Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I OSK 2289/23

I OSK 2289/23 - Wyrok NSA z 2025-08-05

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
5 sierpnia 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka Sędziowie: sędzia NSA Piotr Przybysz (spr.) sędzia del. WSA Joanna Skiba po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Rozwoju i Technologii od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 30 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2690/22 w sprawie ze skargi P. S.A. w W. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z 30 sierpnia 2022 r. nr DO-II.7610.152.2022.KC w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu sprawy ze skargi P. S.A. w W. (dalej: skarżąca) na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii (dalej: organ, skarżący kasacyjnie) z 30 sierpnia 2022 r. nr DO-II.7610.152.2022.KC w przedmiocie odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu, wyrokiem z 30 marca 2023 r., sygn. akt I SA/Wa 2690/22, uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody Śląskiego z 30 czerwca 2022 r. nr NWIV.752.26.2015 i zasądził od Ministra Rozwoju i Technologii na rzecz P. S.A. w W. kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożył organ zastępowany przez radcę prawnego, zaskarżając wyrok w całości. W skardze kasacyjnej zarzucono Sądowi I instancji: I. na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r., poz. 259; dalej jako: "p.p.s.a.") naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 Kpa w zw. z art. 138 § 1 pkt 1 Kpa poprzez wadliwe przyjęcie, że dowody zgromadzone w niniejszej sprawie były niewystarczające do wydania zaskarżonej decyzji, podczas gdy prawidłowa ocena zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzić winna do stwierdzenia, iż w oparciu o zgromadzone dowody organy obu instancji prawidłowo odmówiły potwierdzenia uwłaszczenia P. działką nr [...]; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 75 § 1 Kpa, art. 77 § 1 Kpa i art. 80 Kpa poprzez błędne uznanie, iż organ w ramach postępowania wyjaśniającego nie mógł wezwać skarżącej o uzupełnienie materiału dowodowego o mapę z projektem podziału, a tym samym poprzez przyjęcie, iż mapa podziałowa spornej nieruchomości powinna być sporządzona wyłącznie przez organ prowadzący postępowanie uwłaszczeniowe; - art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 153 p.p.s.a. poprzez sformułowanie w uzasadnieniu kwestionowanego orzeczenia wiążącej organ oceny prawnej, nieuwzględniającej charakteru postępowania uwłaszczeniowego; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a. poprzez brak wykazania, że zarzucone organowi odwoławczemu uchybienia mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, podczas gdy ocena materiału dowodowego dokonana w toku postępowania uwłaszczeniowego wskazuje na zasadność stanowiska zajętego przez organy obu instancji; II. na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. również naruszenie prawa materialnego, tj.: - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w zw. z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego "Polskie Koleje Państwowe" (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 2542 – dalej jako "ustawa o komercjalizacji"), poprzez błędne zastosowanie i uznanie, iż w niniejszej sprawie organy błędnie nie uwzględniły wniosku o uwłaszczenie, podczas gdy zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawał podstaw do przyjęcia, iż zostały spełnione wszystkie przesłanki uwłaszczenia, co doprowadziło do wadliwego zarzucenia organowi naruszenia prawa materialnego, a także wadliwej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego; - art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa w zw. z art. 96 ust. 1b ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 344 – dalej jako "u.g.n."), poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, iż zatwierdzenie podziału nieruchomości w decyzji uwłaszczeniowej musi być poprzedzone sporządzeniem dokumentacji geodezyjnej wyłącznie przez organ, podczas gdy treść tego przepisu nie wyklucza wezwania wnioskodawcy do przedłożenia dokumentacji dotyczącej podziału nieruchomości, w celu wyodrębnienia części nieruchomości niezajętej pod drogę publiczną. Podnosząc powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi, względnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji, oraz o zasądzenie na rzecz organu kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Ponadto zrzeczono się rozprawy w celu rozpatrzenia przedmiotowej skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako "p.p.s.a."), a zatem w zakresie wyznaczonym w podstawach kasacyjnych przez stronę wnoszącą omawiany środek odwoławczy, z urzędu biorąc pod rozwagę tylko nieważność postępowania, której przesłanki w sposób enumeratywny wymienione zostały w art. 183 § 2 tej ustawy, a które w niniejszej sprawie nie występują. Związanie podstawami skargi kasacyjnej polega na tym, że wskazanie przez stronę skarżącą kasacyjnie naruszenia konkretnego przepisu prawa materialnego czy też procesowego określa zakres kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zmiana lub rozszerzenie podstaw kasacyjnych ograniczone jest określonym w art. 177 § 1 p.p.s.a. terminem do wniesienia skargi kasacyjnej. Rozwiązaniu temu towarzyszy równolegle uprawnienie strony skarżącej kasacyjnie do przytoczenia nowego uzasadnienia podstaw kasacyjnych sformułowanych w skardze. Wywołane skargą kasacyjną postępowanie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podlega więc zasadzie dyspozycyjności i nie polega na ponownym rozpoznaniu sprawy w jej całokształcie, lecz ogranicza się do rozpatrzenia poszczególnych zarzutów przedstawionych w skardze kasacyjnej w ramach wskazanych podstaw kasacyjnych. Istotą tego postępowania jest bowiem weryfikacja zgodności z prawem orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego oraz postępowania, które doprowadziło do jego wydania. Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, stwierdzić należy, że nie ma ona usprawiedliwionych podstaw. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie, czy podmiot występujący z wnioskiem o stwierdzenie nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu zobligowany jest do przedstawienia odpowiedniej dokumentacji geodezyjnej, to jest mapy z projektem podziału. Zagadnienie to odnosi się do sytuacji, w której wniosek o stwierdzenie nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu dotyczył określonej działki, zaś w toku postępowania administracyjnego organ ustalił, że przesłanki pozwalające na wydanie pozytywnej decyzji spełnione są jedynie w odniesieniu do części działki. W rozpoznawanej sprawie spór ten powstał w związku ze stosowaniem art. 34 ustawy o komercjalizacji. Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że kwestia ta nie jest postrzegana jednolicie ani w orzecznictwie Sądu Wojewódzkiego ani w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Zasygnalizować w tym miejscu jedynie należy, że analogiczny problem pojawia się w związku ze stosowaniem art. 200 u.g.n., w związku z czym w dalszej części rozważań Sąd kasacyjny odwoływać się będzie do stanowisk wyrażonych w obu rodzajach spraw. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego na tle stosowania powyższych przepisów zarysowały się trzy poglądy. W świetle pierwszego z nich dokumentacja podziałowa jest dowodem w sprawie uwłaszczeniowej. Jeżeli zatem organ wezwał wnioskodawcę do przedstawienia mapy i wezwanie to pozostało bez odpowiedzi, wówczas wydanie decyzji odmownej jest uzasadnione. Organ bowiem nie ma obowiązku poszukiwania dowodów za zainteresowanego (wyroki z 28 października 2024 r. I OSK 1110/23, 28 października 2024 r. I OSK 1111/23, z 19 marca 2025 r. I OSK 1473/23). W wyrokach tych dodatkowo wskazywano, że odmienność trybu podziału, to jest dokonywanie go w ramach art. 96 ust. 1b u.g.n., nie wyłącza stosowania w szczególności art. 97 ust. 1 u.g.n., zgodnie z którym podziału dokonuje się na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Zwracano również uwagę, że wyodrębnienie części gruntu niezajętej pod drogę publiczną leży w interesie wnioskodawcy i jest związane z wykazaniem przesłanki z art. 200 u.g.n., oraz podkreślano, że skoro w postępowaniu z art. 200 u.g.n. organ ma kompetencje właściwe dla postępowania uwłaszczeniowego i podziałowego, to wnioskodawca jest również stroną postępowania podziałowego - co oznacza, że ma również interes prawny w sprawie "uwłaszczeniowo-podziałowej". W świetle drugiego z poglądów dokumentacja podziałowa nie jest wymieniona w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120 ze zm.; dalej "rozporządzenie z 1998 r."). Nie jest zatem dowodem koniecznym dla potwierdzenia posiadania gruntów przez P.. Jeżeli nie jest możliwe zebranie materiału źródłowego i brakuje stosownych dokumentów potwierdzających stan faktyczny dla danego okresu, to organ kwestionując dowody przedłożone przez stronę zobowiązany jest powołać biegłego celem określenia granic, w jakich P. posiadało nieruchomość na dzień 5 grudnia 1990 r. Zwracano również uwagę, że zgodnie z art. 97 ust. 1a pkt 4 u.g.n. w przypadku podziałów, o których mowa w art. 95 pkt 3-5 u.g.n., a więc i podziałów dokonywanych w celu wydzielenia części nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa, do wniosku o podział nieruchomości nie dołącza się projektu podziału, a twierdzenia wnioskodawcy co do granic gruntu, którego własność nabył z mocy prawa, muszą być zweryfikowane w toku postępowania uwłaszczeniowo-podziałowego (wyroki z 9 kwietnia 2024 r. I OSK 1757/23 i 15 kwietnia 2023 r. I OSK 1628/23). W świetle trzeciego z poglądów na wnioskodawcy inicjującym postępowanie administracyjne ciąży obowiązek wskazania, jakiego konkretnie przedmiotu dotyczy jego żądanie. Biorąc pod uwagę fakt, że postępowanie toczące się w trybie art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji prowadzi do stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego określonego gruntu, sprecyzowanie przedmiotu wniosku oznacza konieczność wskazania konkretnej działki gruntu, której wniosek dotyczy. Jeżeli okazuje się, że z określonych przyczyn uwłaszczenie nie może dotyczyć całości danej działki, na wnioskodawcy ciąży obowiązek przedstawienia mapy z projektem podziału owej działki. W ten sposób wnioskodawca postępowania uwłaszczeniowego wskazuje, jakiego przedmiotu dotyczy jego wniosek. Skoro w toku postępowania administracyjnego ustalono, że przesłanki pozwalające na uwłaszczenie nie zostały spełnione w stosunku do całej działki objętej wnioskiem, strona zaś nie wskazała konkretnie (poprzez przedstawienie odpowiedniej mapy z projektem podziału nieruchomości), jakiej części działki dotyczy jej wniosek, organy zobligowane były wydać decyzję odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego (wyrok NSA z 17 czerwca 2025 r., I OSK 1984/23). Przystępując do oceny zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej zwrócić należy w pierwszej kolejności uwagę, że istotnie przepisy rozporządzenia z 3 stycznia 2001 r. (analogicznie jak przepisy rozporządzenia z 1998 r.) nie przewidują konieczności przedłożenia czy to decyzji podziałowej czy też mapy z projektem podziału nieruchomości. Wymaganie przedłożenia decyzji podziałowej w toku postępowania prowadzonego w trybie art. 34 ustawy o komercjalizacji PKP stałoby zresztą w sprzeczności ze znajdującymi zastosowanie w sprawie przepisami ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie bowiem z art. 96 ust. 1b u.g.n. w przypadku wydzielenia nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa, albo w przypadku wydzielenia części nieruchomości na potrzeby zwrotu wywłaszczonej nieruchomości nie wydaje się decyzji, o której mowa w ust. 1 cytowanego artykułu (to jest decyzji zatwierdzającej podział). Ostateczna decyzja o nabyciu własności lub użytkowania wieczystego albo ostateczna decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości zatwierdza podział. Przepisy rozporządzenia z 3 stycznia 2001 r. wskazują, jakie dokumenty winny zostać złożone w celu wykazania posiadania nieruchomości na dzień 5 grudnia 1990 r. W niniejszej sprawie Skarżąca celem wykazania posiadania działki, której dotyczył wniosek, przedstawiła stosowne dokumenty. Organy dokonały oceny tychże dokumentów i uznały, że przedstawione przez Skarżącą dokumenty nie potwierdzają spełnienia przesłanki posiadania całej działki gruntu objętej wnioskiem, bowiem 5 grudnia 1990 r. była ona w części zajęta pod drogę publiczną. Dokumenty te potwierdzają natomiast spełnienie przesłanki posiadania w odniesieniu do pozostałej części przedmiotowej działki. Sąd kasacyjny przypomina, że w art. 34 ust. 1 ustawy o komercjalizacji ustawodawca odwołuje się do pojęcia gruntów, będących własnością Skarbu Państwa, które 5 grudnia 1990 r. pozostawały w posiadaniu PKP. W świetle art. 35 ust. 1 ustawy o komercjalizacji PKP nabycie gruntów, o których mowa w art. 34 ust. 1 i ust. 3 potwierdza wojewoda, w drodze decyzji administracyjnej, po złożeniu wniosku przez PKP lub P. SA. Zatem postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntów może być prowadzone wyłącznie na skutek wniosku złożonego przez uprawniony podmiotu. Skoro postępowanie to toczy się na wniosek uprawnionego podmiotu, to na wnioskodawcy ciąży obowiązek sprecyzowania, jakiego przedmiotu dotyczy postępowanie, którego wszczęcia żądał. W niniejszej sprawie Skarżąca wskazała, że postępowanie to dotyczy gruntu Skarbu Państwa, położonego w D., obręb D., obejmującego działkę nr [...] o pow. [...] m2 (obecnie nr [...]), wraz z prawem własności fragmentu linii kolejowej oraz urządzeń znajdujących się na tym gruncie. W toku postępowania organ pierwszej instancji ustalił, że nieruchomość oznaczona jako działka nr [...] zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r., jak i w dniu 27 października 2000 r. stanowiła i obecnie stanowi własność Skarbu Państwa. Posiadanie w dniu 5 grudnia 1990 r. przez Polskie Koleje Państwowe gruntu Skarbu Państwa obejmującego działkę nr 28 zostało potwierdzone na podstawie dokumentu wymienionego w § 2 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 stycznia 2001 r. w sprawie sposobu potwierdzania posiadania przez przedsiębiorstwo państwowej "Polskie Koleje Państwowe" gruntów będących własnością Skarbu Państwa, w tym rodzajów dokumentów stanowiących dowody w tych sprawach (Dz. U. z 2001 r. Nr 4, poz. 29), co oznacza, iż spełnione byłyby przesłanki uwłaszczenia zawarte w art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. co do tej działki. Organ stwierdził jednak, że działka nr 28 zarówno w dniu 5 grudnia 1990 r. i w dniu 27 października 2000 r., w części była zajęta pod pas drogi publicznej ul. [...] (dawniej ul. [...]), co skutkuje tym, że sporny grunt nie mógł pozostawać w wyłącznym posiadaniu Polskich Kolei Państwowych i nie mógł podlegać uwłaszczeniu jako grunt objęty prawem osób trzecich - zarządcy drogowego. Nie jest zatem możliwe wydanie decyzji uwłaszczającej P. S.A. taką działką w trybie art. 34 ustawy z dnia 8 września 2000 r. Organ pismem z 29 grudnia 2021 r. poinformował P., że z uwagi na fakt, iż działka nr [...] na dzień 5 grudnia 1990 r. oraz obecnie stanowi skrzyżowanie drogi publicznej z linią kolejową, to zastosowanie znajduje art. 96 ust. 1b w zw. z art. 95 pkt 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r., poz. 1899 ). W związku z tym organ I instancji wezwał stronę do przedłożenia projektu podziału geodezyjnego spornej działki, przeprowadzonego w uzgodnieniu z zarządcą drogi gminnej. Jednak w odpowiedzi P. S.A. podniosła, że nie widzi zasadności podziału, ponieważ cała działka stanowi jednolity pas linii kolejowej. W tej sytuacji organ pierwszej instancji wydał decyzję o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 27 października 2000 r. przez Polskie Koleje Państwowe w Warszawie prawa użytkowania wieczystego gruntu Skarbu Państwa, położonego w D., obręb D., obejmującego działkę nr [...] o pow. [...] m2 (obecnie nr [...]), wraz z prawem własności fragmentu linii kolejowej oraz urządzeń znajdujących się na tym gruncie. Minister utrzymał w mocy tę decyzję. W ocenie Sądu kasacyjnego nie ma podstaw na tym etapie postępowania do formułowania pod adresem Skarżącej żądania sprecyzowania żądania. Organ prowadzący postępowanie jest bowiem uprawniony do domagania się od strony sprecyzowania żądania we wstępnej fazie postępowania, to jest wówczas, gdy po otrzymaniu wniosku o wszczęcie postępowania organ stwierdzi, że żądanie strony nie jest jednoznaczne i budzi wątpliwości. W takiej sytuacji organ powinien wystąpić do strony w trybie art. 64 § 2 k.p.a. o usunięcie braku wniosku o wszczęcie postępowania poprzez sprecyzowanie żądania. Przypomnieć należy, że żądanie jest jednym z elementów podania (art. 63 § 2 k.p.a.). Skoro na etapie weryfikacji formalnej poprawności wniosku o wszczęcie podania organ nie miał wątpliwości co do zakresu żądania, to oczekiwanie organu, aby strona dostosowała swoje żądanie do ustaleń organu poczynionych w toku postępowania, nie może być uznane za uzasadnione. Co więcej, nie jest jasne, dlaczego powinno to nastąpić poprzez przedłożenie projektu podziału działki. Określenie przez stronę, jakiego konkretnie przedmiotu dotyczy jego żądanie, może w istocie rzeczy następować zarówno poprzez przedłożenie projektu podziału działki, jak i w inny sposób, np. poprzez opisanie tej części działki, w odniesieniu do której zostały spełnione wszystkie przesłanki uwłaszczenia. Zauważyć również należy, że w powyższej sytuacji wystąpienie przez organ do strony o sprecyzowanie żądania jest powiązane z poinformowaniem strony przez organ o dotychczasowych ustaleniach organu dotyczących zasadności żądania strony. Podstawą do takiego działania organu nie może być art. 79a k.p.a. Zgodnie z art. 79a § 1 k.p.a. w postępowaniu wszczętym na żądanie strony, informując o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, organ administracji publicznej jest obowiązany do wskazania przesłanek zależnych od strony, które nie zostały na dzień wysłania informacji spełnione lub wykazane, co może skutkować wydaniem decyzji niezgodnej z żądaniem strony. Z kolei strona w terminie wyznaczonym na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, strona może przedłożyć dodatkowe dowody celem wykazania spełnienia przesłanek, o których mowa w § 1 (art. 79a § 2 k.p.a.). Ograniczenie zakresu żądania strony do części działki nie jest jednakże dowodem przedkładanym w celu wykazania spełnienia przesłanek w odniesieniu do całości działki. Wszak strona przedstawiła już stosowne dowody. Nie można także żądać od strony ograniczenia zakresu jej żądania w sytuacji, gdy podtrzymuje ona swoje żądanie i kwestionuje potrzebę dokonania podziału działki. Jeżeli okazuje się, tak jak stało się to w niniejszej sprawie, że z określonych przyczyn uwłaszczenie nie może dotyczyć całości danej działki, to konieczne jest dokonanie podziału takiej działki w ramach postępowania uwłaszczeniowego. Jeżeli organ prowadzący postępowanie zwróci się wówczas do strony o przedstawienie mapy z projektem podziału geodezyjnego owej działki, ale strona nie przedstawi takiego projektu, to obowiązkiem organu jest zlecenie biegłemu sporządzenia stosownej dokumentacji geodezyjnej. Wnioskodawcę zgodnie z art. 262 § 1 pkt 2 k.p.a. obciążają zatem koszty sporządzenia stosownej dokumentacji geodezyjnej. Należy podkreślić, że interes prawny podmiotu wnioskującego o wszczęcie postępowania uwłaszczeniowego w kwestii podziału nieruchomości w toku postępowania uwłaszczeniowego wynika z art. 34 ust. 1 w związku z art. 35 ust. 1 ustawy o komercjalizacji, w świetle których PKP lub P. SA są wyłącznie uprawnione do żądania stwierdzenia nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego gruntu, o którym mowa w art. 34 ust. 1 cytowanej ustawy oraz z art. 96 ust. 1b u.g.n., zgodnie z którym decyzja uwłaszczeniowa zatwierdza jednocześnie podział nieruchomości. Jednocześnie w świetle art. 97 ust. 1 u.g.n. podział nieruchomości dokonywany jest na wniosek i koszt osoby, która ma w tym interes prawny. Sąd kasacyjny wskazuje, że w świetle art. 97 ust. 1a pkt 4 u.g.n. podmiot wnioskujący o wydanie decyzji podziałowej zobligowany jest przedłożyć wstępny projekt podziału, z wyjątkiem podziałów o których mowa w art. 95 u.g.n., a więc podziałów dokonywanych w celu wydzielenie części nieruchomości, której własność lub użytkowanie wieczyste zostały nabyte z mocy prawa. Tym bardziej nie można nakładać na wnioskodawcę obowiązku przedłożenia w toku postępowania uwłaszczeniowego mapy z projektem podziału, jeżeli wnioskodawca ubiegał się o uwłaszczenie na całej działce, ale organ uznał to żądanie za zasadne jedynie w odniesieniu do części działki. W takiej sytuacji obowiązkiem organu jest sporządzenie wszystkich dokumentów niezbędnych do wydania decyzji, w tym odpowiedniej dokumentacji geodezyjnej, co nie stoi na przeszkodzie obciążeniu strony kosztami sporządzenia tej dokumentacji. Konkludując należy stwierdzić, że Sąd I instancji prawidłowo uznał, że skierowanie przez organ pod adresem Skarżącej żądania przedłożenia w wyznaczonym terminie projektu podziału geodezyjnego spornej działki, a w związku z niewykonaniem tego wezwania wydanie decyzji odmownej co do całej nieruchomości narusza art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. W sytuacji, gdy organ stwierdza spełnienie wszystkich przesłanek uwłaszczenia w odniesieniu do części działki, to dokumentacja dotycząca podziału nieruchomości w celu wyodrębnienia części działki będącej w wyłącznym władaniu strony może być sporządzona przez organ i nie można uzależniać wydania decyzji pozytywnej (dotyczącej części działki) od przedłożenia przez stronę stosownej dokumentacji geodezyjnej. Przyjęcie, że warunkiem koniecznym wydania decyzji pozytywnej w odniesieniu do części działki jest przedłożenie przez stronę dokumentacji geodezyjnej, miało wpływ na wynik sprawy, ponieważ doprowadziło do wydania decyzji odmownej w odniesieniu do tej części działki, w odniesieniu do której zostały spełnione wszystkie przesłanki uwłaszczenia. Sąd Wojewódzki nie naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a. Sposób sformułowania zarzutu wskazuje, że w istocie Minister zarzuca Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego poprzez "nieuwzględnienie charakteru postępowania uwłaszczeniowego". Zatem sposób sformułowania zarzutu jest nieadekwatny do wskazanych jako wzorce kontroli przepisów. Z tych wszystkich powodów Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.). W niniejszej sprawie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie – na podstawie art. 176 § 2 p.p.s.a. – zrzekł się rozprawy, a strona przeciwna w ustawowym terminie nie zawnioskowała o jej przeprowadzenie, stąd skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym, zgodnie z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a. Uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało sporządzone z uwzględnieniem przepisu art. 193 in fine p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.

Informacje o sprawie

Data wpływu
25 września 2023
Symbol z opisem
6070 Uwłaszczenie państwowych osób prawnych oraz komunalnych osób prawnych
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Sędziowie
Joanna Skiba Karol Kiczka /przewodniczący/ Piotr Przybysz /sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny