I OZ 245/23

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A. T. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 12 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 729/22 o odrzuceniu skargi w sprawie ze skargi A. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z dnia 16 maja 2022 r. nr SKO-82-277/22 w przedmiocie ustalenie i nakazanie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego wraz z odsetkami postanawia: oddalić zażalenie.

Pismem z 14 czerwca 2022 r., A. T., (dalej: Skarżący), reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy (dalej: Sąd I instancji) skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Toruniu z 16 maja 2022 r. nr SKO-82-277/22 w przedmiocie ustalenie i nakazanie zwrotu nienależnie pobranego zasiłku pielęgnacyjnego wraz z odsetkami. Pismem z 8 września 2022 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z 25 lipca 2022 r., wezwano Skarżącego do uzupełnienia braku formalnego skargi przez podanie numeru PESEL, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącego 13 września 2022 r. Postanowieniem z 12 stycznia 2023 r., sygn. akt II SA/Bd 729/22 Sąd I instancji na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.), odrzucił wniesioną skargę z powodu nieuzupełnienia w terminie jej braku formalnego. Nie zgadzając się z tym rozstrzygnięciem, Skarżący, reprezentowany przez radcę prawnego złożył zażalenie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy Skarżący skierował do Sądu I instancji pismo stanowiące uzupełnienie braku formalnego skargi w terminie. W uzasadnieniu podniesiono, że pełnomocnik wezwanie Sądu I instancji do uzupełnienia braku formalnego skargi odebrał 13 września 2022 r. i pismem nadanym 14 września 2022 r. (drogą pocztową) dokonał uzupełnienia braku formalnego skargi łącznie z pismem uzupełniającym brak formalny w sprawie toczącej się również przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy pod sygn. akt II SA/Bd 732/22. W jego ocenie, dopełnił on wszelkich czynności związanych z uzupełnieniem braku wniesionej do Sądu I instancji skargi. Jednocześnie z ostrożności procesowej pełnomocnik Skarżącego wskazał, że przed Sądem I instancji toczą się równolegle również trzy inne sprawy ze skargi Skarżącego (sygn. akt II SA/Bd 731/22, II SA/Bd 730/22 oraz II SA/Bd 732//22), w których pełnomocnik uzupełnił braki formalne w postaci wskazania numeru PESEL Skarżącego, stąd też należy przyjąć, że Sąd I instancji posiadał z urzędu ww. informację. Do zażalenia dołączono pismo uzupełniające braki formalne z 14 września 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 729/22 wraz z potwierdzeniem jego nadania listem poleconym oraz z wydrukiem ze strony internetowej Poczty Polskiej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 57 § 1 p.p.s.a. skarga powinna czynić zadość wymaganiom pisma w postępowaniu sądowym. W tym miejscu należy wyjaśnić, że jednym z wymogów pisma procesowego – w myśl art. 46 § 2 pkt 1 lit. b p.p.s.a., jest podanie numeru PESEL w przypadku, gdy pismo to jest pierwszym pismem w sprawie. Oznacza to, że skarga jako pismo wszczynające postępowanie sądowoadministracyjne, a zatem pierwsze pismo w sprawie, powinna zawierać wskazanie tego numeru. Odnotować przy tym należy, że przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują wyjątków od tego wymogu. Oznacza to, że obowiązek ten musi zostać spełniony również w przypadkach, gdy Skarżący wskazał swój numer PESEL w innych sprawach prowadzonych przed tym samym sądem administracyjnym. Obowiązek ten dotyczy bowiem każdego pierwszego pisma w każdej sprawie sądowoadministracyjnej. W przypadku gdy pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący – zgodnie z treścią art. 49 § 1 p.p.s.a. – wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W tym miejscu należy wyjaśnić, że odmienny skutek został przewidziany w przypadku skargi, której braki formalne nie zostały uzupełnione w wyznaczonym terminie. Stosownie bowiem do treści art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy wskazać należy, że Skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z 14 czerwca 2022 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę niezawierającą numeru PESEL. W wyniku powyższego, Sąd I instancji wezwał Skarżącego, reprezentowanego przez radcę prawnego do uzupełnienia stwierdzonego braku formalnego skargi. Jak wynika z akt sprawy, wezwanie wskazujące prawidłowy termin uzupełnienia braku oraz pouczenie o rygorze niezastosowania się do wezwania zostało doręczone pełnomocnikowi Skarżącego 13 września 2022 r., a zatem siedmiodniowy termin na dokonanie czynności określonej w tym wezwaniu upłynął z 20 września 2022 r. Mając na uwadze, że w wyznaczonym terminie Skarżący nie podał w rozpoznawanej sprawie brakującego numeru PESEL, wystąpiły przesłanki odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W związku z powyższym brak jest podstaw do uchylenia prawidłowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy. Odnosząc się do argumentacji zażalenia zauważyć należy, że Sąd I instancji przed przekazaniem sprawy wraz z niniejszym zażaleniem do Naczelnego Sądu Administracyjnego poczynił własne ustalenia, a mianowicie 28 lutego 2023 r. Przewodniczący II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy zarządził sprawdzenie, czy w aktach spraw o sygn. akt II SA/Bd 731/22, II SA/Bd 730/22 oraz II SA/Bd 732/22 – znajduje się pismo pełnomocnika Skarżącego z 14 września 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 729/22 - stanowiące uzupełnienie braku formalnego skargi. Z notatki służbowej pracownika Sądu I instancji z 28 marca 2023 r. wynika, że ww. sprawach nie odnaleziono pisma pełnomocnika Skarżącego z 14 września 2022 r. o sygn. akt II SA/Bd 729/22. Końcowo Naczelny Sąd Administracyjny zaznacza, że również dokonał weryfikacji spraw o sygn. akt II SA/Bd 731/22, II SA/Bd 730/22 oraz II SA/Bd 732/22, których zarządził nadesłanie z Sądu I instancji. Z analizy tych spraw wynika, że brak jest w nich pisma pełnomocnika Skarżącego z 14 września 2022 r., sygn. akt II SA/Bd 729/22. Ponadto z akt spraw o sygn. akt II SA/Bd 731/22, II SA/Bd 730/22 oraz II SA/Bd 732/22 wynika, że pełnomocnik Skarżącego uzupełniła braki formalne skargi w każdej z tych spraw oddzielną przesyłką pocztową (kopertą). W związku z powyższym, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, mało prawdopodobne wydaje się, co podnosi pełnomocnik Skarżącego w zażaleniu, że uzupełnienie braku formalnego skargi w niniejszej sprawie nastąpiło łącznie z pismem uzupełniającym brak formalny w sprawie toczącej się również przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Bydgoszczy pod sygn. akt II SA/Bd 732/22. Z tych też względów, Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.