wypłaconych świadczeniach i przerwach w opłacaniu składek ZUS P RSA, deklaracji rozliczeniowej ZUS P DRA, umowy o prowadzenie podatkowej księgi przychodów i rozchodów. Natomiast spółka nie wykazała wartości posiadanego majątku ruchomego i nieruchomości, wysokości środków zgromadzonych na rachunkach bankowych, jak również nie przedstawiła swojej obecnej sytuacji majątkowej przez przedłożenie dokumentów, z których byłaby możliwość oceny sytuacji majątkowej. Spółka wniosła zażalenie na postanowienie sądu I instancji, zaskarżając je w całości oraz zarzucając naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnie art. 61 § 3 p.p.s.a. i uznanie przez WSA, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy sytuacja materialna i finansowa skarżącej przemawia za zastosowaniem tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie wykonanie przedmiotowej decyzji mogłoby dla strony wywołać. Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy WSA w Warszawie do ponownego rozpoznania, a w przypadku uznania, że sprawa jest dostatecznie wyjaśniona, zmianę zaskarżonego postanowienia oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Do zażalenia skarżąca załączyła: 1) deklaracje ZUS P RSA wraz z potwierdzeniem ich wysiania do ZUS; 2) fakturę VAT za wydatki poniesione prze z skarżącą w grudniu 2024 r.; 3) umowę o kredyt inwestycyjny [...]; 4) potwierdzenie zapłaty za gaz za listopad i grudzień 2024 r.; 5) umowę najmu urządzenia ogrodowego; 7) umowa najmu lokalu, w którym spółka posiada biuro i archiwum; 8) umowy najmu nieruchomości – działek, na których odbywają się plenerowe zajęcia i jest boisko; 9) umowa najmu samochodu; 10) informacja o faktycznej liczbie uczniów uczęszczających do przedszkola i szkoły prowadzonej przez skarżącą; 11) umowa najmu nieruchomości, w której mieści się siedziba szkoły; 12) umowa leasingu samochodu; 13) 115 potwierdzeń przelewu za grudzień 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 pkt 3 zd. 1 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Zaznaczyć przy tym należy, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana wskutek zwrotu spełnionego i wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu (B. Dauter [w:] A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, B. Dauter, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. II, LEX/el. 2021, art. 61). Trudne do odwrócenia skutki, to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że strona skarżąca, dążąc do wstrzymania wykonania decyzji, musi co najmniej uprawdopodobnić (a nie udowodnić), że istnieją przesłanki uzasadniające odstąpienie od zasady wykonalności orzeczeń ostatecznych i wstrzymanie wykonania zaskarżonego orzeczenia (por. np. postanowienie NSA z 13 listopada 2014 r. sygn. akt II FZ 1504/14; treść tego jak i dalej wskazanych orzeczeń dostępna jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem: http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Przed przystąpieniem do uzasadnienia zasadności wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 24 listopada 2023 r. sygn. akt I GZ 335/23 w analogicznej sprawie i przy zbliżonym stanie faktycznym (do skargi zawierającej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji i zażalenia został załączony analogiczny materiał dowodowy), w wyniku wniesienia przez skarżącą (również A. Sp. z o.o. w N.) wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 21 marca 2023 r. w przedmiocie określenia kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem podlegającej zwrotowi do budżetu miasta postanowił uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 lipca 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 1228/23 i wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny podziela argumentację zawartą w ww. postanowieniu. Naczelny Sąd Administracyjny postanowił dopuścić dowód z dokumentów załączonych do zażalenia, uznając te materiały za przydatne dla jego rozpoznania. Stanowisko sądu I instancji jest błędne. Sąd ten w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia wskazał na brak przedstawienia przez stronę skarżąca aktualnej sytuacji finansowej, bądź też środków trwałych. Należy jednak zauważyć, że strona skarżąca, zarówno w załącznikach do złożonej skargi wraz z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jak też w złożonym zażaleniu, załączyła dokumenty, które wskazywały na wystąpienie przesłanek do zastosowania ochrony tymczasowej. Już na etapie analizy wniosku strony skarżącej sąd I instancji powinien dokładnie zanalizować załączone do wniosku dokumenty, z których wyłania się obraz aktualnej sytuacji finansowej strony skarżącej. To, że strona skarżąca nie przedstawiła wartości posiadanego majątku, nie pozwala na jednoczesne wskazanie, że strona posiada środki na natychmiastową spłatę wymaganej zaskarżoną decyzją kwoty dofinansowania bez ryzyka dla wystąpienia przesłanek z art. 61 § 1 p.p.s.a. W oparciu o załączone faktury można zobrazować koszty ponoszone przez stronę skarżącą i jej aktualną sytuację finansową. Załączone do skargi oraz do zażalenia dokumenty, w tym zestawienie umów zleceń oraz umów o pracę za miesiąc lipiec 2023 r., lista płac, deklaracje ZUS P RSA (wypełnione w czerwcu 2023 r. oraz w grudniu 2024 r.) dowodzą, że strona skarżąca zatrudnia 61 pracowników, a koszty wynagrodzeń są wysokie. Natychmiastowe wykonanie decyzji mogłoby niewątpliwie spowodować trudne do odwrócenia skutki wyrażające się w konieczności ograniczenia ilości zatrudnionych osób, czy wręcz wstrzymania, choćby w części, wypłat już należnych im wynagrodzeń. Z tym wiąże się także prawdopodobieństwo ograniczenia rozmiarów prowadzonej działalności, czy też jej zaprzestania w całości lub częściowo. To zaś czyni zasadnym twierdzenie o zaistnieniu trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie pozbawi Skarbu Państwa wpływu środków do budżetu, gdyż w przypadku niekorzystnego dla stromy skarżącej rozstrzygnięcia decyzja zostanie wykonana. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 w związku z art. 197 § 2 oraz art. 61 § 3 i § 5 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.