I OSK 2051/24

Dnia 7 listopada 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: sędzia NSA Monika Nowicka sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J. P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 27 czerwca 2024 r., sygn. akt II SA/Gl 120/24 w sprawie ze skargi J. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę kasacyjną

Wyrokiem z 27 czerwca 2024 r. II SA/Gl 120/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę J. P. (Skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach (Kolegium) z [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżący zaskarżył wyrok Sądu pierwszej instancji skargą kasacyjną w całości zarzucając mu na podstawie art. 174 p.p.s.a., naruszenie : 1. prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego błędną wykładnię polegającą na bezpodstawnym uznaniu, iż posiadanie przez córkę Skarżącego orzeczenia o niepełnosprawności w stopniu znacznym, pozostaje niewystarczające, a zarazem nieuprawniające do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego w rozumieniu przepisów obowiązujących do dn. 31 grudnia 2023 r., podczas gdy z literalnego brzmienia tegoż przepisu wynika, iż uprawnionym do otrzymania przedmiotowego świadczenia pozostają osoby sprawujące opiekę nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności bądź orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, 2. prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 17 ust. 1 ustawy z dn. 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, poprzez jego błędną wykładnię, polegającą na bezpodstawnym uznaniu, iż brak jest związku przyczynowo - skutkowego pomiędzy niepodejmowaniem zatrudnienia przez Stronę a opieką nad niepełnosprawną w stopniu znacznym córką N.P., która to opieka w ocenie Organu może być realizowana w warunkach zatrudnienia przy odpowiedniej organizacji czynności dnia codziennego, gdzie wobec córki brak jest potrzeby całodobowego wykonywania zabiegów opiekuńczych podczas gdy z uwagi na posiadanie znacznego stopnia niepełnosprawności, zgodnie z dyspozycją art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu obowiązującym do dn. 31 grudnia 2023r. kwestia konieczności stałej opieki w ogóle nie powinna być rozpatrywana, 3. prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 4 ust. 1 w zw z art. 4 ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, poprzez jego niezastosowanie, polegające na bezpodstawnym uznaniu, iż N. P. nie wymaga stałej opieki, w sytuacji gdy niezdolność do samodzielnej egzystencji (stwierdzona u N. P. orzeczeniem komisji ZUS), oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie i komunikację, a która to niezdolność została potwierdzona orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, 4. przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 kpa w zw. z art. 80 kpa, poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z dn. 29 września 2023 r., w którym to wprost wskazano, iż córka strony wymaga konieczności stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji, co doprowadziło do poczynienia całkowicie sprzecznych z orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności wniosków i wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach zaskarżonej decyzji, 5. przepisów postępowania, mających istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., poprzez brak wyczerpującego, rzetelnego i wszechstronnego rozpatrzenia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, poprzez brak przeprowadzenia dowodu z dokumentu w postaci orzeczenia komisji lekarskiej ZUS nr [...] z dn. [...] grudnia 2023 r., na fakt trwałej niezdolności N. P. do samodzielnej egzystencji. Zważywszy na powyższe, Skarżący wniósł : 1. na podstawie art. 176 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 185 § 1 p.p.s.a., o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, 2. na podstawie art. 203 pkt 1 p.p.s.a., o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych, w tym kosztów pomocy prawnej według norm prawem przepisanych. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że zgodnie z dotychczas obowiązującym brzmieniem art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, uprawnionym do otrzymania przedmiotowego świadczenia pozostają osoby sprawujące opiekę nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności bądź orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby. Tym samym wykładnia przedmiotowego przepisu prowadziła do wniosku, iż posiadanie orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności eliminowało konieczność weryfikacji kwestii związanych z koniecznością stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby, co zresztą znajdowało swoje odzwierciedlenie w treści wydanych orzeczeń. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, która pozostaje ściśle związana z art. 6b ust. 3 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, przesłanki konieczne do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego są spełnione wówczas, gdy osoba, na rzecz której świadczenie jest przyznawane, legitymuje się albo orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie z dwoma wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Tym samym stwierdzić należy, iż legitymowanie się przez córkę Strony orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz spełnieniem wymagania w postaci konieczności stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji pozostaje aż nadto wystarczające do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Przywołując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z 7 czerwca 2023 r. II SA/Go 204/23 Skarżący podkreślił, że treść orzeczenia o niepełnosprawności, w tym wynikające z niego wskazania są dla organu orzekającego w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego wiążące. W ocenie Skarżącego dokonanie oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego z pominięciem tak istotnej okoliczności doprowadziło w ocenie do poczynienia całkowicie dowolnych i nieuprawnionych ustaleń faktycznych, polegających na twierdzeniu, iż N. P. pozostaje osobą na tyle samodzielną, iż nie wymaga stałej opieki Skarżącego, który to oczywiście może się nią opiekować, jednak nie musi otrzymywać z tego tytułu jakiejkolwiek pomocy państwa, które to państwo winno wspierać tych, którzy obejmując opieką osoby niepełnosprawne, przyjmują na siebie realizację obowiązków spoczywających właśnie na suwerenie. Skarżący zwrócił uwagę, że jego córka pozostaje samodzielna na tyle, na ile pozwala jej posiadany stopień niepełnosprawności, która to samodzielność właśnie bez jego pomocy nie byłaby możliwa. Przygotowywanie posiłków i pomoc w ubieraniu, codzienne zawożenie córki na rehabilitację, a dodatkowo 3 razy w tygodniu na zajęcia rehabilitacyjne odbywające się na basenie, pomoc w codziennych czynnościach higieny osobistej, w szczególności w zakresie należytego zachowania higieny (wielokrotne mycie i przebieranie w czyste ubrania) w związku z porażeniem kończyn dolnych, które to porażenie immanentnie związane pozostaje z zaburzeniami pracy pęcherza moczowego oraz zaburzeniami funkcji zwieraczy, pozwala N.P. zachować godność, szacunek dla jej stanu zdrowia, a przede wszystkim zapewnić względne poczucie samodzielności. Skarżący podkreślił, że bez jego przedmiotowej codziennej pomocy, która zdaje się być niewidoczną dla Organów pomocą i opieką, N. P. nie byłaby w stanie "samodzielnie" egzystować. To właśnie przedmiotowa pomoc i opieka pozwala córce Skarżącego na w miarę samodzielne wykonywanie tych wszystkich podniesionych przez Organ czynności, które stanowią li tylko efekt jego wsparcia i opieki. To właśnie dzięki staraniom Skarżącego codzienne życie N. P. wydaje się być "samodzielne". Skarżący podkreślił, że stan jego córki musi być cały czas monitorowany, albowiem w związku z wodogłowiem posiada ona wszczepioną zastawkę komorowo - otrzewnową, która to zastawka cechuje się wysokim stopniem awaryjności, co też skutkowało wielokrotnymi wizytami na oddziałach ratunkowych. Bez natychmiastowej interwencji Skarżącego, awaria zastawki mogłaby doprowadzić do zgonu córki. Skarżący wskazał, że nie bez znaczenia pozostaje także kwestia wizyt u lekarzy, które nie ograniczają się wyłącznie do kontrolnych wizyt raz w roku. Córka Skarżącego pozostaje pod opieką wielu specjalistów, do których także trzeba ją przygotować i zawieźć. W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ wniósł o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi kasacyjnej przypomnieć należy istotę sprawy poddanej pod rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organy obu instancji odmówiły przyznania Skarżącego świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną córką N. P. Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia organów było ustalenie, że aczkolwiek córka Skarżącego legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, a niepełnosprawność istnieje od urodzenia to jednak ustalony zakres opieki nad córką nie wyczerpuje znamion opieki stałej lub długotrwałej. Czas jaki Skarżący poświęca na sprawowanie opieki nad córką nie uniemożliwia podjęcia zatrudnienia, choćby w niepełnym wymiarze czasu pracy. Z okoliczności sprawy wynika bowiem, że Skarżący nie musi wykonywać w stosunku do córki takich zabiegów opiekuńczych, które wymagałyby jego stałej obecności. Opieka nad córką nie jest tak absorbująca, iż uniemożliwiałaby podjęcie jakiegokolwiek zatrudnienia. Czynności wymienione w przeprowadzonym wywiadzie nie są czynnościami wymagającymi pełnej dyspozycyjności opiekuna oraz nie wymagają ciągłej, całodziennej jego obecności i nieustającego nadzoru. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia organy wskazały art. 17 ust. 1 pkt 1, ust. 1b, art. 20 ust. 3, art. 23 ust. 1 i 2, art. 23 ust. 4aa ustawy z dnia 28 listopada 2003r. o świadczeniach rodzinnych (t.j. Dz. U. z 2023r., poz. 390 ze zm. – zwanej dalej u.ś.r.). Ustalenia faktyczne organów i dokonaną przez nie ich ocenę prawną podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalając skargę. W skardze kasacyjnej podniesione zostały zarówno zarzuty naruszenia przepisów postępowania jak i prawa materialnego, zatem co do zasady w pierwszej kolejności Sąd kasacyjny winien ustosunkować się do zarzutów opartych na podstawie kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. Jednak w realiach niniejszej sprawy w pierwszej kolejności odnieść się należy do zarzutów naruszenia prawa materialnego wskazanych w punktach 1-3 petitum skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 17 ust. 1 u.ś.r. (w brzmieniu z daty wydania zaskarżonej decyzji), świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) opiekunowi faktycznemu dziecka, 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej, 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Zgodnie natomiast z art. 4 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 100 z późn. zm.. dalej "ustawa o rehabilitacji") : 1. Do znacznego stopnia niepełnosprawności zalicza się osobę z naruszoną sprawnością organizmu, niezdolną do pracy albo zdolną do pracy jedynie w warunkach pracy chronionej i wymagającą, w celu pełnienia ról społecznych, stałej lub długotrwałej opieki i pomocy innych osób w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. 4. Niezdolność do samodzielnej egzystencji oznacza naruszenie sprawności organizmu w stopniu uniemożliwiającym zaspokajanie bez pomocy innych osób podstawowych potrzeb życiowych, za które uważa się przede wszystkim samoobsługę, poruszanie się i komunikację. Jak zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 10 października 2025 r. I OSK 1931/24 w ustawie o świadczeniach rodzinnych nie wprowadzono definicji legalnej pojęć "sprawowania opieki". W orzecznictwie wskazuje się, że aby można było mówić o opiece, wymienionej w art. 17 ust. 1 u.ś.r. musi ona być "stała" lub "długoterminowa". Musi to być stała w sensie trwałości, względnie długotrwała w sensie rozciągłości w czasie, powtarzalna opieka nad niepełnosprawną osobą, której zakres wyznaczony jest niepełnosprawnością osoby wymagającej opieki, a więc koniecznością wykonywania czynności opiekuńczych umożliwiających egzystowanie tej osoby w warunkach godności człowieka, zapewnienie zaspokojenia normalnych, codziennych potrzeb osoby, nad którą opieka jest sprawowana, których bez pomocy osób trzecich nie jest w stanie sobie sama zapewnić. Określenia "stała" lub "długoterminowa" wskazują na to, że nie może to być opieka świadczona niecodziennie, a nawet jeżeli codziennie, to tylko przez część doby, zatem sporadycznie. Przepis art. 17 ust. 1 u.ś.r. należy stosować wyłącznie do takich stanów faktycznych, w których zakres opieki wyklucza możliwość podjęcia jakiejkolwiek pracy zarobkowej (zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 5 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 2454/11 i 23 października 2020 r., sygn. akt I OSK 1148/20 oraz z 11 lipca 2024 r. sygn. akt I OSK 1691/23 - wszystkie przywołane orzeczenie dostępne są na: orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast w sytuacji, gdy opieka nad daną osobą nie nosi cech opieki stałej lub długotrwałej, taki związek przyczynowo-skutkowy nie istnieje. Zatem organ administracji ma obowiązek, rozpoznając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, ustalić czy istnieje związek między niepodejmowaniem pracy (rezygnacją z zatrudnienia) a sprawowaniem opieki nad osobą niepełnosprawną - tj. musi ustalić rozmiar faktycznie sprawowanej opieki w kontekście braku możliwości podjęcia pracy. Już z przywołanego wyżej stanowiska (które skład rozpoznający skargę kasacyjną w pełni podziela) wynika, że samo legitymowanie się przez osobę wymagającą opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r. orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności nie jest wystarczające dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego. Samo posiadanie orzeczenia o niepełnosprawności nie przesądza bowiem o tym, że opiekun osoby legitymującej się takim orzeczeniem sprawuje opiekę, która uprawnia do przyjęcia związku przyczynowego pomiędzy rezygnacją z pracy a sprawowaniem opieki nad bliską osobą niepełnosprawną. Istnienie tego związku podlega bowiem ocenie w każdej indywidualnej sprawie (por. wyrok NSA z 7 sierpnia 2024 r. I OSK 1875/23). Co istotne, prowadzenie takiego postępowania dowodowego nie oznacza kwestionowania ustaleń wynikających z orzeczeń o niepełnosprawności wydanych przez stosowne organy. Oznacza jedynie weryfikowanie, czy faktycznie świadczony zakres opieki nad osobą niepełnosprawną wymaga rezygnacji bądź niepodejmowania zatrudnienia. Jak zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 29 września 2025 r., I OSK 2431/24 "ocena zakresu sprawowanej opieki nie może być utożsamiana ze wskazaniami dotyczącymi niepełnosprawnej, wynikającymi z treści orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Jasnym jest, że w odniesieniu do ww. grupy osób zachodzi konieczność sprawowania opieki i udzielania im pomocy - wynika ona bowiem z samej istoty legitymowania się takim dokumentem. Dla prawidłowej oceny przesłanki analizowanego związku przyczynowo - skutkowego konieczne jest jednak stwierdzenie, czy rodzaj oraz ilość czynności faktycznie wykonywanych przez osobę ubiegającą się o świadczenie, rzeczywiście uniemożliwia jej podjęcie pracy. Oceny charakteru opieki w rozumieniu art. 17 ust. 1 u.ś.r., nie można więc utożsamiać z kwestionowaniem stanu zdrowia podopiecznego (...)". Co istotne, prowadzenie owego postępowania dowodowego nie oznacza zakwestionowania potrzeb osoby legitymującej się określonym orzeczeniem, a jedynie ustalenie, czy spełniony jest wynikający z art. 17 ust. 1 u.ś.r. warunek rezygnacji z zatrudnienia bądź jego niepodejmowania w związku z opieką sprawowaną nad osobą niepełnosprawną. W świetle powyższego, za niezasadne uznać należy zarzuty objęte punktem 1-3 petitum skargi kasacyjnej, to jest zarzuty naruszenia 17 ust. 1 u.ś.r. oraz art. 4 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 100 z późn. zm.). Przystępując do oceny zarzutów objętych punktem 4 i 5 petitum skargi kasacyjnej, to jest zarzutów naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. wskazać należy na wstępie, że oceny zakresu opieki sprawowanej przez wnioskodawcę, uprawniającej do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego, należy każdorazowo dokonywać z uwzględnieniem całokształtu okoliczności konkretnej sprawy, a przede wszystkim indywidualnej sytuacji osoby wymagającej opieki, w tym m.in. rodzaju jej niepełnosprawności, stanu zdrowia, sprawności ruchowej i intelektualnej, trybu życia, warunków mieszkaniowych itp. Innego zakresu opieki wymaga bowiem np. osoba sprawna ruchowo, lecz niewidoma, a innego osoba widząca, ale stale leżąca. Z kolei jeszcze innego zakresu opieki będzie wymagała osoba sprawna fizycznie lecz głęboko upośledzona intelektualnie lub chora psychicznie (por. wyrok NSA z dnia 29 sierpnia 2023 r. sygn. akt I OSK 1637/22). Nie tylko osoby leżące lub niezdolne do jakiegokolwiek samodzielnego poruszania się czy samoobsługi wymagają opieki ze strony innych osób. Także osoby, które nie są w takim stanie, mogą wymagać opieki lub asystowania w codziennych czynnościach w celu zapewnienia im egzystencji z zachowaniem względów godności człowieka. Dotyczy to m.in. osób dotkniętych takimi chorobami, z którymi wiązać się może konieczność interwencyjnego podania lekarstw lub udzielenia innego wsparcia chociażby w razie nagłego zasłabnięcia (patrz wyrok NSA z 2 sierpnia 2024 r. o sygn. akt I OSK 2241/23). Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że w sprawie przeprowadzony został wywiad środowiskowy, w trakcie którego Skarżący wskazał, że zajmuje się córką od urodzenia. W toku wywiadu przedstawiono dzienny harmonogram opieki nad córką, zgodnie z którym jest ona w stanie samodzielnie wstać z łóżka, dokonać samodzielnie porannej toalety i samodzielnie się ubrać. Skarżący przygotowuje śniadanie, ale córka spożywa je samodzielnie. Skarżący zawozi córkę na zajęcia na basen oraz na wszystkie wizyty lekarskie. Co roku jeździ na turnus rehabilitacyjny razem z córką. Pozostałe posiłki (obiad i kolacja) są przygotowywane wspólnie z żoną Skarżącego. Aktualnie córka Skarżącego nie wymaga podawania leków. Samodzielnie wychodzi na spacery lub jeździ na specjalnym rowerze trójkołowym, samodzielnie spożywa posiłki, samodzielnie dba o higienę osobistą, bez pomocy ojca jest w stanie ubrać się czy rozebrać, Skarżący udziela jej wskazówek co do odpowiedniego doboru stroju do warunków atmosferycznych oraz pilnuje wyznaczonych wizyt. W zakresie poziomu samoobsługi ustalono, że córka Skarżącego samodzielnie spożywa posiłki, pije napoje, samodzielnie jest w stanie przygotować sobie coś do picia i drobne przekąski, samodzielnie się ubiera, dba o higienę osobistą, samodzielnie kontroluje czynności fizjologiczne, Porusza się przy pomocy kul ortopedycznych, nie ma problemów z komunikacją werbalną, bez problemów porozumiewa się, jest spójna, logiczna, osadzona w czasie. Także w godzinach spoczynku nocnego nie wymaga opieki. Gdy Skarżącego nie ma w domu N. P. pozostaje z jego żoną. W wywiadzie środowiskowym odnotowano również, że "Na chwilę obecną leczenie i wizyty lekarskie są opanowane do tego stopnia, że kontrole są przeprowadzane raz w roku." W ocenie Sądu kasacyjnego prawidłowo organy a za nimi Sąd Wojewódzki uznali, że wynikający z wywiadu środowiskowego zakres opieki świadczonej przez Skarżącego nad córką nie wymaga dalszego niepodejmowania przez niego zatrudnienia. Opisane w wywiadzie czynności takie jak doradzenie córce jakie ubranie ma włożyć, przygotowanie śniadania, udanie się z nią raz w roku na kontrolę lekarską (w tym nawet do kilku specjalistów) czy zawiezienie trzy razy w tygodniu na basen nie uniemożliwiają Skarżącemu podjęcia zatrudnienia. W skardze kasacyjnej wskazywano, że Skarżący przygotowuje posiłki, pomaga w ubieraniu, codziennie zawozi córkę na rehabilitację i trzy razy w tygodniu na basen, pomaga w codziennych czynności higieny osobistej, w szczególności w zakresie należytego zachowania higieny (wielokrotne mycie i przebieranie w czyste ubrania), w związku z porażeniem kończyn dolnych, które związane jest z zaburzeniem pracy pęcherza moczowego i zwieraczy. Zwracano również uwagę, że córka Skarżącego posiada wszczepioną zastawkę komorowo-otrzewnową, która cechuje się wysokim stopniem awaryjności, a bez interwencji Skarżącego awaria zastawki mogłaby doprowadzić do jej zgonu. Podkreślano, że pozostaje pod opieką wielu specjalistów, do których także trzeba ją przygotować i zawieźć. Odnosząc się do wymienionych w skardze kasacyjnej czynności świadczonych przez Skarżącego Sąd kasacyjny wskazuje, że ich wykonywania nie potwierdza zebrany w sprawie materiał dowodowy. Treść wywiadu środowiskowego nie potwierdza, by Skarżący zawoził córkę codziennie na basen, czy też by musiał ją wielokrotnie myć i przebierać w ciągu dnia, przeciwnie wynika z niego, że N. P. samodzielnie dba o higienę osobistą i kontroluje czynności fizjologiczne. W wywiadzie nie opisano również problemów z zastawką, co istotne w ogóle nie wskazano, by córka Skarżącego z niej korzystała. Jeżeli chodzi o opiekę lekarzy to z wywiadu wynika, że leczenie i wizyty lekarskie są opanowane do tego stopnia, że kontrole są przeprowadzane raz w roku. Z zebranego materiału dowodowego nie wynika, by córka Skarżącego wymagała ewentualnego interwencyjnego podania lekarstw lub udzielenia innego wsparcia w nagłych przypadkach takich jak zasłabnięcie. Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że brak związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy opieką a niepodejmowaniem zatrudnienia został wskazany jako przyczyna odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego już w decyzji organu pierwszej instancji. W decyzji tej wprost przywołano ustalenia poczynione w trakcie wywiadu. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji Skarżący powoływał się wyłącznie na wydane w stosunku do jego córki orzeczenie o niepełnosprawności podkreślając, że całkowicie zgadza się z decyzją lekarza orzecznika, że jego córka potrzebuje opieki stałej. Nie kwestionował jednak ustaleń poczynionych w trakcie wywiadu, nie wskazywał, by w ramach opieki wykonywał jakiekolwiek inne czynności, w tym opisane w skardze kasacyjnej. W konsekwencji, również zarzuty naruszenia przepisów postępowania uznać należało za niezasadne. Organy obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe a następnie oceniły zebrany materiał, w tym zarówno orzeczenie o niepełnosprawności jaki wywiad środowiskowy z uwzględnieniem zasad logiki i doświadczenia życiowego. Sąd Wojewódzki nie naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. podzielając ustalenia faktyczne organów, w świetle których zakres opieki sprawowanej przez Skarżącego nad córką nie wymaga rezygnacji z zatrudnienia. Oceny tej nie mogło zmienić przedstawione na etapie skargi orzeczenie Komisji Lekarskiej ZUS nr [...] z [...] grudnia 2023 r. z którego wynika, że N. P. jest trwale niezdolna do samodzielnej egzystencji. Nie wynika bowiem z niego jaki jest faktyczny zakres opieki sprawowanej przez Skarżącego nad córką i czy rzeczywiście w zakres ten jest tak duży, że uniemożliwia mu podjęcie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, stąd też rozpoznanie skargi kasacyjnej nastąpiło na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.