I OSK 1108/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 4 września 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Miasta P. o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi kasacyjnej Z. pod firmą "[...]" Spółka Akcyjna w likwidacji z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1139/23 w sprawie ze skargi Z. pod firmą "[...]" Spółka Akcyjna w likwidacji z siedzibą w W. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 31 marca 2023 r. nr GZ.rn.626.11.2016 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia postanawia: dopuścić Miasto P. do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.

Wyrokiem z dnia 5 grudnia 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 1139/23 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. pod firmą "[...]" Spółka Akcyjna w likwidacji z siedzibą w W. (dalej: "Skarżący") na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 31 marca 2023 r. nr GZ.rn.626.11.2016 w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia. Skargę kasacyjną od ww. wyroku wniósł Skarżący. Wnioskiem z 22 lipca 2025 r. Miasto P. wniosło, na podstawie art. 33 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm., dalej: "p.p.s.a.") o dopuszczenie w charakterze uczestnika postępowania. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że postępowanie dotyczy stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z 31 maja 1954 r. o określeniu składników majątkowych przedsiębiorstwa prowadzonego pod firmą Z. "[...]" S.A. Przedmiotowe postępowanie dotyczy m.in. nieruchomości położonej w P. przy ul. [...], na której znajduje się budynek z mieszkaniami komunalnymi. Na skutek powyższego wniosku Naczelny Sąd Administracyjny wezwał Miasto P. do nadesłania, w terminie 7 dni, dokumentów, z których jednoznacznie wynika, że Miasto P. ma interes prawny w sprawie, a nie faktyczny. W zakreślonym terminie Miasto P., pismem z 6 sierpnia 2025 r. udzieliło odpowiedzi na ww. wezwanie. Z załączonego do ww. pisma dokumentu wynika, że Miasto P. stało się właścicielem działki nr [...] o pow. 295 m², która stanowi podwórze dla budynku przy ul. [...]. Powyższa nieruchomość stała się własnością Miasta P. na podstawie decyzji Wojewody [...] z 28 lutego 1992 r. nr PK/I/7252/03/637/92, którą to stwierdzono nabycie tego mienia przez gminę z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. Ponadto druga z działek, tj. nr [...] przy ul. [...] o pow. 339 m² również stała się własnością Miasta P. na podstawie decyzji Wojewody [...] z 28 lutego 1992 r. nr PK/I/7252/03/636/92, którą to stwierdzono nabycie tego mienia przez gminę z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. Prawo własności Miasta P. zostało ujawnione z tą samą datą w księdze wieczystej nr [...]. Ww. nieruchomości zostały nabyte przez Skarb Państwa w wyniku nacjonalizacji Spółki Akcyjnej Z. "[...]" na podstawie dwóch aktów: orzeczenia nr 5 Ministrów Skarbu oraz Przemysłu i Handlu z dnia 29 listopada 1948 r. o przejęciu przedsiębiorstwa na własności Państwa (M.P. 1948 nr 82 poz. 782) oraz orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z 31 maja 1954 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa Z. "[...]" w W. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 33 § 1 p.p.s.a., osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Jeżeli przepis szczególny przewiduje, że strony postępowania przed organem administracji publicznej są zawiadamiane o aktach lub innych czynnościach tego organu przez obwieszczenie lub w inny sposób publicznego ogłaszania, osoba, która brała udział w postępowaniu i nie wniosła skargi, a wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony, jeżeli przed rozpoczęciem rozprawy złoży wniosek o przystąpienie do postępowania (§ 1a). Jeżeli wynik postępowania sądowego nie dotyczy interesu prawnego osób, o których mowa w § 1 i 1a, a żądają one dopuszczenia do udziału w postępowaniu, sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie. Na postanowienie przysługuje zażalenie (§ 1b). Udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Postanowienie sąd wydaje na posiedzeniu niejawnym. Na postanowienie o odmowie dopuszczenia do udziału w sprawie przysługuje zażalenie. Przepisy te znajdują zastosowanie w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, zgodnie z art. 193 ustawy P.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie z wnioskiem o dopuszczenie do udziału w charakterze uczestnika postępowania wystąpiło Miasto P., które jak wynika z treści wniosku z 22 lipca 2025 r., uzupełnionego pismem z 6 sierpnia 2025 r., a w szczególności z decyzji Wojewody [...] z 28 lutego 1992 r. nr PK/I/7252/03/637/92 i nr PK/I/7252/03/636/92 oraz z księgi wieczystej nr [...] jest właścicielem działek o nr [...] i [...] obręb [...], które stały się własnością Skarbu Państwa w wyniku nacjonalizacji Spółki Akcyjnej Z. "[...]", a następnie w wyniku komunalizacji stały się własnością Miasta P. Mając natomiast na względzie, że przedmiotem kontroli przez sąd administracyjny jest decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 31 marca 2023 r. nr GZ.rn.626.11.2016, uchylająca swoją decyzję z 11 kwietnia 2016 r. nr GZrn-626/26/07 i nr GZrn-626-27/02 w zakresie jego punktu drugiego i umarzająca postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia Ministra Przemysłu Rolnego i Spożywczego z 31 maja 1954 r. nr GM.II.E.346/171 w części nie objętej orzeczeniami uzupełniającymi Ministra Przemysłu Spożywczego i Skupu z dnia 29 czerwca 1957 r., nr BA IV U.piw.1752/57 oraz z 4 maja 1963 r., przyjąć należy, że wynik niniejszego postępowania dotyczy interesu prawnego wnioskodawcy. Tym samym Miasto P. legitymuje się interesem prawnym w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności ww. orzeczenia w zakresie działek nr [...] i nr [...], obręb [...], a zatem przysługuje jej status strony. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 33 § 2 w zw. z art. 64 § 3 w zw. z art. 193 p.p.s.a., uwzględnił wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w charakterze uczestnika.