Sygnatura
I OSK 2600/23
I OSK 2600/23 - Wyrok NSA z 2025-11-07
Wynik
Oddalono skargę kasacyjną
- Sąd
- Naczelny Sąd Administracyjny
- Data orzeczenia
- 7 listopada 2025
- Prawomocne
- tak
Treść rozstrzygnięcia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Aleksandra Łaskarzewska Sędziowie: Sędzia NSA Monika Nowicka Sędzia del. WSA Anna Wesołowska (spr.) Protokolant starszy asystent sędziego Anna Siwonia-Rybak po rozpoznaniu w dniu 7 listopada 2025 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej N. F. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 maja 2023 r. sygn. akt I SA/Wa 2516/22 w sprawie ze skargi N. F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia oddala skargę kasacyjną
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
Wyrokiem z 5 maja 2023 r. I SA/WA 2516/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę N.F. (Skarżący) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie (Kolegium) z [...] sierpnia 2022 r. nr [...] w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia. Skarżący zaskarżył wyrok Sądu Wojewódzkiego skargą kasacyjną w całości zarzucając mu : 1. błędną wykładnię i w rezultacie niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 30 ust. 1 i 2 pkt 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, z późn. zm.), polegającym na błędnej ocenie przesłanki zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w świetle przyjętych kryteriów tej oceny i pominięcie tego, że do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń może dojść w sytuacji, gdy osoba, która pobrała świadczenie obiektywnie nienależnie, zataiła celowo istotne informacje, działając w celu uzyskania świadczenia, o którym wiedziała, że w przypadku ujawnienia danej informacji, świadczenia nie uzyska; 2. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: "k.p.a.") poprzez zaniechanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy, w tym w szczególności poprzez pominięcie ustalenia, czy nieuprawnione pobranie świadczenia nastąpiło z "winy" Skarżącego kasacyjnie i w konsekwencji, że świadczenie to miało charakter nienależnego; b) art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez nie odniesienie się i w rezultacie pominięcie kluczowej w przedmiotowej sprawie okoliczności faktycznej w postaci braku zrozumienia przez j Skarżącego kasacyjnie treści pouczenia, co potwierdzone zostało notatką urzędową i sporządzoną przez pracownika organu I instancji z dnia 16 grudnia 2019 r. oraz pisma organu I instancji z dnia 16 lipca 2020 r,; c) art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7a § 1 k.p.a. poprzez wskazanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie niejednolitego orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiocie zobowiązania do zwrotu nienależnie pobranego świadczenia i rozstrzygnięcia na niekorzyść strony, co jest niezgodne z art. 7a § 1 k.p.a., który wskazuje jednoznacznie, że w przypadku gdy w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne Skarżący wniósł o : 1. uchylenie zaskarżonego wyroku w całości; 2. rozpoznanie skargi na postawie art. 188 p.p.s.a.; 3. umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 3 p.p.s.a.; 4. zasądzenie niezbędnych kosztów postępowania kasacyjnego na podstawie art. 203 p.p.s.a. w związku z art. 200 p.p.s.a. i 205 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Skarżący przypomniał, że prowadzone postępowanie było wynikiem uchylenia decyzji zarówno organu I instancji, jak i decyzji organu II instancji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w związku z wydanym wyrokiem z 10 sierpnia 2021 r. (sygn. akt I SA/Wa 2344/20). Wskazał, że w jego ocenie, przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie zostały wykonane zalecenia wynikające z wyroku z 10 sierpnia 2021 r. Zwrócił uwagę, że przerzucanie na niego odpowiedzialności w związku z niesporządzeniem przez pracownika organu notatki służbowej co do okoliczności podnoszonych przez niego w oświadczeniu z 18 grudnia 2019 r. nie powinno mieć miejsca. Podniósł, że Sąd Wojewódzki ponownie rozpoznając sprawę całkowicie pominął treść notatki służbowej sporządzonej przez pracownika organu pierwszej instancji 16 grudnia 2019 r. oraz treść pisma organu z 16 lipca 2020 r., to jest treść dokumentów na które zwrócił uwagę Sąd Wojewódzki w wyroku z 10 sierpnia 2021 r. Podkreślił, że organy i Sąd Wojewódzki pominęli fakt, że jest cudzoziemcem, który otrzymał na terenie Rzeczpospolitej Polskiej status uchodźcy wraz z żoną i niepełnosprawnym dzieckiem i nie posługuje się językiem polskim w sposób pozwalający mu na swobodne porozumiewanie się. W sprawach urzędowych potrzebuje tłumacza. Skarżący wskazał, że Sąd Wojewódzki powołując się na oświadczenia złożone przez niego w toku postępowania dotyczącego przyznania świadczenia pominął istotne okoliczności zawarte w jego oświadczeniu z 18 grudnia 2019 r. w którym wyjaśnił: "gdy składałem wniosek na świadczenie pielęgnacyjne zostało mnie zapytane czy mam stałą pracę, a ja oświadczyłem że nie mam stałej pracy. Nie można nabyć dokumentu od [...] pracuję na [...] jako kierowca, dlatego tylko oświadczyłem ustnie albo pisemnie że pracuję na [...]. Z dzieckiem niepełnosprawnym opiekuje się na stałe moja żona gdy składałem wniosek o tym wspomniałem, jednak nie wiedziałem że wniosek muszę złożyć na żonę, dlatego złożyłem na siebie. Myślałem że świadczenie pielęgnacyjne jest przeznaczone na rodzinę a nie na osobę. W związku z tym jesteśmy gotowi składać wniosek na tak jak powinno być". Skarżący nie podzielił stanowiska Sądu Wojewódzkiego, który w zaskarżonym wyroku uznał, że skoro na etapie składania wniosku o przyznanie świadczenia Skarżący nie wskazał dodatkowych okoliczności w postaci tego, iż nie rozumie treści wniosku, to należy uznać, że takie zdarzenie nie miało i miejsca i Skarżący będąc cudzoziemcem, który otrzymał na terenie Rzeczypospolitej Polskiej status uchodźcy prawidłowo zapoznał się z treścią wniosku, pouczeniami w nim zawartymi, pomimo, że notatki służbowe sporządzone przez pracownika organu potwierdzają powyższe. Skarżący zwrócił uwagę, że organ I instancji w piśmie z 16 lipca 2020 r. przekazującym jego odwołanie wskazał, że "w przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, Pan N. F. jest cudzoziemcem, który nie posługuje się językiem polskim w stopniu pozwalającym na swobodne porozumiewanie się". Podkreślił, że składał wniosek o świadczenie pielęgnacyjne osobiście w urzędzie, w obecności i przy pomocy pracownika organu. Dodatkowo, organ pierwszej instancji wskazał w piśmie z [...] czerwca 2020 r., w którym przekazywał odwołanie Skarżącego kasacyjnie od decyzji z [...] maja 2020 r., że nie odnalazł żadnych dokumentów pozwalających uprawdopodobnić, iż w dniu składania wniosku o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego, Skarżący poinformował organ, iż pracuje w U. oraz że dzieckiem zajmuje się matka dziecka. Powyższe nie może prowadzić do uznania, że skoro pracownik organu nie sporządził notatki służbowej z informacji przekazywanymi przez Skarżącego, to oznacza, że tych informacji Skarżący nie wskazywał. Sporządzenie notatki służbowej zawierającej istotne informacje należy do kompetencji pracownika organu, Skarżący nie miał na to wpływu, a już na pewno nie może ponosić negatywnych konsekwencji z tego tytułu. Składając wniosek osobiście w urzędzie, w obecności pracownika urzędu, bazując na zasadach racjonalności i doświadczenia życiowego, można uznać, że taki pracownik pomaga petentowi prawidłowo wypełnić wniosek. Nieracjonalnym jest, wbrew twierdzeniom Sądu Wojewódzkiego oraz organów obu instancji, że skoro Skarżący będący cudzoziemcem nie posługujący się swobodnie językiem polskim, osobiście złożył wniosek o przyznanie świadczenia prawidłowo wypełniony w języku polski w urzędzie w obecności uprawnionego pracownika i złożył własnoręczny podpis w miejscu do tego przeznaczonym na wniosku, to został prawidłowo pouczony i wszystko rozumiał. W ocenie Skarżącego Sąd Wojewódzki rozpatrując przedmiotową sprawę nie wyjaśnił istotnych okoliczności sprawy tylko przyjął argumentację prezentowaną przez organy, tym samym nie rozpatrzył całego materiału dowodowego. W ocenie Skarżącego Sąd Wojewódzki w zaskarżonym wyroku błędnie przyjął, że świadczenie pielęgnacyjne wypłacone mu w okresie luty - listopad 2019 r. było nienależnie pobrane. Podkreślił, że świadczenie nienależnie pobrane, zwłaszcza określone w art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych to świadczenie pobrane przez osobę, której można przypisać określone cechy dotyczące stanu świadomości (woli) lub określone działania (zaniechania). Dla podjęcia rozstrzygnięcia o zwrocie nienależnie pobranego świadczenia nie jest wystarczające samo stwierdzenie, że pobrane świadczenie jest nienależne. Konieczne jest ustalenie, czy osoba, która pobrała to nienależne świadczenie była świadoma, że świadczenie jej nie przysługuje, a więc, że można ją uznać za "osobę, która pobrała nienależne świadczenia", jak to wynika z art. 30 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych. W przypadku podstawy prawnej z art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych termin świadczenie nienależnie pobrane oznacza, że pobierający ma świadomość, że świadczenie nie przysługuje. Nienależność pobrania oznacza stan świadomości. Nie można stwierdzić, że ktoś pobrał świadczenie nienależne, jeśli nie wiedział, że mu ono nie przysługuje. Tak więc chodzi o możność przypisania danej osobie tego stanu świadomości już w momencie pobierania świadczenia. W konsekwencji ocena świadomego działania świadczeniobiorcy wymaga ustalenia, czy były mu znane odpowiednie przepisy prawa, tj. czy był skutecznie powiadomiony o okolicznościach, których zaistnienie miało wpływ na istnienie uprawnienia, przy czym owa skuteczność oznacza formę pisemną, z użyciem języka zrozumiałego dla świadczeniobiorcy z równoczesnym wskazaniem grożących stronie sankcji za wprowadzenie organu w błąd (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 1529/13). W ocenie Skarżącego w zaskarżonym wyroku Sąd Wojewódzki wadliwie ocenił powyższe przesłanki, pomijając treść notatki z 16 grudnia 2019 r. oraz pisma z 16 lipca 2020 r. Końcowo, odnosząc się do stwierdzenia zawartego w wyroku Sądu Wojewódzkiego, w świetle którego orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest jednolite jeśli chodzi o badanie przesłanki winy i świadomości nienależnie pobranego świadczenia na tle regulacji art. 30 ust. 2 pkt 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych Skarżący wskazał, że w takiej sytuacji, w przypadku braku wyraźnie dominującego w judykaturze poglądu organ zobowiązany jest zastosować art. 7a k.p.a. Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi kasacyjnej przypomnieć należy istotę sprawy poddanej pod rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organy obu instancji uznały, że świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przyznane Skarżącemu w związku z opieką nad synem V.F. i wypłacone w okresie od 1 lutego 2019 r. do 30 listopada 2019 r. w łącznej wysokości 15.830 zł. jest świadczeniem nienależnie pobranym oraz zobowiązały Skarżącego do zwrotu nienależnie pobranych świadczeń w łącznej wysokości 15.830 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Podstawą faktyczną rozstrzygnięcia organów było ustalenie, że Skarżący składając wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego nie poinformował organu o zatrudnieniu jako kierowca w firmie [...] Ustalenia faktyczne organów i dokonaną przez nie ich ocenę prawną podzielił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę. Podstawą prawną rozstrzygnięcia organów był art. 2 pkt 2, art. 17, art. 20 ust. 1-3, art. 25 i art. 30 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 615, dalej "ustawa"). Podstawowe znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy ma zarzut objęty punktem 2a petitum skargi kasacyjnej. W zarzucie tym, dotyczącym naruszenia art. art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. Skarżący kwestionuje podzielenie przez Sąd Wojewódzki ustaleń faktycznych poczynionych przez organy. Jak wynika z uzasadnienia skargi kasacyjnej, w ocenie Skarżącego Sąd Wojewódzki nie dostrzegł, że ustalenia ta poczynione zostały niezgodnie z wytycznymi wynikającymi z wyroku WSA z 10 sierpnia 2021 r. Odnosząc się do tego argumentu zwrócić należy uwagę, że Skarżący nie podniósł w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia przez Sąd pierwszej instancji art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7, art. 77 § 1, art. 80 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. wskazać należy, że jak wynika z uzasadnień decyzji organów obu instancji rozpoznając ponownie sprawę wzięły one pod uwagę okres pobytu Skarżącego w Polsce, ubieganie się przez niego o uzyskanie statusu uchodźcy oraz o wydanie karty stałego pobytu, fakt złożenia wniosku o ustalenie niepełnosprawności dziecka w Miejskim zespole ds. Orzekania o Niepełnosprawności w Warszawie jak również składanie wniosków o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego, zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego jak również świadczenia "Dobry Start". Skarżący złożył też wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Organ pierwszej instancji zwrócił również uwagę, że Skarżący wypełnił prawidłowo wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, podpisał go odręczenie oraz dołączył do niego wyciąg z karty pobytu oraz oświadczenia własne wypełnione w języku polskim. Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że wyciąg z karty pobytu to formularz w języku polskim, który został wypełniony odręcznie, zgodnie z pouczeniem, "wielkimi literami" i podpisany przez Skarżącego. Skarżący zarzucał organom i Sądowi pierwszej instancji nieuwzględnienie treści notatki z 16 grudnia 2019 r. oraz treści pisma z 16 lipca 2019 r., na które zwrócił uwagę Sąd Wojewódzki w wyroku z 10 sierpnia 2021 r. Sąd kasacyjny dostrzega, że organy obu instancji i Sąd Wojewódzki nie odniosły się wprost do notatki sporządzonej przez pracownika organu pierwszej instancji 16 grudnia 2019 r. oraz pisma tego organu z 16 lipca 2020 r. W notatce z 16 grudnia 2019 r. wskazane zostało, że "kontakt z Panem jest utrudniony. Moje wypowiedzi były tłumaczone przez tłumacza". W piśmie z 16 lipca 2020 r. przekazującym odwołanie Skarżącego od decyzji organu z 24 czerwca 2020 r. wskazane zostało "W przedmiotowej sprawie nie ulega wątpliwości, że Pan N. F. jest cudzoziemcem, który nie posługuje się językiem polskim w stopniu pozwalającym na swobodne porozumiewanie się. W trakcie podejmowanych czynności wnioskodawca korzystał z pomocy wskazanego przez siebie tłumacza". Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że w notatce z 16 grudnia 2019 r. wskazane zostało "W dniu dzisiejszym zgłosił się Pan F. N. w cellu uzyskania informacji ‘co mam zrobić’ z wezwaniem w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego". W ocenie Sądu kasacyjnego analiza notatki z 16 grudnia 2019 r. oraz pisma z 16 lipca 2020 r. wskazuje, że Skarżący faktycznie, w bezpośrednich kontaktach z organem administracji w rozpoznawanej sprawie korzystał z pomocy wskazanego przez siebie tłumacza. Dokonując oceny prawidłowości ustaleń faktycznych poczynionych przez organy uwzględnić należy również fakt, że Skarżący z własnej inicjatywy zgłosił się do organu celem wyjaśnienia, co ma zrobić z wezwaniem w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego, wcześniej złożył wymagany wniosek o przyznanie tego świadczenia, prawidłowo wypełniony i uzupełniony o sporządzone własnoręcznie oświadczenia w języku polskim. Jak wynika z akt sprawy był w stanie zorientować się, że on i jego członkowie jego rodziny nie są już ubezpieczeni na terenie Polski i złożyć w tym celu stosowne oświadczenie w języku polskim (karta 22 akt administracyjnych). Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że Skarżący uregulował swój status na terenie Polski, występował o przyznanie świadczeń objętych ustawą o świadczeniach rodzinnych i świadczeń wynikających z innych ustaw pomocowych (świadczenie wychowawcze), uzyskał orzeczenie o niepełnosprawności swojego dziecka jak również wystąpił o najem lokalu z mieszkaniowego zasobu m.st. Warszawy. Oznacza to, że Skarżący nawet przebywając w obcym kraju, którego języka jak podnosi się w skardze kasacyjnej, nie zna, w kontaktach z organami administracji nie zachowuje się jak osoba bezradna, a w świetle informacji wynikających z notatki z 16 grudnia 2019 r. potrafi zapewnić sobie pomoc tłumacza. Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że świadczenie uznane zostało za nienależnie pobrane z uwagi na uzyskiwanie dochodów z tytułu zatrudnienia jako kierowca w ramach organizacji [...]. W treści wniosku o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego zawarte jest oświadczenie "nie jestem zatrudniony/zatrudniona ani nie wykonuję innej pracy zarobkowej (przez zatrudnienie lub wykonywanie pracy zarobkowej rozumie się wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej, spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie pozarolniczej działalności gospodarczej)". Co jednak istotne, również w treści decyzji, która doręczona została Skarżącemu 5 lipca 2019 r. zawarte zostało pouczenie zgodnie z którym w przypadku podjęcia przez osobę sprawującą opiekę nad osobą legitymującą się orzeczeniem o niepełnosprawności zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej osoba pobierająca świadczenie jest zobowiązana do niezwłocznego poinformowana organu wypłacającego świadczenie. Istotą świadczenia pielęgnacyjnego jest jego przyznanie osobom niepodejmującym zatrudnienia lub rezygnującym z niego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny. W niniejszej sprawie spór co do prawidłowości pouczenia nie dotyczy innych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na prawo do świadczenia, ale kwestii podstawowej, to jest kwestii zatrudnienia, z którego rezygnacja (lub niepodejmowane) jest wymagana dla przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Skoro Skarżący był w stanie ustalić o jakie świadczenia rodzinne może się ubiegać dla swojej rodziny, wystąpić o prawo do świadczenia wychowawczego, podjąć niezbędne kroki dla uzyskania orzeczenia o niepełnosprawności dla swojego dziecka, a po jego otrzymaniu wystąpić o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, składając w tym celu zarówno wymagany formularz wniosku wypełniony w języku polskim jak i dodatkowe oświadczenia również po polsku uznać należy, że powinien mieć świadomość, iż podpisując wniosek podpisuje również oświadczenie, że nie pracuje. Jednocześnie w doręczonej Skarżącemu decyzji zawarty został zapis obligujący go do poinformowania organu o ewentualnym podjęciu zatrudnienia. Skoro Skarżący po otrzymaniu pisma z 3 grudnia 2019 r. wzywającego do złożenia wyjaśnień co do sytuacji zawodowej (sporządzonego w języku polskim) stawił się w organie 16 grudnia 2019 r. celem ustalenia, co ma zrobić w tej sprawie, uznać należy, że był w stanie zrozumieć zarówno treść wniosku jak i przesłanej do niego decyzji, a co najmniej, zapewnić sobie ich przetłumaczenie na znany sobie język. Skarżący kwestionował również stanowisko organów, przyjęte przez Sąd Wojewódzki, w świetle którego nie poinformował on organu o świadczeniu pracy w ramach organizacji [...]. W tym zakresie Skarżący zarzucał organom i Sądowi Wojewódzkiemu wadliwą ocenę złożonego przez siebie oświadczenia z 18 grudnia 2019 r. Organy dokonując oceny tego oświadczenia zwróciły uwagę, że stoi ono w sprzeczności z oświadczeniem Skarżącego złożonym w momencie ubiegania się o świadczenie pielęgnacyjne. Podkreśliły również, że w aktach administracyjnych nie ma żadnej wzmianki o złożeniu przez Skarżącego takiego oświadczenia, co oznacza, że nie zostało ono złożone. Stanowisko organów również w tym zakresie podzielił Sąd Wojewódzki. Kwestionując to stanowisko Skarżący wskazywał, że nie może być obarczony skutkami ewentualnego wadliwego działania pracownika organu. Odnosząc się do tego zarzutu Sąd kasacyjny zwraca uwagę, że w aktach sprawy znajduje się wielokrotnie przywoływana w skardze kasacyjnej notatka z 16 grudnia 2019 r., dotycząca informacji podanych przez Skarżącego po jego stawieniu się w organie celem wyjaśnienia co zrobić z wezwaniem w sprawie świadczenia pielęgnacyjnego. Oznacza to, że pracownicy organu obsługujący interesantów sporządzają notatki urzędowe w razie uznania, że jest to niezbędne dla udokumentowania istotnych okoliczności. Zatem brak jest podstaw dla przyjęcia, by tak podstawowa dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego okoliczność jak fakt świadczenia usług dla organizacji [...] mogła być pominięta przez organy, zwłaszcza, że w postępowaniu dotyczącym zawarcia najmu lokalu z mieszkaniowego zasobu gminy pracownik zwrócił uwagę powołanie się przez Skarżącego na pozostawanie w zatrudnieniu przy jednoczesnym korzystaniu ze świadczenia pielęgnacyjnego (pismo z 21 listopada 2019 r.). W konsekwencji, zarzut objęty punktem 2a petitum skargi kasacyjnej uznać należało za niezasadny. Niezasadny jest również zarzut objęty punktem 2b petitum skargi kasacyjnej. Zgodnie z przywołanym przez Skarżącego art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Wszystkie powyższe elementy zawiera uzasadnienie zaskarżonego wyroku. Sąd przedstawił stan faktyczny sprawy, stanowiska Skarżącego i organów. Następnie wyjaśnił z jakich przyczyn podziela stanowisko organów obu instancji w tym co zaistnienia w sprawie podstaw dla uznania świadczenia pielęgnacyjnego wypłaconego Skarżącemu za nienależnie pobrane. Sąd kasacyjny w składzie rozpoznającym niniejszą skargę kasacyjną w pełni podziela wyrażane wielokrotnie w orzecznictwie stanowisko, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. jeżeli nie wiadomo jaki stan faktyczny Sąd I instancji przyjął jako podstawę wyrokowania, a także w sytuacji, gdy uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku lub gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia. Sytuacje takie nie wystąpiły w sprawie. Sposób sformułowania zarzutu naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazuje, że Skarżący stawiając go dąży do zakwestionowania ustaleń faktycznych przyjętych przez Sąd za podstawę kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji. Wyjaśnić zatem należy, że poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można skutecznie zwalczać, ani prawidłowości przyjętego za podstawę orzekania stanu faktycznego, ani stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa Zarzut objęty punktem 2c petitum skargi kasacyjnej jest oczywiście niezasadny. W pierwszej kolejności wskazać należy, że przywołany przez Skarżącego przepis składa się z dwóch jednostek redakcyjnych, o różnej treści normatywnej. W petitum skargi kasacyjnej nie wskazano, który konkretnie przepis został naruszony przez Sąd Wojewódzki. Dopiero w uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w ocenie Skarżącego Sąd Wojewódzki naruszył przepisy postępowania to jest art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a w związku z art. 7a § 1 k.p.a. Stosownie do art. 7a § 1 k.p.a. jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Skarżący owych wątpliwości co do treści normy prawnej upatrywał w przywołaniu w końcowej części uzasadnienia wyroku Sądu Wojewódzkiego rozbieżności NSA co do badania przesłanki winy i świadomości nienależnie pobranego świadczenia na tle regulacji art. 30 ust. 2 pkt 1 u.ś.r. Stawiając powyższy zarzut Skarżący pomija jednak, że Sąd Wojewódzki wyjaśnił, że wskazanie to czyni jedynie na marginesie sprawy z uwagi na fakt, że ocena prawna i wskazania zawarte w wyroku z 10 sierpnia 2021 r. mają w sprawie decydujące znaczenie. Sąd kasacyjny zwraca również uwagę, że wykazywane przez Sąd Wojewódzki rozbieżności w zakresie wykładni zaistniałe w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie dotyczą art. 30 ust. 2 pkt 1 ale 30 ust. 2 pkt 4 u. ś.r. W świetle poczynionych przez organy i przyjętych przez Sąd Wojewódzki ustaleń faktycznych, które nie zostały skutecznie zakwestionowane na etapie skargi kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego uznać należało za niezasadny. Skarżący w okresie od 1 lutego 2019 r. do 30 listopada 2019 r. pobierał równocześnie świadczenie pielęgnacyjne oraz uzyskiwał dochody z tytułu zatrudnienia jako kierowca w ramach organizacji [...] będąc poinformowanym o braku możliwości jednoczesnego pobierania świadczenia pielęgnacyjnego i uzyskiwania dochodów z zatrudnienia. Mając na uwadze powyższe wywody Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Uzasadnienie zostało sporządzone stosownie do wymogów określonych w art. 193 zdanie 2 p.p.s.a., zgodnie z którym uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 27 października 2023
- Symbol z opisem
- 6329 Inne o symbolu podstawowym 632
- Skarżony organ
- Samorządowe Kolegium Odwoławcze
- Sędziowie
- Aleksandra Łaskarzewska /przewodniczący/ Anna Wesołowska /sprawozdawca/ Monika Nowicka
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny