I GZ 179/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Bogdan Fischer po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia F. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 stycznia 2023 r. sygn. akt V SA/Wa 681/22 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi F. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu postanawia: oddalić zażalenie.

Wyrokiem z dnia 21 października 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę F. na decyzję Ministra Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia [...] stycznia 2022 r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty dofinansowania przypadającej do zwrotu. Odpis powyższego wyroku z uzasadnieniem został doręczony skarżącej w dniu 16 grudnia 2022 r. Pismem z dnia 13 grudnia 2022 r. pełnomocnik skarżącej wniósł wniosek o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji. W ocenie Sądu I instancji, wobec tego, że skarżąca nie wykazała żadnych ustawowych przesłanek wymienionych w art. 61 § 1 p.p.s.a. brak było podstaw do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Analizując wniosek Sąd nie był w stanie ocenić aktualnej sytuacji majątkowej strony, bowiem do wniosku nie załączono dokumentów wskazujących na sytuację ekonomiczna strony. Wskazał również, że za pozytywnym rozpoznanie wniosku nie przemawia fakt, iż decyzja określa kwotę dofinansowania przypadającą do zwrotu, bowiem nie wywoła stanu, który byłby nieodwracalny. Świadczenie pieniężne, ze swojej natury rzeczy jest odwracalne. Wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie uzasadnia również charakter działalności F.. Strona skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona ani przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Skoro sąd orzeka o wstrzymaniu aktu lub czynności na wniosek skarżącej, to na wnioskodawcy spoczywa obowiązek uzasadnienia wniosku, tak aby przekonać sąd do zasadności zastosowania ochrony tymczasowej. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo twierdzenie strony lub sam wniosek złożony w skardze. Wniosek ten musi zostać uzasadniony, a jego uzasadnienie powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W niniejszej sprawie Sąd I instancji odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazując, że w sprawie nie uprawdopodobniono, iż w związku z jej wykonaniem mogłoby zachodzić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub/i spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko przedstawione w uzasadnieniu postanowienia Sądu I instancji jest prawidłowe. WSA zasadnie uznał, że z okoliczności faktycznych niniejszej sprawy nie wynika, aby przesłanki warunkujące zastosowanie ochrony tymczasowej zostały spełnione. Skarżąca w skardze złożyła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, jednakże w jej treści nie uwierzytelniła żadnych okoliczności przemawiających za zastosowaniem tej instytucji i na poparcie swojego stanowiska dołączyła sprawozdanie finansowe za 2020 rok. Nie przedstawiając w żaden sposób wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na sytuację F., strona nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a.. Rolą sądu nie jest zaś wyinterpretowywanie ewentualnych negatywnych skutków dla strony, które mogłyby wynikać z wykonania skarżonej decyzji i domyślanie się czy skutki te są na tyle istotne, by uznać je za trudne do odwrócenia, bądź też wyręczanie strony w wykazywaniu, że w sprawie zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody dla skarżącej. To w interesie tej ostatniej jest bowiem wykazanie argumentów, które przemawiałyby i świadczyłyby za zasadnością wstrzymania wykonania skarżonego aktu, tym bardziej – że jak już wyżej wskazano – ochrona taka stanowi wyjątek od zasady określonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. Nie można zatem przyjąć, że w sytuacji, gdy skarżąca nie wskazuje we wniosku ani na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, ani tych przesłanek w ogóle nie uzasadnia, to obowiązkiem sądu jest poszukiwanie tych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny podkreśla, że złożone wraz ze skargą i wnioskiem o wstrzymanie zaskarżonej decyzji informacje nie uprawdopodobniają ziszczenia się w stosunku do skarżącej negatywnych konsekwencji zaskarżonej decyzji. Słusznie WSA zauważył, że zarówno z treści wniosku, jak i z materiału zgromadzonego w aktach sprawy nie wynika, aby F. znajdowała się w takiej sytuacji finansowej, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może wyrządzić im znaczną szkodę w aspekcie materialnym. Ponadto na co słusznie zwrócił uwagę Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu, że brak udokumentowania trudnej sytuacji majątkowej skarżącej, choćby w postaci przedłożenia wyciągu z rachunków bankowych, uniemożliwia pełną i rzetelną ocenę jej faktycznych możliwości płatniczych. Takie dokumenty nie zostały złożone w postępowaniu w sprawie wstrzymania wykonania decyzji. Samo oświadczenie wnioskodawcy w tym zakresie jest bowiem niewystarczającego z punktu widzenia uprawdopodobnienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. Wobec tego WSA zasadnie odmówił skarżącej wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, ponieważ nie miał możliwości skonfrontować wysokości zobowiązania skarżącej z jej rzeczywistymi możliwościami finansowymi, a co za tym idzie, ocenić, czy wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji występowały w sprawie - sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny zgadza się ze stanowiskiem Sądu I instancji, że wymogów stawianych przez przepis art. 61 § 3 p.p.s.a. nie wypełniają również twierdzenia skarżącej wskazujące na treść zaskarżonej decyzji, która określa kwotę dofinansowania przypadającej do zwrotu. Jeżeli bowiem skarżąca twierdzi, że wykonanie decyzji polegającej na obowiązku zwrotu kwoty pieniężnej skutkować będzie powstaniem szkody, to rzeczą wnioskodawcy jest wykazanie tego, że środki pieniężne niezbędne do zapłaty należności publicznoprawnej przekraczają jej możliwości płatnicze i doprowadzą, np. do utraty możliwości płynności finansowej. Okoliczności tych nie wypełnia również wskazanie we wniosku charakteru działalności F.. Skarżąca nie przedstawiła w tym zakresie okoliczności uprawdopodabniających wystąpienie niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków w razie wykonania zaskarżonej decyzji. Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zgodnie z art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie art. 61 § 2 i 3 p.p.s.a., sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. Gdyby zatem taka sytuacja wystąpiła w rozpoznawanej sprawie, strona może wówczas przedstawić stosowną dokumentację i argumentację wraz z nowym wnioskiem o wstrzymanie wykonania decyzji. Obecnie wnioskująca nie przedstawiła twierdzeń i dokumentów, które pozwoliłyby na wstrzymanie wykonania decyzji, co Sąd I instancji trafnie wykazał w uzasadnieniu rozstrzygnięcia. Sytuacji tej nie zmienia przedłożona informacja o zajęciu konta bankowego, bowiem informacji tej nie można skonfrontować ze stanem finansów skarżonej. Ze wskazanych powodów, działając na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie.