I GZ 318/19

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 4 października 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia M. L. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Po 747/18 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M. L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z dnia [...] sierpnia 2018 r., nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym za nieuzasadnione postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 27 marca 2019 r., sygn. akt III SA/Po 747/18 odmówił M. L. wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z dnia [...] sierpnia 2018 r. Nr [...] w przedmiocie uznania zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione. W uzasadnieniu WSA wskazał, że skarżący w skardze na powyższe postanowienie zawarł wniosek o wstrzymanie jego wykonalności. Wniosek nie został uzasadniony. Sąd I instancji stwierdził, że niemożliwe jest wstrzymanie wykonania postanowienia dotyczącego zarzutów zgłoszonych w toku postępowania egzekucyjnego. Wprawdzie każdy akt administracyjny wywołuje określone następstwa prawne, ale nie każdy akt administracyjny podlega wykonaniu, rozumianemu jako możliwość realizacji płynących uprawnień lub konieczność podporządkowania się obowiązkom określonym w tym akcie. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie przymusu państwowego (egzekucji) do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w danym akcie. Zaskarżone postanowienie oraz postanowienie organu I instancji nie nadają się do wykonania w ww. rozumieniu, zatem nie jest możliwe wstrzymanie ich wykonania. Postanowienie dotyczące zarzutów na postępowanie egzekucyjne jest aktem, który nie dokonuje zmian w zakresie praw lub obowiązków skarżącego. W szczególności akt dotyczący zarzutów nie nakłada na skarżącego powinności określonego zachowania się. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte wcześniej. Zaskarżone postanowienie nie tworzy po stronie skarżącej uprawnień lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym, nadających się do egzekucji (wykonania). Jest to wyłącznie akt administracyjny o charakterze proceduralnym, nie wprowadzający w sytuacji prawnej skarżącej zmian, których wystąpieniu można by się przeciwstawić poprzez wstrzymanie wykonania tego postanowienia. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego zmiany poprzez uwzględnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia ewentualnie jego uchylenia w całości oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Oznacza to, że chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego bądź wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Wprowadzona w omawianym przepisie ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym stanowi wyjątek od zasady wynikającej z art. 61 § 1 p.p.s.a., w myśl której wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Naczelny Sąd Administracyjny w pełni aprobuje stanowisko WSA, że przedmiotem wstrzymania mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie. Nie każdy akt administracyjny kwalifikuje się do tak rozumianego wykonania i w związku z tym nie każdy wymaga wykonania (por. postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2015 r. o sygn. akt II GZ 306/15; dostępne w CBOSA). W rozpoznawanej sprawie do Sądu I instancji zaskarżone zostało postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w P. z dnia [...] sierpnia 2018 r. w przedmiocie uznania zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego za nieuzasadnione. Stwierdzić należy, że takie postanowienie, ze względu na zakres i charakter prawny, nie nadaje się do wykonania. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, że akt administracyjny, który będzie podlegał ocenie sądu administracyjnego pod kątem legalności, nie nakłada na stronę powinności określonego zachowania się, jak również nie przyznaje jej żadnego uprawnienia. Wobec tego, zaskarżone postanowienie organu nie podlega wykonaniu w trybie egzekucyjnym, a zatem Sąd I instancji prawidłowo nie uwzględnił wniosku skarżącego o wstrzymanie jego wykonalności (por. postanowienie NSA z dnia 6 czerwca 2019 r., sygn. akt I GZ 169/19, z dnia 25 kwietnia 2019 r., sygn. akt I GZ 100/19). Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a orzekł jak w sentencji.