I OSK 162/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Piotr Przybysz Sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej E.G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 października 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 633/23 w sprawie ze skargi E.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 24 kwietnia 2023 r., nr KO.441.76.2023 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim na rzecz E.G. kwotę 720 (słownie: siedemset dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z 5 października 2023 r., sygn. akt II SA/Łd 633/23 oddalił skargę E.G. (dalej: skarżąca) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Piotrkowie Trybunalskim (dalej także: organ, Kolegium) z 24 kwietnia 2023 r., nr KO.441.76.2023, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Piotrkowa Trybunalskiego z 8 marca 2023 r. nr ZŚR.4202.000531.2023 o odmowie przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. W dniu 9 lutego 2023 r. do organu I instancji wpłynął wniosek skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad matką. Decyzją z 8 marca 2023 r. organ I instancji odmówił przyznania świadczenia. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca spełnia warunki określone w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 390, dalej: u.ś.r.), gdyż ciąży na niej obowiązek alimentacyjny wobec matki. Orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 21 grudnia 2022 r. Nr [..] matka skarżącej została zaliczona na stałe do znacznego stopnia niepełnosprawności ze wskazaniami, że wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W orzeczeniu wskazano, że nie da się ustalić, od kiedy istnieje niepełnosprawność, a ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od 7 listopada 2022 r. Ponadto orzeczeniem lekarza orzecznika ZUS z dnia 23 lutego 2023 r. Nr akt [..] matka skarżącej została uznana za niezdolną do samodzielnej egzystencji do 28 lutego 2025 r. Skarżąca nie podejmuje żadnej pracy ze względu na stan zdrowia matki. Posiada 10 letni staż pracy. Ostatni raz była zatrudniona w okresie od 1 marca 2022 r. do 31 maja 2022 r. Z ewidencji Powiatowego Urzędu Pracy wynika, że od 7 listopada 2018 r. do 27 czerwca 2022 r. wykonywała pracę w ramach prac interwencyjnych, a od 28 czerwca 2022 r. jest zarejestrowana jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Do dnia wydania decyzji nie otrzymała żadnych ofert pracy. Obecnie jest na utrzymaniu męża. W oparciu o wywiad środowiskowy z 24 lutego 2023 r. organ I instancji ustalił zakres czynności opiekuńczych wobec osoby niepełnosprawnej. Skarżąca w ramach opieki wykonuje następujące czynności: 7-9 pobudka, poranna rehabilitacja, tj. masaż i smarowanie nóg, toaleta (mycie, czesanie, ubieranie), następnie od 9-11 przygotowuje i podaje śniadanie, leki oraz robi zastrzyk, od 11-13 sprząta (zmywa, wyciera kurze, myje podłogi), pozbywa się alergenów, wietrzy, przygotowuje drugi posiłek (chora spożywa 5 posiłków ze względu na cukrzycę insulinozależną), między 13-15 robi zakupy, przygotowuje obiad, podaje leki i robi zastrzyk, 15-17 mama skarżącej odpoczywa (położenie mamy do łóżka i krótka drzemka), rehabilitacja (zmiana opatrunków odleżyny, smarowanie, oklepywanie, delikatny masaż), od 17-19 zmywa, pierze, czyta prasę lub książki, monitorowanie bieżących wiadomości w TV, oglądanie ulubionych seriali, przygotowuje podwieczorek, 19-21 zmienia pościel, pomaga w wykonaniu telefonu do rodziny i w prowadzeniu rozmowy (chora niedosłyszy), przygotowuje i podaje kolację, leki i robi zastrzyk, 21-23 toaleta wieczorna, mycie, położenie mamy do łóżka, czuwanie podczas snu. Ponadto z oświadczenia z dnia 3 marca 2023 r. skarżącej wynika, że matka jest w stanie sama spożyć posiłki, które są wcześniej przygotowane, po mieszkaniu porusza się samodzielnie za pomocą kul, w razie potrzeby jest w stanie samodzielnie dojść do toalety i z niej skorzystać. Samodzielnie też może zażywać leki, jak również zrobić zastrzyk z insuliną oraz zmierzyć ciśnienie. Skarżąca odmówiła wsparcia w postaci usług opiekuńczych, gdyż jej stan zdrowia pozwala na opiekę nad matką, którą chce wykonywać. Ponadto skarżąca ma rodzeństwo: siostrę, która samotnie wychowuje 3 dzieci, jest aktywna zawodowo oraz brata, który nie ma rodziny, nie jest aktywny zawodowo, na których ciąży również obowiązek alimentacyjny względem niepełnosprawnej matki i którzy mogą pomóc w opiece. Wychodząc z powyższych ustaleń, organ I instancji odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego, gdyż zakres sprawowanej opieki nad matką nie ma charakteru stałego, jest to opieka świadczona codziennie, ale tylko przez część doby i nie wymaga konieczności całkowitej rezygnacji z aktywności zawodowej. Ponadto skarżąca była aktywna zawodowo do czerwca 2022 r., a orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności jej matki zostało wydane w grudniu 2022 r. Brak jest zatem związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia a sprawowaną opieką. W odwołaniu od decyzji skarżąca zarzuciła w szczególności zastosowanie art. 17 ust. 1b u.ś.r. bez uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13, który uznał niekonstytucyjność części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP. Zakwestionowała także ustalenie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną przez skarżącą nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Zaskarżoną decyzją organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu wyjaśniono, że spełnione są przesłanki pozytywne przyznania świadczenia pielęgnacyjnego, tj.: legitymowanie się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności osoby wymagającej opieki i pozostawania skarżącej i jej mamy w grupie osób związanych obowiązkiem alimentacyjnym. Jednak w przedmiotowej sprawie – zdaniem Kolegium - brak jest związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą, a sprawowaniem opieki nad mamą. Skarżąca była aktywna zawodowo do 31 maja 2022 r. Po nieudanej próbie samodzielnego szukania pracy, w dniu 28 czerwca 2022 r. zarejestrowała się w PUP w Piotrkowie Trybunalskim, do dnia 3 marca 2023 r., tj. dnia złożenia oświadczenia nie otrzymała żadnej oferty pracy. Obecnie jest na utrzymaniu męża. Wyjaśniła, że matka nie jest w stanie samodzielnie przygotować posiłku, ale wcześniej przygotowany (rozdrobiony) spożywa samodzielnie. Kiedy nie ma skarżącej w mieszkaniu, jej matka sama porusza się po mieszkaniu za pomocą kuli. W razie potrzeby fizjologicznej jest w stanie dojść do toalety i z niej skorzystać. Lekarstwa oraz insulinę jest w stanie zażyć (zrobić zastrzyk) samodzielnie, jednak muszą być wcześniej przygotowane. W razie konieczności zmierzy także ciśnienie. Ponadto wymaga pomocy przy ubieraniu i rozbieraniu ze względu na niepełnosprawność barku, nie schyli się, aby samodzielnie założyć buty, nie może dźwigać, dlatego nie wykonuje żadnych prac porządkowych w domu i nie jest w stanie zrobić zakupów. Bez asysty córki nie opuszcza mieszkania. Córka zawozi ją na wizyty lekarskie, badania diagnostyczne i rehabilitację. Załatwia także sprawy urzędowe. Pomaga w utrzymaniu higieny osobistej, przygotowuje posiłki. W świetle dokonanych w przedmiotowej sprawie ustaleń - zdaniem Kolegium - nie można uznać, aby czynności opiekuńcze nad niepełnosprawną mamą zajmowały taką ilość czasu w ciągu dnia, aby skarżąca zmuszona była do całkowitej rezygnacji z aktywności zawodowej. Mama skarżącej nie jest osobą leżącą, całkowicie niesamodzielną i niesprawną ruchowo. Opieka nad nią nie wykracza poza zwykłe czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, które wykonywane są w każdej rodzinie przez osoby pracujące w pełnym wymiarze czasu pracy oraz nie przekraczają zakresu opieki przez osobę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny. Zakres opieki nad niepełnosprawnym członkiem rodziny nie może ograniczać się do wykonywania podstawowych czynności domowych, które mogą być w całości wykonywane poza godzinami pracy - niezależnie od systemu czasu pracy. Kolegium, nie kwestionując złego stanu zdrowia matki skarżącej, zasadności udzielania jej wsparcia w codziennych czynnościach oraz sprawowania opieki nad nią, podkreśliło jednak, że sama konieczność sprawowania opieki nie stanowi w świetle art. 17 ust. 1 u.ś.r. samodzielnej podstawy do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. W ocenie Kolegium, pomiędzy sprawowaną przez skarżącą opieką a niepodejmowaniem przez nią zatrudnienia nie istnieje związek przyczynowy. Nie sposób uznać, aby czynności opiekuńcze nad niepełnosprawną matką zajmowały skarżącej taką ilość czasu w ciągu dnia, aby wnioskodawczyni, przy należytej organizacji tej opieki, nie mogła podjąć pracy zarobkowej, chociażby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Świadczenie pielęgnacyjne nie jest wypłacane za samą opiekę, która wynika z prawnego i moralnego obowiązku dziecka względem rodzica, ale za faktyczny brak możliwości podjęcia zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Wskazano przy tym, że skarżąca może skorzystać z usług opiekuńczych świadczonych przez Miejski Ośrodek Pomocy Rodzinie. Natomiast odnosząc się do zarzutu dotyczącego pominięcia skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, Kolegium uznało go za bezpodstawny, ponieważ organ I instancji w uzasadnieniu swojej decyzji wskazał, że zgodnie z aktualnie obowiązującym orzecznictwem, w stosunku do opiekunów osób wymagających opieki, których niepełnosprawność powstała później, kryterium momentu i powstania niepełnosprawności, jako uniemożliwiające uzyskanie świadczenia pielęgnacyjnego, utraciło przymiot konstytucyjności. Tym samym w odniesieniu do tych osób oceny spełnienia przesłanek niezbędnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z wyłączeniem tego kryterium. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca wniosła o uchylenie obu wydanych w sprawie decyzji i orzeczenie co do istoty sprawy przez przyznanie jej prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, ewentualnie przekazanie sprawy organowi I instancji do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie kosztów postępowania przed sądem administracyjnym od organu, w tym kosztów zastępstwa procesowego i wniosła o rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. W skardze zarzucono naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art.17 ust. 1 u.ś.r. przez przyjęcie, że niepodejmowanie pracy zarobkowej przez skarżącą w celu sprawowania opieki nad osobą niepełnosprawną nie wypełnia przesłanki niepodejmowania lub rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymizującą się orzeczeniem o niepełnosprawności ze wskazaniami: konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osobie w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Uzasadniając oddalenie skargi, Sąd I instancji ocenił, że stanowisko Kolegium o braku bezpośredniego związku przyczynowego między niepodejmowaniem zatrudnienia przez skarżącą a sprawowaniem opieki nad matką, jest prawidłowe. W ocenie Sądu I instancji, słusznie organ stwierdził, że w świetle przepisów oraz w okolicznościach faktycznych sprawy nie można uznać, aby czynności opiekuńcze nad niepełnosprawną matką zajmowały taką ilość czasu w ciągu dnia, że skarżąca zmuszona była do całkowitej rezygnacji z aktywności zawodowej; zakres sprawowanej przez skarżącą opieki nie wyklucza całkowicie podjęcia przez nią zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Matka skarżącej nie jest osobą leżącą, całkowicie niesamodzielną i niesprawną ruchowo. Opieka nad nią nie wykracza poza zwykłe czynności związane z prowadzeniem gospodarstwa domowego, które wykonywane są w każdej rodzinie przez osoby pracujące w pełnym wymiarze czasu pracy oraz nie przekraczają zakresu opieki przez osobę, na której ciąży obowiązek alimentacyjny. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej. Sąd przyjął, że wnioskujący musi sprawować stałą opiekę nad osobą niepełnosprawną i być jej niezbędny w tak znaczącym wymiarze, że w związku z tym rezygnuje lub nie podejmuje zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, a między tymi okolicznościami zachodzi bezpośredni związek. Opieka musi być stała lub długoterminowa i musi mieć związek ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji osoby pozostającej pod opieką. Określenia te jednoznacznie wskazują, że nie może to być opieka świadczona nieregularnie, a nawet jeżeli sprawowana jest codziennie, to nie może być sprawowana w ograniczonym zakresie - tylko przez część doby, zatem sporadycznie. W ocenie Sądu, nie zawsze ustalenie znacznego stopnia niepełnosprawności pozwala automatycznie przyjąć, że rozmiar sprawowanej nad osobą niepełnosprawną opieki uniemożliwia opiekunowi podjęcie aktywności zawodowej, nawet w niepełnym wymiarze czasu pracy. W skardze kasacyjnej skarżąca zaskarżyła wyrok Sądu I instancji w całości i wniosła o jego uchylenie i rozpoznanie skargi, ewentualnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Skarżąca zrzekła się też przeprowadzenia rozprawy. Sądowi I instancji zarzucono: I. naruszenie prawa materialnego, tj: art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r. przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, że zakres sprawowanej przez stronę skarżącą opieki nie uniemożliwia jej podjęcia zatrudnienia, oraz że między rezygnacją lub niepodejmowaniem przez stronę skarżącą zatrudnienia nie występuje zawiązek przyczynowy. II. naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie w sprawie, tj: 1. art. 135 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) przez niewzięcie pod uwagę całości materiału dowodowego w sprawie, czego skutkiem było niesłuszne oddalenie skargi na podstawie art. 151 p.p.s.a. oraz uznanie, iż zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa; 2. art. 151 p.p.s.a. przez niesłuszne oddalenie skargi, podczas gdy zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., bowiem organ odwoławczy orzekł jednoznacznie sprzecznie z zebranym materiałem dowodowym, oceniając go zupełnie dowolnie, czym naruszył zasadę swobodnej oceny dowodów, zdecydowanie wykraczając poza granice tej swobody. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że organy obu instancji niewłaściwe oceniły czynności opiekuńcze i ich zakres oraz czasochłonność. Ponadto, organom administracji jak i sądom, w odróżnieniu od osób specjalizujących się w zakresie medycyny, brak jest wiadomości specjalnych, umożliwiających stwierdzenie, wprost sprzecznie z wydanym wobec danej osoby orzeczeniem o niepełnosprawności, że nie wymaga ona na tyle szerokiego zakresu opieki, że opiekun mógłby podjąć zatrudnienie. Za niezrozumiałe należy uznać założenie organów, że dla przyjęcia, iż opieka wyklucza możliwość zatrudnienia, konieczne jest wykonywanie w jej ramach innych czynności, niż te związane z codziennym funkcjonowaniem osoby niepełnosprawnej. Prawdą jest, że przygotowywanie posiłków, sprzątanie domu, czy zakupy są czynnościami dnia codziennego. Pomoc przy czynnościach higienicznych, spożywaniu posiłków, zażywaniu leków można zaś traktować jako czynność dnia codziennego, ale dotyczącą codzienności opiekunów osób niepełnosprawnych, które to czynności w połączeniu z czynnościami dotyczącymi zajmowania się domem mogą wypełniać większość dnia (o ile nie cały dzień). Organy administracji publicznej, które rozpoznają wnioski w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego, nie mogą samodzielnie miarkować czy też oceniać skali niezdolności do samodzielnej egzystencji osoby o znacznym stopniu niepełnosprawności. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do przepisu art. 176 p.p.s.a., skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej. Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna podlega uwzględnieniu. Zasadny jest zarzut błędnej wykładni, a w konsekwencji niewłaściwego zastosowania art. 17 ust. 1 u.ś.r. Zasadne są również zarzuty naruszenia art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie neguje, że przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. zakłada związek między rezygnacją z zatrudnienia a sprawowaniem opieki. Ocenie w związku z tym podlegać może, czy ubiegający się o świadczenie jest osobą faktycznie sprawującą opiekę i czy zrezygnował z zatrudnienia (podejmowania zatrudnienia). Przepis ten nie zakłada jednak, że do oceny organu należy zakres potrzeb osoby niepełnosprawnej. To wyspecjalizowany organ orzeka o stopniu niepełnosprawności, a w konsekwencji o potrzebie uzyskiwania stałego bądź długookresowego wsparcia ze strony opiekuna. W przypadku matki skarżącej organ ten orzekł o takiej potrzebie i znacznym ograniczeniu jej możliwości samodzielnej egzystencji. Stan ten potwierdza, wydane już po złożeniu wniosku, orzeczenie ZUS z 23 lutego 2023 r. Wskazywany przez organy i Sąd I instancji zakres samodzielności osoby niepełnosprawnej nie może zniweczyć ustaleń wynikających z wydanego orzeczenia o niepełnosprawności. To ono rozstrzyga, że osoba niepełnosprawna wymaga stałej opieki lub pomocy ze strony innych osób. Podjęcie się takiej opieki, w przypadku rezygnacji z zatrudnienia lub jego niepodejmowania, skutkuje po stronie osoby zobowiązanej do alimentacji, uprawnieniem do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. W sprawie nie zakwestionowano, że skarżąca sprawuje nad niepełnosprawną w stopniu znacznym matką opiekę w sposób samodzielny. Własne ustalenia organu co do zakresu potrzeb opiekuńczych osoby niepełnosprawnej nie mogą stać w opozycji do wskazań opiekuńczych wynikających z orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. W sprawie bezsporne jest, że matka skarżącej legitymowała się w dacie orzekania orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a jak wskazuje art. 4 ust. 1 ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2021 r., poz. 573), do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasadnicze w sprawie ma zatem ustalenie, kto opiekę faktycznie nad osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym sprawuje. Ustalenia potwierdziły, że opiekę taką sprawowała wyłącznie skarżąca. Ustalenia faktyczne potwierdziły również, że skarżąca zrezygnowała w zatrudnienia. W dacie ubiegania się o świadczenie była bowiem zarejestrowana jako osoba bezrobotna, co oznacza gotowość do podjęcia zatrudnienia. Jednocześnie rejestracja ta, zgodnie z art. 17 ust. 6 u.ś.r. nie ma wpływu na uprawnienia do świadczenia. Natomiast tezę organów o możliwości podjęcia przez skarżącą zatrudnienia w ograniczonym wymiarze czasu pracy Naczelny Sąd Administracyjny ocenia jako sprzeczną z zasadami doświadczenia życiowego. Nie określono, jaka forma ograniczonego zatrudnienia realnie wchodzi w grę w przypadku, gdy pracownik jest jednocześnie osobą sprawującą wyłączną opiekę na osobą, co do której stwierdzono, że wymaga stałej opieki i została uznana za niezdolną do samodzielnej egzystencji. Mając na uwadze podane argumenty i uznając sprawę za dostatecznie wyjaśnioną do rozstrzygnięcia, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 188 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania sądowego postanowiono na podstawie art. 203 pkt 1, art. 205 § 2 w zw. z art. 207 § 1, art. 200 i 209 p.p.s.a. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Ponownie rozpoznając sprawę Kolegium uwzględni zmianę stanu prawnego, dotyczącego przyznawania świadczeń pielęgnacyjnych.