I GZ 89/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Henryk Wach po rozpoznaniu w dniu 12 marca 2025 r na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia G. A. E. Sp. z o. o. w B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2024 r., sygn. akt VIII SA/Wa 301/24 w zakresie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi G. A. E. Sp. z o. o. w B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2024 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, po wznowieniu postępowania postanawia: 1. sprostować z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w komparycji postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 października 2024 r., sygn. akt VIII SA/Wa 301/24, w ten sposób, że w czwartym wierszu od dołu w miejsce "[...] listopada 2023 r., znak: [...]" wpisuje "[...] lutego 2024 r., nr [...]"; 2. oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 18 października 2024 r., VIII SA/Wa 301/24 odrzucił skargę G. A. E. Sp. z o. o. w B. na decyzję Prezesa Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z [...] lutego 2024 r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji i umorzenia postępowania w sprawie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego, po wznowieniu postępowania. Sąd pierwszej instancji orzekał w następującym stanie sprawy: Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału WSA w Warszawie z 17 kwietnia 2024 r. G. A. E. Sp. z o. o. w B. (dalej: "skarżąca", "Spółka") została wezwana do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 200 złotych - w terminie 7 dni, pod rygorem jej odrzucenia. W terminie otwartym do uiszczenia wpisu strona skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. W rezultacie jego rozpoznania WSA w Warszawie postanowieniem z 4 czerwca 2024 r., VIII SPP/Wa 71/24 odmówił przyznania Spółce prawa pomocy. W związku z wniesieniem przez Spółkę sprzeciwu, Sąd postanowieniem z 11 lipca 2024 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie z 4 czerwca 2024 r. Skarżący wniósł zażalenie na postanowienie z 11 lipca 2024 r., które zostało odrzucone przez Sąd I instancji postanowieniem z 5 września 2024 r., z uwagi na niedopuszczalność wniesionego zażalenia. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału WSA w Warszawie z 13 sierpnia 2024 r., wezwano Spółkę do wykonania prawomocnego zarządzenia z 17 kwietnia 2024 r. Wezwanie zostało doręczone skarżącej 22 sierpnia 2024 r. (ZPO k. 28 akt sądowych). W wyznaczonym terminie wpis sądowy od skargi nie został uiszczony. Sąd I instancji postanowieniem z 18 października 2024 r., VIII SA/Wa 301/24 odrzucił skargę Spółki. Skarżąca pismem z 31 października 2024 r., powołując się na nowe okoliczności w postaci znaczącej zmiany finansowej, wniosła ponownie o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej z obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. WSA w Warszawie postanowieniem z 25 listopada 2024 r. VIII SA/Wa 194/24 umorzył postępowanie w sprawie przyznania pomocy, z uwagi na upływ terminu do uiszczenia wpisu sądowego i w następstwie odrzucenia skargi. WSA w Warszawie postanowieniem z 24 stycznia 2025 r., VIII SA/Wa 194/24 utrzymał w mocy postanowienie z 25 listopada 2024 r. W związku z upływem terminu na uiszczenie wpisu od skargi, WSA w Warszawie postanowieniem z 18 października 2024 r., VIII SA/Wa 301/24 odrzucił skargę na podstawie art. 220 § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."). Sąd I instancji wyjaśnił, że zdarzeniem, które zwalnia stronę od obowiązku uiszczenia wpisu jest złożenie wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. W takim przypadku, po zakończeniu postępowania w przedmiocie prawa pomocy w sposób niekorzystny dla skarżącego, skarżący wzywany jest do uiszczenia wpisu sądowego, co miało miejsce w przedmiotowej sprawie. Skarżąca nie uiściła należnego wpisu od skargi, co skutkowało koniecznością jej odrzucenia. Spółka złożyła zażalenie na powyższe orzeczenie wnosząc o jego "uchylenie i o przyznanie zwolnienia zgodnie z wnioskiem strony i dalsze procedowanie skargi". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, dlatego podlega oddaleniu. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawidłowo postanowił o odrzuceniu skargi. W świetle art. 230 § 1 p.p.s.a. od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis, przy czym pismami, o których mowa w cytowanym przepisie, są skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania (art. 230 § 2 p.p.s.a.). Natomiast w myśl art. 220 § 3 p.p.s.a. skarga, od której pomimo wezwania nie został w wyznaczonym terminie uiszczony należny wpis, podlega odrzuceniu przez sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprzeciw od postanowienia Referendarza sądowego tego Sądu z 4 czerwca 2024 r., VIII SPP/Wa 71/24 - orzeka, jako sąd drugiej instancji - zatem od postanowienia WSA w Warszawie wydanego na skutek rozpoznania sprzeciwu nie przysługuje zażalenie, ani jakikolwiek inny środek zaskarżenia, ponieważ nie przewidują tego przepisy p.p.s.a., a postanowienie to zyskuje walor prawomocności z chwilą jego wydania. Tym samym należy uznać, że zasadnie spółka ponownie została wezwania do uiszczenia wpisu od skargi, którego pomimo zawartego w wezwaniu pouczenia nie uiściła. W rezultacie zaistniała podstawa do odrzucenia skargi przewidziana w art. 220 § 3 p.p.s.a., którą WSA w Warszawie prawidłowo powołał w zaskarżonym postanowieniu. W zaistniałej sytuacji upływ terminu wyznaczonego do uiszczenia wpisu obligował ten Sąd do odrzucenia skargi. Sytuacja finansowa spółki była wielokrotnie badana (na gruncie innych spraw tej skarżącej) w kontekście spełnienia przesłanek warunkujących przyznanie jej zwolnienia do kosztów sądowych w sprawie. W przedmiotowej sprawie jej wynik również jest negatywny. Co za tym idzie spółka winna uiścić wpis sądowy od skargi celem nadania merytorycznego biegu skardze. Powyższego zabrakło. Mając na uwadze wyżej przedstawioną argumentację, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 2 sentencji. Należy także wyjaśnić, że stosownie do treści art. 156 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., NSA może z urzędu sprostować wyrok (tutaj: postanowienie) Sądu I instancji, w którym stwierdził niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki w rozumieniu art. 156 § 1 p.p.s.a. Dostrzegając zaistniałą omyłkę w zaskarżonym postanowieniu, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 156 § 1 i 3 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji.