I OSK 1507/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi [...] o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2025 r. sygn. akt I OSK 670/24 o oddaleniu skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 21 września 2023 r. sygn. akt II SA/Lu 505/23 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie z dnia 25 kwietnia 2023 r. nr SKO.41/2380/OS/2023 w przedmiocie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego postanawia: odrzucić skargę o wznowienie postępowania sądowego zakończonego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 marca 2025 r. sygn. akt I OSK 670/24.

[...] w piśmie z dnia 16 maja 2025 r. (nadanym dnia 21 maja 2025 r.) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę o wznowienie postępowania sądowego o sygn. akt II SA/Lu 505/23 zakończonego prawomocnym wyrokiem. Na wezwanie Sądu I instancji, w piśmie z dnia 16 czerwca 2025 r. skarżąca oraz w piśmie z dnia 25 czerwca 2025 r. pełnomocnik skarżącej wyjaśniły, że podstawą wznowienia postępowania jest brak w aktach sprawy IV części aktualizacji protokołu/kwestionariusza z wywiadu środowiskowego sporządzonego po doręczeniu orzeczenia powiatowego zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności w Lublinie z dnia 23 lipca 2021 r., termin zaś skarżąca do wniesienia skargi o wznowienie postępowania sądowego liczy od dnia doręczenia jej pełnomocnikowi wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawie o sygn. akt I OSK 670/24, tj. od dnia 7 maja 2025 r. Przy czym pełnomocnik skarżącej doprecyzowała, że przesłanką wznowienia wyżej opisaną jest art. 273 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) i zażądała uchylenia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie w sprawie o sygn. akt II SA/Lu 505/23 oraz ponownego rozpoznania sprawy. Postanowieniem z dnia 9 lipca 2025 r., sygn. akt II SA/Lu 304/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał sprawę do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu. Przewodniczący Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego zarządzeniem z dnia 15 września 2025 r. skarżącą do nadesłania 1 odpisu skargi o wznowienie postępowania sądowego w terminie 7 dni pod rygorem odrzucenia tej skargi. Wezwanie skarżąca odebrała 29 września 2025 r. i do dnia dzisiejszego nie uzupełniła braku formalnego. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje. Skarga o wznowienie postępowania sądowego podlega odrzuceniu. W myśl art. 275 p.p.s.a., do wznowienia postępowania z przyczyn nieważności właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, a jeżeli zaskarżono orzeczenia sądów obu instancji, właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny. Do wznowienia postępowania na innej podstawie właściwy jest sąd, który ostatnio orzekał w sprawie. Skarżąca domagała się wznowienia postępowania w sprawie II SA/Lu 505/23, wskazując na podstawę wznowienia określoną w art. 273 § 2 p.p.s.a.. Naczelny Sąd Administracyjny jest sądem, który ostatnio orzekał w sprawie, bowiem wyrokiem z 20 marca 2025 r. I OSK 670/24 oddalił skargę kasacyjną skarżącej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 21 września 2023 r., sygn. akt II SA/Lu 505/23. Sądem właściwym do rozpoznania skargi o wznowienie postępowania jest w związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny. Stosownie do art. 276 zd. drugie p.p.s.a., gdy do wznowienia postępowania właściwy jest Naczelny Sąd Administracyjny, stosuje się odpowiednio art. 175 p.p.s.a., który w § 1 stanowi, że skarga powinna być sporządzona przez adwokata lub radcę prawnego, z zastrzeżeniem § 2 i 3. Przepis ten wyłącza sporządzenie tego typu skargi osobiście przez stronę, która nie jest jednocześnie jedną z osób wymienionych w art. 175 § 2 p.p.s.a. Zatem, zwolnione z "przymusu adwokacko-radcowskiego", tj. uprawnione do osobistego sporządzenia skargi o wznowienie postępowania, są w takiej sytuacji jedynie osoby posiadające kwalifikacje prawnicze, wymienione w art. 175 § 2 p.p.s.a. tzn. sędziowie, prokuratorzy, notariusze, profesorowie lub doktorzy habilitowani nauk prawnych, będący stronami, ich przedstawicielami lub pełnomocnikami, albo też wnoszący taką skargę prokuratorzy lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Niedopełnienie tego wymogu powoduje odrzucenie skargi o wznowienie postępowania zakończonego orzeczeniem Naczelnego Sądu Administracyjnego. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że niedopełnienie tego obowiązku jest brakiem nieusuwalnym skargi o wznowienie postępowania, który powoduje jej odrzucenie bez uprzedniego wzywania do usunięcia braku formalnego, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 193 i art. 276 p.p.s.a. (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 27 sierpnia 2025 r., I OZ 804/25; 9 marca 2005 r., sygn. akt I GSK 359/05; 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 824/18; 28 maja 2024 r., sygn. akt II GSK 843/24; a także J. Drachal, A. Wiktorowska, K. Wojciechowska, [w:] R. Hauser, M. Wierzbowski (red.), Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 3 wyd., Warszawa C.H. Beck 2015, s. 1121, Teza 6 do art. 276 oraz J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 628). W rozpoznawanej sprawie skarga o wznowienie postępowania z dnia 16 maja 2025 r. nie została sporządzona ani przez profesjonalnego pełnomocnika, ani przez żaden z podmiotów wymienionych w art. 175 p.p.s.a. Skarżąca w niniejszej sprawie skargę o wznowienie postępowania sporządziła osobiście, co oznacza, że nie został spełniony wymóg wynikający z art. 276 w zw. z art. 175 § 1 p.p.s.a., mimo, że w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie w sprawie II SA/Lu 505/23 przyznane jej zostało prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika (postanowienie z dnia 29 czerwca 2023 r., sygn. akt III SPP/Lu 94/23). Umocowanie pełnomocnika w sprawie obejmuje umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności w postępowaniu, nie wyłączając skargi o wznowienie postępowania i postępowania wywołanego jej wniesieniem. Na marginesie jeszcze wskazać należy, że z uwagi na sporządzenie skargi o wznowienie postępowania osobiście przez stronę nie było konieczne wzywanie pełnomocnika strony zarządzeniem z dnia 26 maja 2025 r. do uzupełnienia braków formalnych skargi o wznowienie postępowania (pismo z dnia 2 czerwca 2025 r. skierowane do pełnomocnika zawierające wezwanie). Z tych samych powodów Sąd odwoławczy nie odniesie się do nie nadesłania brakującego odpisu skargi o wznowienie postępowania, bowiem i to wezwanie nie było konieczne w świetle braku spełnienia wymogu z art. 175 § 1 p.p.s.a. Z powołanych przyczyn, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 276 i 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.