I GZ 297/22

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Joanna Salachna po rozpoznaniu w dniu 5 października 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. Sp. z o.o. w L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 października 2021 r. sygn. akt III SA/Lu 374/21 w zakresie oddalenia wniosku o wyłączenie sędziego w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w L. na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Elizówce z dnia 28 kwietnia 2021 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z 13 października 2021 r., sygn. akt III SA/Lu 374/21, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie (dalej: WSA lub Sąd I instancji) oddalił wniosek A. Sp. z o.o. w L. o wyłączenie sędziego NSA Jerzego Marcinowskiego w sprawie ze skargi A. Sp. z o.o. w L. (dalej: skarżąca lub Spółka) na decyzję Dyrektora Lubelskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Elizówce z 28 kwietnia 2021 r., nr [...], w przedmiocie odmowy przyznania płatności ekologicznej. W uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, Sąd I instancji wskazał, że treść wniosku prezentuje ogólne niezadowolenie skarżącej z rozstrzygnięcia sprawy i nie jest to okoliczność, która może obiektywnie wywołać wątpliwość co do bezstronności sędziego w sprawie. Samo przeświadczenie skarżącej o prowadzeniu przez sędziego postępowania w sposób wadliwy i nieobiektywny nie stanowi wystarczającej przesłanki uzasadniającej, w myśl art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), jego wyłączenie. Oceny tej nie może zmienić subiektywne przekonanie strony co do wadliwego, niewłaściwego orzekania. W ocenie Sądu I instancji, w sprawie nie było podstaw do wyłączenia wskazanego we wniosku sędziego NSA Jerzego Marcinowskiego zarówno z mocy samej ustawy (art. 18 p.p.s.a), jak również z powodu innych okoliczności mogących wywołać uzasadnione wątpliwości, co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). Zażalenie na to postanowienie złożyła skarżąca, wnosząc o jego uchylenie w całości, gdyż jego treść jest niezgodna ze stanem faktycznym i prawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Podkreślenia na wstępie wymaga, że podstawowym celem instytucji wyłączenia sędziego zarówno z mocy prawa (art. 18 § 1 i 3 p.p.s.a.), jak i na wniosek strony (art. 19 p.p.s.a.) jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności sędziego i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (zob. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04, OTK-A z 2005 r., nr 11, poz. 134). Ratio legis przepisów o wyłączeniu sędziego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02, OTK-A z 2004 r., nr 7, poz. 67). Przepis art. 19 p.p.s.a., który choć nie wymieniony, był faktyczną podstawą wniosku, zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia. Wskazuje mianowicie, że niezależnie od wymienionych w art. 18 p.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Oznacza to, że wniosek o wyłączenie sędziego powinien odnosić się do określonego sędziego i wskazywać na istnienie takich okoliczności, które mogą rodzić wątpliwość co do jego bezstronności. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji trafnie ocenił, że w sprawie nie zachodzą okoliczności, które uzasadniałyby uwzględnienie wniosku o wyłączenie sędziego. Z akt sprawy wynika, że sędzia Jerzy Marcinowski, którego wyłączenia domagała się Spółka, złożył w dniu 13 września 2021 r. oświadczenie, że w tej sprawie nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 p.p.s.a. ani inne tego rodzaju, że mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności (art. 19 p.p.s.a.). Wobec niewskazania w zażaleniu na zaskarżone postanowienie jakichkolwiek okoliczności i argumentów, które podważyłyby prawdziwość oświadczenia sędziego, stwierdzić należy, że postanowienie Sądu I instancji oddalające wniosek o wyłączenie sędziego było zgodne z prawem. Oceniając rzeczone postanowienie w tym aspekcie Naczelny Sąd Administracyjny również nie znalazł podstaw do jego uchylenia, albowiem jest ono zgodne z obowiązującym prawem – przepisami ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, jak również pozbawione jest wad w zakresie oceny zasadności wniosku. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji