I GZ 412/20

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Dariusz Dudra po rozpoznaniu w dniu 20 stycznia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 19 października 2020 r. sygn. akt I SA/Gl 1406/19 w zakresie odrzucenia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi G. K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 19 października 2020 r., sygn. akt I SA/Gl 1406/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę kasacyjną G. K. od wyroku z dnia 4 lutego 2020 r. oddalającego jego skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w K. z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że skarżący wniósł osobistą skargę kasacyjną od orzeczenia z 4 lutego 2020 r., zawartą w piśmie z 18 czerwca 2020 r. Zdaniem Sądu wymieniony środek odwoławczy jest niedopuszczalny, gdyż nie spełnia wymogu przewidzianego w art. 175 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), nie został bowiem sporządzony przez adwokata lub radcę prawnego. Wobec tego, na podstawie art. 178 p.p.s.a., WSA odrzucił osobistą skargę kasacyjną skarżącego. Na powyższe postanowienie zażalenie złożył pełnomocnik skarżącego, domagając się jego uchylenia i przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 175 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 178 p.p.s.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i odrzucenie skargi kasacyjnej z uwagi na to, iż nie została sporządzona przez pełnomocnika będącego adwokatem lub radcą prawnym, podczas gdy skarga kasacyjna została złożona z zachowaniem wymogów określonych w przepisie art. 175 § 1 p.p.s.a., tj. sporządzona, podpisana i złożona przez radcę prawnego wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej złożenia w dniu 29.10.2020r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 175 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego. W myśl § 2 tego przepisu, wymogu tego nie stosuje się, jeżeli skargę kasacyjną sporządza sędzia, prokurator, notariusz, radca Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, będący stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem, albo jeżeli zażalenie takie wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Ponadto, przewidzianego wymogu nie stosuje się poza wyjątkami określonymi w § 2a i § 3, nie mającymi zastosowania w niniejszej sprawie. Brak zachowania przymusu adwokackiego przy sporządzeniu skargi kasacyjnej jest brakiem, który nie podlega uzupełnieniu. Dlatego też trafnie w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił skargę kasacyjną skarżącego, bowiem skarżący nie jest w kręgu osób uprawnionych wymienionych z art. 175 § 1 -3 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy, Sąd prawidłowo pouczył skarżącego o wymogach z art. 175 p.p.s.a. (wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez adwokata lub radcę prawnego) oraz o treści art. 177 § 3-6 p.p.s.a, tj. iż stronie przysługuje prawo wystąpienia z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, a wystąpienie z takim wnioskiem wpływa na bieg terminów do wniesienia skargi kasacyjnej. Oznacza to, iż w przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie od dnia zawiadomienia pełnomocnika o jego wyznaczeniu, zaś w przypadku odmowy przyznania prawa pomocy bieg terminu do wniesienia skargi kasacyjnej nie może rozpocząć się wcześniej niż od dnia doręczenia stronie postanowienia, a jeżeli strona wniesie środek zaskrzenia na to postanowienie - nie wcześniej niż od dnia doręczenia postanowienia kończącego postępowanie w tym przedmiocie. Jeżeli skargę kasacyjną wniesie sama strona i w sporządzonej przez siebie skardze kasacyjnej zamieści wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia pełnomocnika, to po uwzględnieniu tego wniosku nie można odrzucić drugiej skargi kasacyjnej sporządzonej przez przyznanego stronie pełnomocnika, dla niego bowiem termin do wniesienia skargi kasacyjnej biegnie na podstawie art. 177 § 3 p.p.s.a. Odrzuceniu natomiast podlega pierwsza skarga kasacyjna wniesiona przez samą stronę. Należy zauważyć, że skarżący pomimo pouczeń, w dniu 19 czerwca 2020 r., a więc w terminie otwartym do wniesienia skargi kasacyjnej wniósł osobistą skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przyznanie mu prawa pomocy. W takiej sytuacji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w oparciu o art. 178 p.p.s.a. zobowiązany był odrzucić skargę kasacyjną skarżącego i tym samym postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach nie sposób zarzucić naruszenia prawa. W niniejszej sprawie, skarżący osobiście - nie czekając na rozstrzygnięcie dotyczące złożonego przez siebie wniosku o prawo pomocy wniósł skargę kasacyjną. Dlatego stwierdzić trzeba, że zarzuty zawarte w zażaleniu są pozbawione jakichkolwiek podstaw, gdyż nie odnoszą się do stanu zaistniałego w niniejszej sprawie. Sam fakt zaś, że w niniejszej sprawie skarżącemu wyznaczono pełnomocnika z urzędu, świadczy jedynie o tym, że istniała możliwość podjęcia przez profesjonalnego pełnomocnika stosownych działań. Należy przy tym wyraźnie podkreślić, że przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszym postępowaniu jest jedynie kwestia prawidłowości stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego dotyczącego niedopuszczalności osobistej skargi kasacyjnej. Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.