I GZ 222/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 12 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia N. Sp. j. w K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Ke 524/21 w zakresie odmowy wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi N. Sp. j. w K. na decyzję Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z dnia 29 czerwca 2021 r., nr 9013-2021-001043 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych postanawia: oddalić zażalenie.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 5 kwietnia 2022 r., sygn. akt I SA/Ke 524/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił wniosek N. spółka jawna w K. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z 29 czerwca 2021 r. nr 9013-2021-001043 w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiana gruntów. Sąd I instancji podniósł, że w uzasadnieniu wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji skarżąca spółka wskazała na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Spółka wykonała zalesienia zgodnie z treścią obowiązujących przepisów i wytycznych organów. Wydatkowała na ten cel otrzymane środki finansowe. W sytuacji, gdyby dotychczas pobrane przez skarżącego dofinansowanie podlegało zwrotowi, byłaby to kwota znacznie wyższa niż wskazał organ w treści uzasadnienia. Organ nie pomnożył bowiem kwoty premii pielęgnacyjnej i premii zalesieniowej przez określoną ilość lat. Cała kwota wynosząca około 100.000 złotych jest niebagatelna i spółka, która nie prowadzi aktualnie innej działalności będzie w krytycznej sytuacji finansowej, skutkującej najprawdopodobniej złożeniem wniosku o upadłość likwidacyjną. WSA podkreślił, że w kwestii wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji Sąd działa wyłącznie na wniosek strony, zatem to ona jest zobowiązana do uprawdopodobnienia okoliczności uzasadniających prawdopodobieństwo wywołania skutków wskazanych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329) - dalej p.p.s.a. Wnioskujący winien wskazać na konkretne zdarzenia, czy też okoliczności świadczące o tym, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione oraz poprzeć je stosownymi dokumentami. Zadaniem sądu jest natomiast zbadanie, czy argumenty przedstawione przez stronę przemawiają (lub nie) za uwzględnieniem jej wniosku. Sąd I instancji stwierdził, że wniosek spółki nie spełnia wyżej wskazanych wymagań. Skarżąca we wniosku powołała się tylko na ogólnie sformułowane przesłanki i lakoniczne ich uzasadnienie. Nie przedstawiła żadnych informacji w zakresie jej sytuacji majątkowej: osiąganych przychodów, kosztów ich uzyskania, majątku ruchomego, nieruchomości, obciążeń majątkowych, osób zatrudnionych, trudności w spłacie zobowiązań publicznoprawnych i cywilnoprawnych, przyczyn zaniechania prowadzenia działalności gospodarczej. W związku z tym nie można ustalić, w jakim stopniu zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Jak już wyżej wskazano, wstrzymanie wykonania decyzji uzasadniać mogą tylko konkretne okoliczności, będące wynikiem wpływu wykonania zaskarżonej decyzji na aktualną sytuację majątkową strony, powodujące znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki. Innymi słowy, strona musi wykazać, że w powiązaniu z jej sytuacją majątkową, wykonanie decyzji spowoduje znaczną szkodę lub trudne do odwrócenia skutki z powodu wystąpienia tych konkretnych okoliczności. W ocenie Sądu skarżąca tego nie uczyniła, co skutkowało oddaleniem jej wniosku o wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i udzielenie wstrzymania wykonania wykonalności decyzji Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach z 29 czerwca 2021 r., względnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Wniosła także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a., poprzez brak uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonalności zaskarżonej decyzji w obliczu szkody jaką może ponieść skarżący. Do zażalenia skarżąca załączyła tytuł wykonawczy oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zaznaczyć również należy, że w świetle art. 61 § 3 p.p.s.a. wstrzymanie wykonania może dotyczyć także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W niniejszej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczył decyzji Dyrektora Świętokrzyskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Kielcach w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu zalesiania gruntów rolnych. W zaskarżonym postanowieniu WSA uznał, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji nie mógł zostać uwzględniony, ponieważ strona nie uprawdopodobniła wystąpienia w tej sprawie którejkolwiek z przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a. Dokonana przez WSA ocena jest prawidłowa. WSA nie mógł zastosować ochrony tymczasowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym, skoro przed wydaniem zaskarżonego postanowienia strona nie przedstawiła dokumentacji ani szczegółowiej argumentacji, która wskazywałyby na wystąpienie w tej sprawie okoliczności uprawdopodabniających wystąpienie przesłanek wstrzymania wykonania decyzji. Sąd I instancji wnikliwie ocenił złożony wniosek, wskazując na jego istotne braki w zakresie wykazania przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej i stwierdzając, że wobec braku szczegółowej argumentacji wniosku, nie mógł on zostać uwzględniony. Instytucja procesowa wstrzymania wykonania decyzji jest odstępstwem od generalnej zasady jej wykonalności i ma służyć stronie postępowania, chroniąc ją przed negatywnymi skutkami, jakie mogą powstać w wyniku wykonania rozstrzygnięcia. Obowiązek przedstawienia okoliczności, które uzasadniają zastosowanie ochrony tymczasowej spoczywa wyłącznie na wnioskodawcy, który musi wykazać, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia mu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, nie jest wystarczające samo twierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności w stosunku do wnioskodawcy jest zasadne. Nie jest zatem wystarczające powoływanie się przez skarżącego na wyrządzenie znacznej szkody oraz spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przeprowadzona przez Naczelny Sąd Administracyjny analiza akt sprawy w aspekcie okoliczności mających związek ze złożonym wnioskiem również nie dała uzasadnionych podstaw do uwzględnienia zażalenia. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji