I OSK 445/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 5 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Województwa Podkarpackiego o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi kasacyjnej Województwa Podkarpackiego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Rz 1178/25, w sprawie ze skargi Województwa Podkarpackiego na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 18 lipca 2025 r., nr N-I.7581.4.7.2025, w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: umorzyć postępowanie z wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, zwany dalej "Sądem I instancji", wyrokiem z dnia 20 stycznia 2026 r., sygn. akt II SA/Rz 1178/25, oddalił skargę Województwa Podkarpackiego na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 18 lipca 2025 r., nr N-I.7581.4.7.2025, w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. Województwo Podkarpackie wniosło skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W skardze kasacyjnej sformułowano wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Wojewody Podkarpackiego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Stosownie do art. 61 § 3 in principio ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a.", sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z konstrukcji art. 61 § 3 P.p.s.a. wynika, że na stronie skarżącej spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w powołanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Nadto wskazać należy, że art. 9 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (obecnie: Dz. U. z 2026 r., poz. 399), zwanej dalej "u.g.n.", zawiera regulację szczególną, w myśl której w sprawach, o których mowa w przepisach działu III tej ustawy, z wyłączeniem art. 97 ust. 3 pkt 1, art. 122, art. 124 ust. 1a, art. 124b ust. 1, art. 126 i art. 132 ust. 1a – a więc m.in. w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wydawanych na podstawie art. 136 u.g.n. – wykonanie decyzji następuje po upływie 14 dni od dnia, w którym upłynął bezskutecznie trzydziestodniowy termin do wniesienia skargi na decyzję do sądu administracyjnego. W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego w tych sprawach organ, który wydał decyzję, wstrzymuje z urzędu jej wykonanie, w drodze postanowienia, na które nie przysługuje zażalenie. Stosownie do art. 61 § 6 P.p.s.a. wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem: 1) wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę, 2) uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę. W rozpoznawanej sprawie Wojewoda Podkarpacki postanowieniem z dnia 25 sierpnia 2025 r., na postawie art. 9 u.g.n., wstrzymał z urzędu wykonanie decyzji tego organu z dnia 18 lipca 2025 r. do czasu zakończenia sprawy przez sąd administracyjny. Zapadły w sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 20 stycznia 2026 r. oddalający skargę nie jest prawomocny, co zgodnie z art. 61 § 6 P.p.s.a. powoduje, że skutki udzielenia skarżącemu ochrony tymczasowej przez organ (art. 61 § 2 P.p.s.a.) rozciągają się również na etap kasacyjny postępowania sądowego (por. postanowienia NSA z dnia: 17 września 2025 r., sygn. akt I OSK 1247/25; 14 lutego 2025 r., sygn. akt I OSK 129/25; 19 września 2024 r., sygn. akt I OSK 1598/24; 19 stycznia 2021 r., sygn. akt I OSK 2554/20 – źródło CBOSA). W konsekwencji powyższego ocena, czy wykonanie zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji Wojewody Podkarpackiego może wywołać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodować trudne do odwrócenia skutki (art. 61 § 3 P.p.s.a.) jest bezprzedmiotowa, gdyż zaskarżona decyzja pozostaje nadal wstrzymana na podstawie rozstrzygnięcia organu administracyjnego. Skarżący organ nadal korzysta z udzielonej mu ochrony tymczasowej. W tym stanie rzeczy, Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 w zw. z art. 193 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.