I GZ 249/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Grzelak po rozpoznaniu w dniu 3 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 21 maja 2025 r. sygn. akt I SA/Bk 176/25 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A. w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z dnia 24 lutego 2025 r. nr KO.501/19/24 w przedmiocie określenia kwoty niewykorzystanej dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu miasta postanawia: oddalić zażalenie.

I Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z 21 maja 2025 r., sygn. akt I SA/Bk 176/25, na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: tekst jedn. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), w sprawie ze skargi A. w B. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z 24 lutego 2025 r. w przedmiocie określenia kwoty niewykorzystanej dotacji podlegającej zwrotowi do budżetu miasta odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że z argumentacji wyrażonej w uzasadnieniu skargi nie wynika, aby zachodziło niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd podkreślił, że reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika skarżąca nie przedstawiła swojej sytuacji finansowej i majątkowej w sposób pełny, skupiając się wyłącznie na ponoszonych kosztach w prowadzonej działalności edukacyjnej. Przy tym, na co zwrócił uwagę Sąd, wskazanych kosztów działalności w żaden sposób nie udokumentowano. Przede wszystkim jednak nie przedstawiono osiąganych dochodów czy posiadanych przez skarżącą nieruchomości i praw majątkowych, wobec czego nawet uznając, że działalność skarżącej niewątpliwie wiąże się z określonymi kosztami, to bez możliwości ich zestawienia z osiąganymi dochodami, w ocenie Sądu, nie była możliwa ocena spełnienia przesłanek udzielenia ochrony tymczasowej. Zdaniem Sądu skarżąca nie zobrazowała w żaden sposób swojej sytuacji finansowej, w związku z czym nie jest możliwe stwierdzenie, że zapłacenie kwoty [...] zł zachwieje jej zdolnością do regulowania bieżących zobowiązań. Sąd wyjaśnił także, że skutki wykonania świadczenia pieniężnego są z natury rzeczy odwracalne, a w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi istnieje możliwość zwrotu zapłaconych kwot, łącznie z oprocentowaniem. II Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła skarżąca, która w całości zaskarżyła postanowienie Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie z 7 listopada 2024 roku (otrzymane 23 maja 2025 roku) w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Suwałkach z 24 lutego 2025 r. wydanej w przedmiocie utrzymania w mocy decyzji Prezydenta Miasta Suwałk z 30 października 2024 r. dotyczącej zwrotu części dotacji oświatowej, określającej kwotę podlegającą do zwrotu w wysokości [...] zł wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem. Przedmiotowemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 61 § 3 p.p.s.a. i uznanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, iż w sprawie nie zostały spełnione przesłanki przemawiające za uwzględnieniem wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy sytuacja materialna i finansowa skarżącej przemawia za zastosowaniem tymczasowej ochrony przed negatywnymi i nieodwracalnymi skutkami, jakie wykonanie przedmiotowej decyzji mogłoby dla strony wywołać. Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Białymstoku do ponownego rozpoznania, a w przypadku uznania, iż sprawa jest dostatecznie wyjaśniona, zmianę zaskarżonego postanowienia oraz wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. III Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednak po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o którym mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Jak zatem wynika z treści cytowanego przepisu, przesłankami do wstrzymania wykonania decyzji przez sąd są niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym zaznaczyć należy, iż szkoda nie musi mieć charakteru materialnego, natomiast trudne do odwrócenia skutki to skutki faktyczne lub prawne, które raz zaistniałe spowodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, a powrót do stanu poprzedniego może nie nastąpić lub nastąpić po długim czasie czy przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Dla wykazania, że zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków nie jest wystarczające samo stwierdzenie strony. Uzasadnienie takiego wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. W piśmiennictwie i judykaturze zgodnie przyjmuje się, że art. 61 § 3 p.p.s.a. zobowiązuje stronę wnioskującą o udzielenie ochrony tymczasowej na jego podstawie do wskazania przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, nie nakładając obowiązku ich udowodnienia. Na wnioskodawcy spoczywa więc obowiązek jedynie uprawdopodobnienia istnienia przesłanek wstrzymania wykonania aktu lub czynności (por. M. Jagielska, pkt 7 komentarza do art. 61 § 3 p.p.s.a. [w:] Prawo o postępowaniu przed sądamiadministracyjnymi, Komentarz, pod red. Romana Hausera i Marka Wierzbowskiego, 5. wyd. zmienione i uzupełnione, wyd. C.H.BECK, Warszawa 2017, str. 406-407 oraz powołane tam orzecznictwo). Poza tym – jak wskazywano już w judykaturze wielokrotnie – skutki wykonania decyzji zobowiązującej stronę do zapłaty określonej kwoty pieniężnej są z natury rzeczy odwracalne (por. np. postanowienie NSA z 27 października 2016 r., II GZ 1099/16 i powołane tam orzecznictwo). W przypadku uchylenia decyzji, uiszczona należność podlega bowiem zwrotowi (por. postanowienie NSA z 20 grudnia 2011 r., I GZ 217/11). Nie bez znaczenia dla oceny wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. jest to, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi uiszczone, a nienależne zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków, które może spowodować dla strony wykonanie zaskarżonej decyzji. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, objęte kontrolą postanowienie Sądu o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji jest zgodne z prawem, szczegółowo uzasadnione i nie podważa go argumentacja zażalenia. Przede wszystkim zgodzić się należy ze stanowiskiem Sądu pierwszej instancji, że strona nie uprawdopodobniła, że nieudzielenie jej ochrony tymczasowej może pociągnąć za sobą skutki, w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania po jej stronie trudnych do odwrócenia skutków. Skarżąca nie zobrazowała w żaden sposób swojej sytuacji finansowej, albowiem do wniosku nie dołączyła żadnych dokumentów na poparcie zgłoszonych twierdzeń, a zatem dokonanie ustalenia, jaki konkretnie wpływ mogłoby wywrzeć wykonanie zaskarżonej decyzji na skarżącej, tj. czy wykonanie decyzji mogłoby spowodować trudne do odwrócenia skutki i/lub znaczną szkodę w rozumieniu art. 61 § 3 p.p.s.a., okazało się niemożliwe. Powyższe prowadzi do wniosku, że skarżąca nie uprawdopodobniła przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji wskazanych w treści art. 61 § 3 p.p.s.a. Tym samym, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu, ponieważ złożony w sprawie wniosek nie zawiera takiej argumentacji, która przedstawiałaby możliwość wystąpienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.