I GZ 63/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Michał Kowalski po rozpoznaniu w dniu 4 marca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia I. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 17 grudnia 2025 r., sygn. akt III SA/Wr 165/25 w zakresie odmowy sporządzenia uzasadnienia w sprawie ze skargi I. M. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 lutego 2025 r., nr UP-114/2025 w przedmiocie umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 17 grudnia 2025 r., sygn. akt III SA/Wr 165/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odmówił I. M. sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 25 września 2025 r. oddalającego skargę na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 19 lutego 2025 r. w przedmiocie umorzenie należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne. W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji wskazał, że wyrok stał się prawomocny z dniem 28 października 2025 r. Pismem z dnia 29 października 2025 r. skarżąca wniosła o doręczenie odpisu wyroku. Po otrzymaniu wnioskowanego odpisu pismem z dnia 28 listopada 2025 r. strona skarżąca wniosła o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu stwierdził, że wniosek skarżącej złożony 28 listopada 2025 r. o sporządzenia uzasadnienia wyroku, który został ogłoszony w dniu 25 września 2025 r., złożono z przekroczeniem siedmiodniowego, ustawowego terminu przewidzianego przez ustawę na dokonanie tej czynności. Termin upłynął bowiem skarżącej z dniem 2 października 2025 r. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła skarżąca. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 141 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143) - powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", uzasadnienie wyroku sporządza się z urzędu w terminie czternastu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo podpisania sentencji wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym. W sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku (§ 2). Termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i jego doręczenie jest terminem ustawowym i nie podlega skróceniu ani wydłużeniu. Uchybienie takiemu terminowi powoduje, że czynność dokonana po terminie nie wywołuje skutków prawnych - jest bezskuteczna (art. 85 P.p.s.a.). Strona została o tym pouczona w piśmie z dnia 31 lipca 2025 r. będącym zawiadomienie o rozprawie (k. 48 pkt 2 i 3 pouczenia). W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest, że wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjny we Wrocławiu został ogłoszony na rozprawie w dniu 25 września 2025 r., a zatem właściwie Sąd pierwszej instancji przyjął, że termin do zgłoszenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia i jego doręczenie upłynął w dniu 2 października 2025 r. Złożenie wniosków o uzasadnienie wyroku przez skarżącą w dniu 28 listopada 2025 r. niewątpliwie zostało dokonane po upływie przewidzianego terminu i w związku z powyższym wniosek ten nie mógł zostać uwzględniony. Odnosząc się natomiast do kwestii podniesionych przez skarżącą dotyczących jej wieku oraz stanu zdrowia wskazać należy, że w ramach kontroli legalności postanowienia w przedmiocie odmowy sporządzenia uzasadnienia na podstawie art. 141 § 2 i 3 P.p.s.a. Sąd bada jedynie czy wniosek został zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku. Stąd też nie miały wpływu na ocenę prawidłowości rozstrzygnięcia podniesione argumenty odnoszące się do wieku czy też ewentualnego braku winy skarżącej w uchybieniu terminu z uwagi na sytuację zdrowotną czy materialną. Okoliczności te mogłyby ewentualnie stać się przedmiotem oceny w sytuacji wystąpienia przez stronę lub jej pełnomocnika z wnioskiem o przywrócenie terminu w odrębnym postępowaniu incydentalnym. Jak natomiast wynika z akt sprawy, wniosek w tym przedmiocie do dnia rozpoznania niniejszego zażalenia nie został złożony. W związku z powyższym Sąd pierwszej instancji obowiązany był do wydania postanowienia o odmowie sporządzenia uzasadnienia wyroku, ponieważ wniosek ten został wniesiony z uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 2 P.p.s.a. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.