Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I OSK 556/24

I OSK 556/24 - Wyrok NSA z 2025-12-02

Wynik

Oddalono skargę kasacyjną

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data orzeczenia
2 grudnia 2025
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Dnia 2 grudnia 2025 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Karol Kiczka (spr.) Sędziowie: sędzia NSA Krzysztof Sobieralski sędzia del. WSA Maria Grzymisławska-Cybulska po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 8 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1880/22 w sprawie ze skargi [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 26 października 2022 r., znak: SKO-GN-4160-135/22 w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności części decyzji oddala skargę kasacyjną.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 8 maja 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1880/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie oddalił skargę [...] na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Nowym Sączu z dnia 26 października 2022 r., znak: SKO-GN-4160-135/22, w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności części decyzji. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym. Zaskarżoną do Sądu decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Nowym Sączu (dalej Kolegium, SKO, decyzja Kolegium) odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy Jabłonka z dnia 27 kwietnia 2007 r., w części obejmującej pkt 1 orzekający o rozgraniczeniu nieruchomości objętej Księgą wieczystą nr [...] położonej w Podwilku oznaczonej jako działki ewidencyjne nr [...], [...], stanowiące własność [...] i [...] małżeństwa [...], od nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki ewidencyjne nr [...], [...], objętej Księgą wieczystą [...] stanowiącej własność [...] i [...] małżeństwa (określanej dalej też decyzją Wójta, decyzją podziałową Wójta z 2007 r.) [...], oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...], stanowiącej własność [...] na podstawie Aktu notarialnego [...]. W uzasadnieniu SKO uznało, że w sprawie nie wystąpiła żadna z podstaw stwierdzenia nieważności decyzji. Organ ustalił, że [...] oraz [...] brali czynny udział w postępowaniu rozgraniczeniowym, nie kwestionowali faktu złożenia wniosku o rozgraniczenie, a na protokole z rozgraniczenia znajdują się ich podpisy. Z akt sprawy wynika, że ustalenia granic dokonano na podstawie zebranych dowodów, to jest mapy ewidencji gruntów i budynków, mapy zasadniczej w skali 1: 2880, szkicu polowego nr 9 z dnia 5 września 1967 r. z operatu ustalenia stanu władania Nr [...], odpisów z ksiąg wieczystych. Strony postępowania nie kwestionowały dokonanych ustaleń i złożyły w protokole podpisy bez zastrzeżeń. Z kolei małoletni [...] i [...] byli reprezentowani przez matkę [...]. Właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów, co jest zgodne z art. 33 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. 2005 r. nr 240 poz. 2027 ze zm., dalej też Prawo geodezyjne i kartograficzne). . Kolegium wyjaśniło także, że ustalony w postępowaniu rozgraniczeniowym przebieg spornych granic nie podlega kontroli w postępowaniu administracyjnym, które w tym zakresie ogranicza się do zbadania decyzji pod kątem wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 k.p.a. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie na powyższą decyzję wniósł [...]. Sąd I instancji uznał, że skarga jest nieuzasadniona. W ocenie Sądu, z akt sprawy wynika, że ustalenia granic dokonano na podstawie zebranych dowodów, to jest mapy ewidencji gruntów i budynków, mapy zasadniczej w skali 1: 2880, szkicu polowego nr 9 z dnia 5 września 1967 r. z operatu ustalenia stanu władania Nr 228/4/2/69, odpisów z ksiąg wieczystych. Strony postępowania nie kwestionowały dokonanych ustaleń i złożyły w protokole granicznym, znajdującym się na k. 45 akt administracyjnych, podpisy bez zastrzeżeń. Z kolei małoletni [...] i [...] byli reprezentowani przez matkę [...] ([...] była reprezentowana także przez [...]). Dokumentacja geodezyjna z przeprowadzonego rozgraniczenia została włączona do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego za nr [...] w dniu 27 marca 2007 r. Wobec tego prawidłowa jest ocena Kolegium, że kwestionowana decyzja Wójta nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § pkt 2 k.p.a.), gdyż jak twierdził skarżący poświadczono nieprawdę, co do przebiegu granic działek, wynikającego z obowiązującej mapy ewidencyjnej. Skoro strony nie wniosły zastrzeżeń do ustalenia przebiegu granic, to nie można mówić o jakimkolwiek sporze. Zasadnie też zastrzegło Kolegium, że ustalony w postępowaniu rozgraniczeniowym przebieg spornych granic nie podlega kontroli w postępowaniu administracyjnym, które w tym zakresie ogranicza się do zbadania decyzji pod kątem wystąpienia przesłanek określonych w art. 156 k.p.a. Skargę kasacyjną od tego wyroku wywiodła [...] zaskarżając wyrok w całości i zarzucając: 1. art. 151 ppsa poprzez oddalenie skargi na decyzję organu II instancji, oddalającą wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta, w sytuacji w której decyzja Wójta naruszała art. 156 § 1 pkt 2 kpa, gdyż została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 roku Prawo Geodezyjne i Kartograficzne (dalej "Prawo Geodezyjne") poprzez jego nieprawidłowe zastosowanie i wydanie decyzji rozgraniczeniowej na podstawie zgromadzonych dowodów, podczas gdy stan faktyczny na to nie pozwalał, gdyż dowody te były niezgodne z faktami powszechnie dostępnymi i znanymi Wójtowi. W konsekwencji spowodowało to wydanie decyzji Wójta w oparciu o dowody nieodzwierciedlające stanu faktycznego. Granica między rozgraniczanymi nieruchomościami stanowiąca podstawę rozstrzygnięcia zawartego w decyzji Wójta została wyznaczona przez geodetę [...] niezgodnie ze stanem faktycznym na niekorzyść Skarżącej, co wynika z materiałów znanych organom z urzędu na zasadzie art. 77 § 4 kpa, tj. w szczególności ewidencji gruntów i budynków. Powyższe powinno skutkować uchyleniem decyzji SKO przez WSA w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa. 2. art. 151 ppsa poprzez oddalenie skargi na decyzję organu II instancji, oddalającą wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Wójta w sytuacji, w której decyzja Wójta naruszała art. 156 § 1 pkt 2 kpa albowiem decyzja Wójta została wydana z rażącym naruszeniem prawa, tj. art. 34 ust. 1 i 2 prawa geodezyjnego poprzez jego niezastosowanie i niestwierdzenie nieważności decyzji rozgraniczeniowej na podstawie zgromadzonych dowodów, podczas gdy stan faktyczny i prawny nie pozwalał na wydanie decyzji na podstawie zgromadzonych dowodów, gdyż dowody zgromadzone w sprawie są sprzeczne ze stanem faktycznym i prawnym na nieruchomości będących przedmiotem decyzji Wójta, co wynika z materiałów znanych organom z urzędu na zasadzie art. 77 § 4 kpa, tj. w szczególności ewidencji gruntów i budynków, a prawidłowe zastosowanie art. 34 ust. 2 prawa geodezyjnego powinno skutkować przekazaniem sprawy do Sądu Powszechnego, który rozpatrzyłby sprawę w trybie postępowania nieprocesowego, co powinno skutkować uchyleniem decyzji SKO przez WSA w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ppsa. W oparciu o przedstawione zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji SKO oraz stwierdzenie nieważności decyzji Wójta, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, zasądzenie kosztów postępowania w tym koszów zastępstwa procesowego, o zasądzenie kosztów zastępstwa za pomoc prawną z urzędu wobec nieprzyznania wynagrodzenia za zastępstwo wykonane na zasadzie prawa pomocy oraz zwrot niezbędnych i udokumentowanych wydatków, wobec nieuiszczenia opłat za czynności pełnomocnika w całości oraz zrzeczono się rozprawy. Odpowiedzi na skargę kasacyjną nie wniesiono. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym stosownie do art. 182 § 2 p.p.s.a., zgodnie z którym Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną na posiedzeniu niejawnym, gdy strona, która ją wniosła, zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony, w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skargi kasacyjnej, nie zażądały przeprowadzenia rozprawy. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie zachodzą jednak okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 - 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów zawartych w podstawach skargi kasacyjnej. W związku z sformułowanymi zarzutami kasacyjnymi pamiętać także należy, że kontrola sądowa, sprawowana w oparciu o kryterium legalności, następuje na podstawie stanu faktycznego istniejącego w czasie podejmowania kontrolowanego aktu oraz na podstawie stanu prawnego obowiązującego w tej dacie, a nie w dniu orzekania przez sąd (por. wyrok TK z dnia 12 maja 2015 r. sygn. akt P 46/33; wyroki NSA z dnia: 19 lipca 2017 r. sygn. akt I OSK 2658/15, 20 kwietnia 2023 r. sygn. akt I OSK 614/22, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie powołano się na naruszenie prawa materialnego. Rozpoznając w tak zakreślonych granicach środek zaskarżania stwierdzić należy, iż nie zawiera on usprawiedliwionych podstaw. W ramach realizowanej sądowoadministracyjnej kontroli instancyjnej godzi się przypomnieć, że stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest instytucją, która stanowi wyjątek od ogólnej zasady trwałości decyzji, o której mowa w art. 16 k.p.a., zatem może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Przedmiotem postępowania nieważnościowego nie jest powtórne rozstrzygnięcie sprawy załatwionej decyzją merytoryczną. Tym samym nie dokonuje się uzupełniających ustaleń faktycznych. W tym postępowaniu organ ogranicza się jedynie do poszukiwania uchybień i wadliwości zastosowania prawa. Obowiązkiem organu w postępowaniu nieważnościowym jest bowiem dokonanie oceny, czy w świetle zaistniałego stanu faktycznego w sposób prawidłowy znalazły zastosowanie obowiązujące normy prawne, czy też wydanie decyzji nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. Nie może rozpatrywać więc sprawy co do jej istoty, w jej całokształcie w zakresie różnych wątków z nią związanych. Oceny zgodności z prawem, czyli zaistnienia przesłanki nieważnościowej, należy dokonywać według stanu faktycznego i prawnego sprawy istniejącego oraz obowiązującego w dacie wydania kwestionowanej decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 26 sierpnia 2021 r. sygn. akt I OSK 424/21 i przywoływane tam orzecznictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). W okolicznościach niniejsze sprawy zaznaczyć należy, że wadliwości dotyczące ustalenia stanu faktycznego i oceny materiału dowodowego z reguły mogą być usuwane jedynie w drodze kontroli instancyjnej w ramach ogólnego (zwyczajnego) postępowania administracyjnego, a nie w trybie nadzwyczajnym w ramach przesłanki określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ocena materiału dowodowego, oparta na zasadzie swobodnej oceny dowodów, nie stanowi bowiem naruszenia prawa, które można zaliczyć do kwalifikowanego. Biorąc powyższe pod uwagę, jak trafnie przyjmuje orzecznictwo NSA, w pełni podzielane przez skład orzekający w niniejszej sprawie, należy zatem zauważyć, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia przez nią przepisów prawa w zasadzie nie można skutecznie twierdzić, że owym rażącym naruszeniem prawa są błędnie ustalenia faktyczne, dokonane w postępowaniu zwyczajnym, w którym została wydana kontrolowana, w trybie nadzorczym, decyzja (zob. I OSK 424/21. Por. B. Adamiak, Weryfikacja decyzji i postanowień w trybach nadzwyczajnych, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2022, s. 449–473). "(...). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego powszechnie przyjmuje się zatem, że rażące naruszenia prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia, oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować. (...)" – A. Wróbel, M. Jaśkowska, M. Wilbrandt–Gotowicz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2020, s. 895; por. J. Borkowski, Nieważność decyzji administracyjnej, Zielona Góra 1997, s. 100–106; J. Jendrośka, Ogólne postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Wrocław 2005, s. 108–111. Ponadto należy w realiach sprawy podkreślić, że przytaczane w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz jedynie weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. W tym miejscu wskazania wymaga, że skarga kasacyjna jest wysoce sformalizowanym środkiem zaskarżenia i musi odpowiadać wymogom określonym w art. 174 i art. 176 p.p.s.a. W myśl art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie może zastępować strony w wyrażaniu i precyzowaniu zarzutów skargi kasacyjnej. Zarzuty, jak i ich uzasadnienie, powinny zatem być ujęte precyzyjnie i zrozumiale, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę wymóg sporządzenia skargi kasacyjnej przez profesjonalnego pełnomocnika (art. 176 § 1 p.p.s.a.). Wymagania stawiane skardze kasacyjnej, a w szczególności obwarowanie przymusem adwokacko–radcowskim (art. 175 § 1–3 p.p.s.a) opierają się na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze kasacyjnej odpowiedni poziom merytoryczny i formalny, umożliwiający pełną i właściwą kontrolę zaskarżonego orzeczenia. Obowiązkiem strony składającej środek odwoławczy jest zatem takie zredagowanie podstaw kasacyjnych skargi, a także ich uzasadnienie, aby nie budziły one wątpliwości interpretacyjnych (zob. wyroki NSA z dnia: 20 października 2017 r., sygn. akt II OSK 283/16, 17 kwietnia 2024 r. sygn. akt I OSK 466/22, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). W świetle art. 174 p.p.s.a. tworzenie niespójnej zbitki przepisów – szeregu norm prawnych, które miał rzekomo naruszyć sąd pierwszej instancji, nie wskazując konkretnie na czym polega naruszenie każdej z tych norm, jest nieprawidłowe (pogląd ten wielokrotnie już wyraził Naczelny Sąd Administracyjny, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Jak wiadomo, skarga kasacyjna jest środkiem prawnym skierowanym przeciwko wyrokowi sądu pierwszej, a zatem obowiązkiem autora skargi kasacyjnej jest wskazanie jej podstawy/aw oraz zarzutów, zawierających precyzyjne oznaczenie przepisów, w tym konkretnych jednostek redakcyjnych aktu normatywnego, które zostały naruszone przez sąd, gdyż jak wyjaśniono wyżej, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zakreślonych podstawami i zarzutami wyraźnie określonymi w jej treści (zob. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2021r. sygn. akt II GSK 2187/21, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl. Por. J. Drachal, A. Wiktorowska, R. Stankiewicz, Komentarz, [w]: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Red. R. Hauser i M. Wierzbowski, Warszawa 2021, s. 837–862). Zgodnie z art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Pierwszą podstawę kasacyjną, której dotyczy art. 174 pkt 1 p.p.s.a., stanowi naruszenie prawa materialnego. Właściwe sformułowanie tej podstawy kasacyjnej w przypadku zaskarżania wyroku wojewódzkiego sądu administracyjnego powinno się sprowadzać do powołania jako naruszonego art. 145 § 1 pkt 1 lit. a (ewentualnie w powiązaniu z art. 145a bądź art. 146) p.p.s.a. w związku z odpowiednimi przepisami prawa materialnego (zob. wyrok NSA z 30 września 2014 r., II GSK 1211/13), a także wskazania, w jakiej formie i dlaczego te przepisy zostały naruszone. W art. 174 pkt 2 p.p.s.a. zawarta została druga podstawa kasacyjna dotycząca naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Ta podstawa kasacyjna służy przede wszystkim zakwestionowaniu ustaleń faktycznych dokonanych w sprawie będącej przedmiotem sądowej kontroli (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 lutego 2024r. sygn. I OSK 2652/20, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd odwoławczy jest władny badać naruszenie jedynie tych przepisów (norm), które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie jest dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia i jego kierunków oraz konkretyzowanie, uściślanie zarzutów skargi kasacyjnej czy też poprawianie jej niedokładności. Właściwe określenie w skardze kasacyjnej zakresu i podstaw zaskarżenia jest również konieczne z uwagi na ustanowioną w art. 183 p.p.s.a. wskazaną wyżej zasadę stanowiącą, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania (zob. wyrok NSA z dnia 26 lipca 2022r. sygn. akt I OSK 2161/22 i przywoływane tam orzecznictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – http://orzeczenia.nsa.gov.pl.; por. B. Dauter, Komentarz, [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek. Warszawa 2024, s. 650–669). Poczynienie powyższych uwag – odnośnie wymogów skargi kasacyjnej jako środka odwoławczego – było konieczne, gdyż wniesiona skarga kasacyjna od wyroku Sądu I instancji nie odpowiada w pełni omówionym wyżej wymogom p.p.s.a. na gruncie zrealizowanego postepowania administracyjnego. Skarga kasacyjna nie zgadza się z wyrokiem Sądu I instancji, usiłuje wykazać rażące naruszenie określonych w niej norm (przepisów) prawa materialnego w postępowaniu nieważnościowym (zarzut nr 1 i nr 2), poprzez zakwestionowanie (podważanie) ustalonej w postępowaniu zwyczajnym (głównym) podstawy faktycznej wydania decyzji podziałowej Wójta z 2007 r. w zakresie pkt 1, przyjmując niezgodność odnośnej podstawy faktycznej tej decyzji z 2007 r. z stanem rzeczywistym (stanem obiektywnym) na nieruchomości. Jednocześnie środek zaskarżania na poparcie podnoszonej niezgodności wskazuje, że wynika ona z materiałów znanych organom z urzędu na zasadzie art. 77 § 4 k.p.a., tj. w szczególności ewidencji gruntów i budynków. Tak sformułowane zarzuty naruszenia prawa materialnego nie odpowiadają wymogom postępowania nadzwyczajnego (nieważnościwego) wskazującego na naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., gdyż – co wyżej ustalono – w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia przez nią przepisów prawa w zasadzie nie można skutecznie twierdzić, że owym rażącym naruszeniem prawa są błędnie ustalenia faktyczne, dokonane w postępowaniu, w którym została wydana kontrolowana, w trybie nadzorczym, decyzja (w okolicznościach sprawy decyzja z 2007 r. w zakresie pkt 1). Ponadto, zarzucając Sądowi wojewódzkiemu naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z właściwymi przepisami prawa materialnego, wskazano na naruszanie z zakresu przepisów regulujących postępowanie administracyjne (dowodowe (wyjaśniające)) jedynie na art. 77 ust. 4 k.p.a. oraz wskazano – ogólnie – na ewidencję gruntów i budynków jako źródło "materiałów znanych organom z urzędu" określających rzeczywisty stan (faktyczny i prawny) na nieruchomości. Pominięte zostały jednak w środku odwoławczym niezbędne konkretne dane (informacje) dotyczące wspomnianej ewidencji gruntów i budynków, w tym ulokowanych w niej określonych treści (zapisów) merytorycznych, dotyczących rozpoznawanej przez Sąd odwoławczy sprawy. Tym samym, za nietrafny należy uznać zarzut naruszenia przywoływanego procesowego przepisu prawa (art. 77 ust. 4 k.p.a.) odnoszącego się do urzeczywistniania postępowania dowodowego. Jednocześnie, tak jak to ma miejsce w realiach sprawy, nie można w skardze kasacyjnej – wbrew wymogom p.p.s.a. – skutecznie stawiać zarzutu naruszenia prawa materialnego, polegającego na jego niewłaściwym zastosowaniu, gdy z jego uzasadnienia wynika, że skarżący zarzuca wadliwe ustalenie okoliczności stanu faktycznego, bez wskazania przy tym, jakie normy postępowania naruszył Sąd I instancji (zob. wyrok NSA z dnia 12 grudnia 2023 r. sygn. akt I OSK 1516/20 i przywoływane tam orzecznictwo, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Zwalczanie ustaleń faktycznych nie może nastąpić wyłącznie przez zarzut naruszenia prawa materialnego. Konieczne jest w takiej sytuacji wykazanie, że błędne ustalenia są wynikiem naruszenia przez Sąd przepisów prawa procesowego, czego w okolicznościach sprawy środek odwoławczy nie wykazał (zob. Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 września 2009 r., sygn. akt I OSK 1315/08). Sąd kasacyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej – co wskazywano wyżej – nie jest m. in. uprawniony do formułowania czy doprecyzowywania (konkretyzowania) zarzutów kasacyjnych. W realiach rozpoznawanej przez Sąd odwoławczy sprawy należy stwierdzić, że skarga kasacyjna jest przede wszystkim polemiką z prawidłowymi ustaleniami Sądu I instancji, który trafnie przyjął, że ostateczna decyzja SKO jest prawidłowa. Sąd kasacyjny podziela argumentację oraz ustalenia faktyczne i ocenę prawną, jakiej dokonano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sądu I instancji, nie zachodzi zatem potrzeba ich ponownego, pełnego przytoczenia w tym miejscu uzasadnienia. Naczelny Sąd Administracyjny, wbrew zarzutom kasacyjnym skonstruowanym w znaczącym stopniu niezgodnie z wymogami sądowej ustawy procesowej (p.p.s.a.), przyznaje racje Sądowi wojewódzkiemu, że skoro strony nie wniosły zastrzeżeń do ustalenia przebiegu granic, to nie można mówić o jakimkolwiek sporze. Zatem tylko wówczas, gdy istnieje spór co do przebiegu granic i strony pomimo sporu nie zawarły ugody lub nie ma podstaw do wydania decyzji, o której mowa w art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego organ umarza postępowanie. Trafnie przyjął zaskarżony wyrok, że decyzję z art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego wydaje się zaś wówczas jeżeli zainteresowani właściciele nieruchomości nie zawarli ugody, a ustalenie przebiegu granicy nastąpiło na podstawie zebranych dowodów lub zgodnego oświadczenia stron. Tym samym w sytuacji, gdy strony zgodnie oświadczyły o przebiegu granic, to nie może być mowy o jakimkolwiek sporze pomiędzy nimi w tej kwestii. Organ miał więc podstawy do wydania decyzji z art. 33 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, tj., decyzji o rozgraniczeniu, w konsekwencji nie miał podstaw do zastosowania art. 34 tej ustawy – a więc umorzenia postępowania rozgraniczeniowego i przekazania sprawy sądowi powszechnemu, jak słusznie przyjął Sąd I instancji. Zrealizowana przez Sąd odwoławczy sądowoadministracyjna kontrola instancyjna pozwala stwierdzić, że nie miały miejsca naruszenia art. 151 p.p.s.a. w związku z powoływanymi przez stronę skarżącą konkretnymi (normami) przepisami prawa, w tym w istotnej części zarzutami kasacyjnymi skonstruowanymi wbrew wymogom p.p.s.a. Godzi się zauważyć, że naruszenie tych przepisów może mieć miejsce wówczas, gdy dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd I instancji nie dostrzegł, że rozstrzygnięcie to narusza przepisy prawa, bądź odnajdując te błędy prawne niewłaściwie ocenił ich wpływ na wynik sprawy administracyjnej, przy czym w obu wypadkach ta wadliwość w rozumowaniu Sądu musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z taką jednak sytuacją nie mamy do czynienia w niniejszej sprawie, dotyczącej rzetelnie zrealizowanej przez Sąd wojewódzki kontroli w następstwie wniesienia skargi na ostateczną decyzję Kolegium z 2022 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności części decyzji (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia: 13 sierpnia 2021r. sygn. akt I OSK 414/21; 4 kwietnia 2023 r. sygn. akt II GSK 275/20; 10 kwietnia 2024 sygn. akt I OSK 712/23 publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl). Reasumując, przeprowadzona przez Sąd odwoławczy sądowoadministracyjna kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku prowadzi do wniosku, że wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej są nieuprawnione, a odmienne zapatrywanie strony skarżącej kasacyjnie w tym zakresie pozostaje w realiach sprawy chybione. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł o kosztach postępowania dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu bowiem według art. 254 § 1 p.p.s.a. wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej składa się do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego.

Informacje o sprawie

Data wpływu
12 marca 2024
Symbol z opisem
6122 Rozgraniczenia nieruchomości
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Karol Kiczka /przewodniczący sprawozdawca/ Krzysztof Sobieralski Maria Grzymisławska-Cybulska

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny