I OSK 641/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Przybysz po rozpoznaniu w dniu 10 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 25 października 2024 r., sygn. akt II SA/GD 991/24 w sprawie ze sprzeciwu M.T. od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 9 sierpnia 2024 r., sygn. akt SKO Gd/3581/23 w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: oddalić skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku po rozpoznaniu sprawy ze sprzeciwu M.T. (dalej: skarżąca, skarżąca kasacyjnie) od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 9 sierpnia 2024 r., sygn. akt SKO Gd/3581/23, w przedmiocie zasiłku okresowego, postanowieniem z 25 października 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 991/24, odrzucił sprzeciw. Skargę kasacyjną na powyższe rozstrzygnięcie złożyła skarżąca, zastępowana przez adwokata, zaskarżając postanowienie w całości. Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: • art. 58 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej “PPSA") w zw. z art. 64b § 1 PPSA poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odrzuceniu sprzeciwu z uwagi na błędne przyjęcie, iż M.T. nie posiada legitymacji skargowej w niniejszej sprawie, podczas gdy należy do grona wnioskodawców, bowiem składała wniosek w imieniu własnym oraz w imieniu I.T. - co nie zostało poprawnie zaadresowane przez organy administracyjne; • art. 58 § 1 pkt 6 PPSA w zw. z art. 64b § 1 PPSA w zw. art. 49 § 1 PPSA poprzez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na odrzuceniu sprzeciwu z uwagi na brak przedłożenia pełnomocnictwa do reprezentowania I.T. bez uprzedniego wezwania M.T. do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu. W związku z powyższymi zarzutami wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu. Ponadto wniesiono o przyznanie pełnomocnikowi Skarżącego kasacyjnie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w drugiej instancji, na którą składają się: opłata za koszty nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości określonej w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2023 r. poz. 1964, ze zm.) podwyższoną o kwotę podatku od towarów i usług (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 27 lutego 2024 roku, sygn. akt SK 90/22); oraz niezbędne i udokumentowane wydatki adwokata ustanowionego z urzędu w kwocie 10,92 zł. Jednocześnie oświadczono, iż opłata, o której mowa powyżej, nie została zapłacona w całości lub w części. Zrzeczono się rozprawy. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Dlatego też przy rozpoznawaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Biorąc pod uwagę tak uregulowany zakres kontroli instancyjnej sprawowanej przez Naczelny Sąd Administracyjny, stwierdzić należy, że skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny, prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich, Rzecznik Praw Dziecka oraz organizacja społeczna w zakresie jej statutowej działalności, w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób, jeżeli brała udział w postępowaniu administracyjnym. Z kolei przepis art. 50 § 2 p.p.s.a. stanowi, iż uprawnionym do wniesienia skargi jest również inny podmiot, któremu ustawy przyznają prawo do wniesienia skargi. Przepis art. 50 § 1 p.p.s.a. ma więc charakter lex generalis i znajduje zastosowanie w takim zakresie, w jakim legitymacja skargowa nie została odmiennie ujęta w innej ustawie, a więc stanowiącej lex specialis. Stwierdzenie istnienia interesu prawnego wymaga ustalenia związku o charakterze prawnym między obowiązującą normą prawa a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa. Związku polegającego na tym, że akt stosowania tej normy (decyzja administracyjna) może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie prawa (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. R. Hauser, M. Wierzbowski, wyd. C.H. Beck, Warszawa 2017, str. 321). Zwrócić należy uwagę, że w przedmiotowej sprawie adresatem decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 9 sierpnia 2024 r. dotyczącej zasiłku okresowego była wyłącznie I.T. Słusznie zatem Sąd Wojewódzki zauważył, że stroną ww. postępowania administracyjnego była tylko I.T. W rezultacie tylko ona miała interes prawny do wniesienia sprzeciwu od rozstrzygnięcia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z 9 sierpnia 2024 r. W przypadku M.T. zaskarżone postanowienie nie kształtuje jej sytuacji prawnej, bowiem nie istnieje związek między indywidualnym prawem czy obowiązkiem M.T. a zaskarżonym aktem. Tym samym słusznie Sąd Wojewódzki stwierdził, że nie przysługiwała jej legitymacja skargowa w przedmiotowej sprawie, co warunkowało odrzucenie skargi. Odnosząc się wprost do zarzutów skargi kasacyjnej należy zauważyć, że rację ma skarżąca, że składała wniosek o przyznanie zasiłków okresowych, jak i celowych na żywność, zakup posiłków, celowego w zakresie dożywania, kosztów leczenia, leków, środków higieny, opłat za prąd i gaz, na zakup nowej spłuczki i na jej montaż oraz opłacenie rachunku za wodę spowodowanego w wyniku zepsutej spłuczki. zarówno w imieniu własnym, jak i w imieniu I.T. Jednakże Organ administracyjny wnioski te potraktował indywidulanie i do każdego z nich wydał odrębną decyzję administracyjną. I tak w zakresie wniosku I.T. z 20 stycznia 2023 r. o przyznanie zasiłku okresowego 20 kwietnia 2023 r. wydano decyzję nr 5938/REJON 2/2023 odmawiającą przyznania ww. zasiłku, a w zakresie wniosku M.T. z 20 stycznia 2023 r. o przyznanie zasiłku okresowego 20 kwietnia 2023 r. wydano decyzję nr 5940/REJON2/2023 odmawiającą przyznania ww. zasiłku. Tym samym niewątpliwie stroną ww. postępowania administracyjnego była tylko I.T. i tylko ona miała interes prawny do wniesienia sprzeciwu od ww. rozstrzygnięcia. Zarzut dotyczący braku wezwania skarżącej do przedłożenia pełnomocnictwa do zastępowania I.T. również nie zasługiwał na uwzględnienie. Zauważyć należy, że ze złożonego sprzeciwu jasno wynika, że skarżąca złożyła go we własnym imieniu, a nie w imieniu swojej matki. Brak było zatem podstaw do wezwania jej do uzupełnienia braków formalnych sprzeciwu poprzez przedłożenie pełnomocnictwa do zastępowania I.T. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.