I OSK 1468/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Przybysz (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Jolanta Rudnicka sędzia del. WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 27 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1541/23 w sprawie ze skargi R.K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 31 maja 2023 r. nr KOA/1259/Sr/23 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi R.K. (dalej: skarżący, skarżący kasacyjnie) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (dalej: SKO) z 31 maja 2023 r., nr KOA/1259/Sr/23, w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego, wyrokiem z 27 lutego 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 1541/23, oddalił skargę. Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożył skarżący zastępowany przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania sądowego, które to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy poprzez naruszenie przepisu art. 149 § 1a p.p.s.a. poprzez stwierdzenie, iż nie co najmniej z uwagi na oczywiste niezastosowanie lub nieprawidłowe zastosowanie zasad ogólnych postępowania administracyjnego określonych w art. 6 – 11 k.p.a. w stopniu powodującym istotne ograniczenie uprawnienia strony w postępowaniu, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik sprawy sądowoadministracyjnej, poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie nie została spełniona przesłanka, o której mowa w art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych z dnia 28 listopada 2003 r. (Dz.U. z 2024 r., poz. 323 ze zm.), tj. brak istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z podejmowania pracy przez skarżącego, a opieką nad niepełnosprawną matką skarżącego. Podnosząc powyższe zarzuty wniesiono o zmianę zaskarżonego orzeczenia poprzez uwzględnienie skargi R.K. oraz przyznanie R.K. świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Ponadto wniesiono o przyznanie pełnomocnikowi wynagrodzenia tytułem pomocy prawnej świadczonej z urzędu na rzecz skarżącego w związku ze złożeniem skargi kasacyjnej oraz o zwrot wydatków. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935; dalej jako "p.p.s.a."), a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony postępowania do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pierwszą podstawę kasacyjną, której dotyczy art. 174 § 1 p.p.s.a., stanowi naruszenie prawa materialnego. Właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno się sprowadzać do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145a bądź art. 146) p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 30 września 2014 r., II GSK 1211/13), a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. W art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zawarta została druga podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta podstawa kasacyjna służy przede wszystkim zakwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie będącej przedmiotem sądowej kontroli. Przez przytoczenie podstawy kasacyjnej należy rozumieć podanie konkretnego przepisu (konkretnej jednostki redakcyjnej określonego aktu prawnego), który zdaniem strony został naruszony przez sąd I instancji. Skarga kasacyjna powinna zawierać stosownie do art. 176 § 1 pkt 2 i art. 174 p.p.s.a. nie tylko przytoczenie podstaw kasacyjnych, ale i ich uzasadnienie. Mimo że przepisy p.p.s.a. nie określają warunków formalnych, jakim powinno odpowiadać uzasadnienie skargi kasacyjnej, to należy przyjąć, że ma ono za zadanie wykazanie trafności (słuszności) zarzutów postawionych w ramach podniesionych podstaw kasacyjnych, co oznacza, że musi zawierać argumenty mające na celu "usprawiedliwienie" przytoczonych podstaw kasacyjnych. Ponadto dla spełnienia wymogu z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie wystarczy przytoczenie w petitum skargi kasacyjnej formuły o naruszeniu przepisów postępowania mającym wpływ na wynik sprawy, lecz konieczne jest wykazanie, który przepis postępowania został naruszony, w jaki sposób oraz wpływu zarzucanego naruszenia na wynik sprawy. O skuteczności zarzutów postawionych w oparciu o podstawę kasacyjną określoną w art. 174 pkt 2 p.p.s.a. nie decyduje bowiem każde stwierdzone uchybienie przepisom postępowania, lecz tylko takie, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Należy przez to rozumieć wykazanie istnienia związku przyczynowego pomiędzy uchybieniem procesowym, stanowiącym przedmiot zarzutu skargi kasacyjnej, a wydanym orzeczeniem sądu administracyjnego, który to związek przyczynowy mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wnoszący skargę kasacyjną jest więc obowiązany uzasadnić, że następstwa zarzucanych uchybień były na tyle istotne, iż miały wpływ na treść kwestionowanego orzeczenia, ponieważ gdyby do tych uchybień nie doszło, wyrok sądu administracyjnego mógłby być inny (zob. np. wyrok NSA z 5 listopada 2019 r., II FSK 3864/17). Kwalifikowane wymogi formalne skargi kasacyjnej, unormowane w art. 174-176 p.p.s.a., wiążą się z tym, że ten środek zaskarżenia nie tylko inicjuje postępowanie przez sądem administracyjnym II instancji, ale także wyznacza jego merytoryczny zakres. Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej i nie może zastępować strony w wyrażaniu, precyzowaniu, czy też uzasadnianiu jej zarzutów. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny być ujęte ściśle i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 175 p.p.s.a.). Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 marca 2017 r., II FSK 3133/16, "w przypadku skargi kasacyjnej – będącej kwalifikowanym środkiem zaskarżenia – czytelność sformułowanego w niej komunikatu jest o tyle istotna, że ustawa wiąże powstanie określonych skutków procesowych nie tylko z samym faktem wniesienia tego pisma (jak w przypadku skargi czy zażalenia), ale także z jego treścią. Określenie podstaw zaskarżenia, wymienionych w art. 174 p.p.s.a., sprecyzowanie zarzutów skargi kasacyjnej oraz ich uzasadnienie w drodze racjonalnej argumentacji prawniczej, determinuje bowiem zakres zaskarżenia w postępowaniu kasacyjnym, co w konsekwencji wpływa na zakres kognicji Naczelnego Sądu Administracyjnego". Pominięcie określonych zagadnień w skardze kasacyjnej lub odniesienie się do nich w sposób pobieżny skutkuje brakiem możliwości zakwestionowania przez Naczelny Sąd Administracyjny stanowiska wyrażonego w ich zakresie przez wojewódzki sąd administracyjny czy działające w sprawie organy administracji. Naczelny Sąd Administracyjny nie jest uprawniony do uzupełniania, czy innego korygowania wadliwie postawionych zarzutów kasacyjnych. Nie może też samodzielnie ustalać podstaw, kierunków, jak i zakresu zaskarżenia. Wadliwość w sformułowaniu zarzutów nie musi jednocześnie uniemożliwiać rozpoznania skargi kasacyjnej i Naczelny Sąd Administracyjny może zbadać jej podstawy, przychylając się do stanowiska, że nie każde nieprawidłowe przedstawienie podstaw kasacyjnych wynikających z art. 176 w zw. z art. 174 p.p.s.a. dyskwalifikuje skargę kasacyjną (zob. uchwała pełnego składu NSA z 26 października 2009 r., I OPS 10/09). Poczynienie powyższych uwag na temat konstrukcji skargi kasacyjnej było konieczne ze względu na to, że oceniana skarga kasacyjna w znacznej mierze ich nie spełnia. Kasator formułując zarzut naruszenia przepisów postępowania podniósł, że naruszono art. 149 § 1a p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania (w określonych sprawach), jednocześnie stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wskazać więc należy, że powołany przepis nie mógł być przedmiotem skutecznego zarzutu kasacyjnego – dotyczy on spraw ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy, co nie było przedmiotem niniejszego postępowania. Wskazany mankament, choć znaczący, nie wyklucza jednak całkowitej możności rozpoznania skargi kasacyjnej. Kluczowym zagadnieniem spornym w rozpoznawanej sprawie jest to, czy zasadnie Sąd I instancji oddalił skargę strony na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z 31 maja 2023 r. nr KOA/1259/Sr/23, którą utrzymano w mocy decyzję Burmistrza Błonia z 19 stycznia 2023 r. nr 2022/2023 OPS/ŚR/413/611-140/2023.KF w sprawie SŚ.ŚR.413.611.2022 odmawiającą przyznania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej wnioskowanego na Z.K., z uwagi na brak związku przyczynowo-skutkowego między rezygnacją z zatrudnienia, a sprawowaną opieką. Analiza sformułowanego zarzutu i argumentów przytoczonych na jego uzasadnienie (z pominięciem irrelewantnych dla sprawy rozważań odnoszących się do "rażącego naruszenia prawa") wskazuje, że skarżący kasacyjnie zwalcza stanowisko Sądu I instancji o braku istnienia związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy rezygnacją z podejmowania pracy przez skarżącego (zaprzestaniem aktywności zawodowej) a koniecznością sprawowania osobistej opieki nad niepełnosprawną matką. Istota sformułowanego zarzutu i jego uzasadnienie wskazują zatem, że kwestią wątpliwą w uznaniu skarżącego kasacyjnie pozostaje fakt zaakceptowania przez Sąd I instancji, dokonanej przez organy administracyjne, oceny ustalonych okoliczności sprawy na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego. W rzeczywistości zatem argumentacja skargi kasacyjnej odnosi się w zasadniczej części do oceny ustalonych okoliczności stanu faktycznego. Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny oraz ograniczenia wynikające z wadliwej konstrukcji ocenianej skargi kasacyjnej, należy stwierdzić, że skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 390; dalej jako "u.ś.r."), w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. – Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności – jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Powołany przepis określa więc przesłanki podmiotowe i przedmiotowe, które muszą zaistnieć łącznie, aby danej osobie mogło być przyznane świadczenie pielęgnacyjne. Istotne przy tym jest to, że świadczenie pielęgnacyjne przysługuje osobom wymienionym w tym przepisie, jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą w nim wskazaną. Nie jest ono przyznawane za samą opiekę nad niepełnosprawnym, ale za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia z powodu konieczności sprawowania tej opieki lub za rezygnację z pracy z zatrudnienia w celu jej sprawowania. Skoro świadczenie pielęgnacyjne ma być rekompensatą za rezygnację z pracy z uwagi na konieczność opieki nad osobą bliską, która jej wymaga, to musi istnieć bezpośredni związek między rezygnacją z zatrudnienia (albo jego niepodejmowaniem) a sprawowaną opieką. Natomiast w sytuacji, gdy opieka nad daną osobą nie nosi cech opieki stałej lub długotrwałej, tak związek przyczynowo-skutkowy nie istnieje. Zauważyć przy tym trzeba, że ustawa o świadczeniach rodzinnych nie zawiera legalnej definicji określenia "sprawowania stałej lub długotrwałej opieki", a więc istotna jest w tym przypadku wykładnia tych pojęć stosowana w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zgodnie zaś z tą wykładnią sprawowanie długotrwałej lub stałej opieki nad osobą jej wymagającą powinno być utożsamiane z rozumieniem tego zwrotu w języku potocznym, ale przy jednoczesnym przyjęciu, że zapewnienie tego rodzaju opieki podopiecznemu musi polegać na sprawowaniu przez opiekuna osobistych starań i na tyle wypełniać jego czas, że nie jest on w stanie podjąć żadnej innej, stałej aktywności, wymagającej jego codziennego i stałego zaangażowania czyli aktywności zawodowej. Określenie "stała" lub "długoterminowa" wskazują zaś na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy więc stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. wyrok NSA z 5 czerwca 2012 r., I OSK 2454/11). Podkreślić należy, że zaprzestanie lub niepodejmowanie aktywności zawodowej przez opiekuna musi być spowodowane koniecznością sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną, nie zaś innymi przyczynami, głównie leżącymi po stronie osoby ubiegającej się o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Osoby decydujące się na sprawowanie opieki, pozbawiają się możliwości uzyskiwania jakichkolwiek dowodów związanych z zatrudnieniem lub inną pracą zarobkową, stąd właśnie w takiej sytuacji mogą liczyć na wsparcie ze strony Państwa, gdyż świadczenie pielęgnacyjne przynajmniej częściowo ma na celu zrekompensowanie utraty dochodów wskutek zaprzestania lub niepodejmowania aktywności zawodowej, powodowanych koniecznością wykonywania opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. Treść art. 17 ust. 1 pkt 4 u.ś.r. jednoznacznie bowiem wskazuje, że nie każda rezygnacja lub niepodejmowanie zatrudnienia jest podstawą do przyznania świadczenia, ale tylko taka, której celem jest sprawowanie opieki. W związku z powyższym musi istnieć wyraźny i bezpośredni związek między rezygnacją lub niepodejmowanie zatrudnienia, a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną. Niewątpliwie kwalifikacja niepełnosprawności i konieczność objęcia opieką osoby niepełnosprawnej pozostaje poza kompetencjami organu oraz sądu administracyjnego, to jednak organ pomocowy ma prawo i zobowiązany jest badać zakres świadczonej opieki i ocenić, czy zakres ten jest nie do pogodzenia z zatrudnieniem. Świadczenie pielęgnacyjne jest bowiem zarezerwowane wyłącznie dla takich przypadków, gdzie zakres sprawowanej opieki uniemożliwia zatrudnienie lub wykonywanie innej pracy zarobkowej. Innymi słowy, legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki określonym w stosownych przepisach orzeczeniem o niepełnosprawności nie może wykluczać możliwości wywodzenia braku związku przyczynowego ze stopnia faktycznie sprawowanej opieki nad taką osobą (zob. wyrok NSA z 10 kwietnia 2024 r., I OSK 566/23). O ile w rozpoznawanej sprawie nie budzi wątpliwości, że na skarżącym kasacyjnie ciążą obowiązki alimentacyjne względem matki oraz że podopieczna skarżącego legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, to w ocenie Sądu I instancji, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w szczególności zaś ustalenia wywiadu środowiskowego przeprowadzonego 10 stycznia 2023 r. i fakt zatrudnienia skarżącego w okresie od 16 kwietnia 2015 r. do 31 sierpnia 2022 r., wskazuje na brak bezpośredniego związku przyczynowego między niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przez stronę a sprawowaniem opieki nad matką. Skarga kasacyjna w istocie nie podnosi żadnych nowych argumentów dotyczących niewyczerpującego ustalenia stanu faktycznego sprawy, stanowi wyłącznie polemikę ze stanowiskiem Sądu I instancji. W kontekście powyższego, analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie pozwala na potwierdzenie stanowiska skarżącego kasacyjnie, że Sąd I instancji poddał w wątpliwość kompetencje i możliwości skarżącego w zakresie sprawowania stałej opieki nad matką - do takiej argumentacji odwoływało się Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie. Ponadto wbrew twierdzeniom skarżącego, Sąd I instancji, z faktu zarejestrowania skarżącego jako osoby bezrobotnej, nie wyprowadził wniosku o braku omawianego związku przyczynowo-skutkowego. Odnosząc się do akcentowanego w skardze kasacyjnej odrzucenia propozycji zatrudnienia w nowo zaproponowanym miejscu pracy, to wprawdzie rezygnacja z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej jest warunkiem niezbędnym do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, ale jego spełnienie nie może być sprowadzane wyłącznie do współwystępowania rezygnacji z zatrudnienia z faktem opieki nad niepełnosprawną osobą, w stosunku do której na wnioskodawcy ciążą obowiązki alimentacyjne. Samo przez się nie wskazuje to bowiem na zaistnienie powołanego związku przyczynowo-skutkowego. Dla oceny spełnienia przesłanek przyznania świadczenia pielęgnacyjnego konieczne jest ustalenie wymiaru opieki, jakiej wymaga osoba niepełnosprawna, w celu zaspokojenia jej potrzeb w aspekcie braku możliwości podjęcia aktywności zawodowej przez jej opiekuna, wynikającej z konieczności sprawowania tej opieki (zob. wyroki NSA z: 9 sierpnia 2023 r., I OSK 1655/22; z 26 maja 2023 r., I OSK 1205/22). W realiach rozpoznawanej sprawy podzielić należy stanowisko organu odwoławczego oraz Sądu I instancji, że opieka sprawowana przez skarżącego kasacyjnie nie koliduje z możliwością podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zauważyć bowiem należy, że bezsporne w sprawie jest, a co skarżący kasacyjnie zupełnie pomija, iż ustalony stopień niepełnosprawności matki skarżącego datuje się od 15 kwietnia 2015 r., a skarżący od 16 kwietnia 2015 r. do 31 sierpnia 2022 r. był zatrudniony w wymiarze pełnego etatu. Wynika z tego, że zakres oraz rozmiar czasowy opieki sprawowanej przez skarżącego nad niepełnosprawną matką jest do pogodzenia z równoczesnym podjęciem przez niego zatrudnienia. Właściwy jest więc wniosek, że to nie konieczność sprawowania opieki spowodowała rezygnację przez skarżącego z zatrudnienia. Wniosek ten wsparty jest okolicznościami wynikającymi z treści wywiadu środowiskowego, przeprowadzonego 10 stycznia 2023 r. przez pracownika socjalnego. Wprost wskazano w nim, że matka skarżącego, mimo wielu schorzeń, funkcjonuje samodzielnie w gospodarstwie domowym. Wprawdzie treść tego wywiadu skarżący ogólnie kwestionuje, ale na poparcie swoich zastrzeżeń nie przedstawia przekonującej argumentacji – taką nie jest bowiem niczym niepoparte stanowisko o "wybiórczym" przeprowadzeniu wywiadu bądź sporządzenie go na podstawie rozmowy z matką skarżącego. Skarżący nie wskazał, które konkretnie okoliczności, zawarte w kwestionowanym wywiadzie, mają być niezgodne ze stanem faktycznym. W świetle powyższego, nie można było uznać, że podważona została ocena Sądu I instancji, iż brak jest związku przyczynowo-skutkowego między niepodejmowaniem przez skarżącego zatrudnienia, a koniecznością sprawowania przez niego opieki nad osobą niepełnosprawną. Mając na uwadze zebrany w sprawie materiał dowodowy, nie budzi wątpliwości prawidłowość ustalenia, że z materiału dowodowego sprawy nie wynika, aby opieka nad niepełnosprawną matką sprawowana przez skarżącego wykluczała podjęcie przez niego jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Biorąc powyższe pod uwagę, należy podzielić ocenę Sądu I instancji, że poczynione w sprawie ustalenia były wystarczające do wydania decyzji. Ustalony stan faktyczny został przyjęty w oparciu o ustalenia pracownika socjalnego i oświadczenia strony oraz zgromadzoną dokumentację. Nie ma również podstaw ku temu, aby organ miał obowiązek przeprowadzać dodatkowe postępowanie dowodowe. W konsekwencji prawidłowe jest stanowisko Sądu I instancji, że w przedmiotowym stanie faktycznym brak jest bezpośredniego i ścisłego związku między rezygnacją przez skarżącego z zatrudnienia a sprawowaną przez niego opieką nad matką – w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego strona skarżąca kasacyjnie nie wykazała błędności oceny organu orzekającego, podzielonej przez Sąd I instancji, że zakres opieki dostarczanej matce nie uniemożliwia skarżącemu podjęcia zatrudnienia. Tym samym należy przyjąć, że skarżący w tak ustalonym stanie faktycznym nie spełnia przesłanek do przyznania mu wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach pomocy prawnej udzielonej przez pełnomocnika skarżącego z urzędu, ponieważ przepisy art. 209 i art. 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania pomiędzy stronami, zaś wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za udzieloną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.), przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało sporządzone z uwzględnieniem przepisu art. 193 in fine p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym zgodnie z art. 182 § 2 p.p.s.a.