I OZ 392/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Maciej Dybowski (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Miasta i Gminy Nowe Miasto nad Pilicą na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 168/23 o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 8 października 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 168/23 w sprawie ze w sprawie ze skargi Miasta i Gminy Nowe Miasto nad Pilicą na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 8 grudnia 2022 r. nr DN.rn.625.63.2021 w przedmiocie reformy rolnej postanawia oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 20 grudnia 2024 r., sygn. akt I SA/Wa 168/23, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu wniosku Miasta i Gminy N. (dalej skarżący) o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 8 października 2024 r. sygn. akt I SA/Wa 168/23 w sprawie ze skargi Miasta i Gminy N. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z 8 grudnia 2022 r. nr DN.rn.625.63.2021 w przedmiocie reformy rolnej, odmówił przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku. Sąd I instancji stwierdził, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący uchybił terminowi do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienie wyroku. Pismem z 10 grudnia 2024 r. (data nadania) wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wraz z wnioskiem złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W jego uzasadnieniu wskazał, że był przekonany, że posiedzenie w sprawie odbędzie się w miesiącu grudniu. Sąd I uznał, że podniesione w przywołanym wniosku okoliczności (niczym nieuzasadnione niedopatrzenie) nie wskazują na brak winy skarżącego w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Wręcz odwrotnie - świadczą o niezachowaniu minimalnego nawet miernika należytej staranności w prowadzeniu swoich spraw (k. 115, 136-137, 140-142 akt sądowych). Zażalenie na postanowienie z 2 października 2024 r. złożyło Miasto i Gmina N., reprezentowana przez Burmistrza, zaskarżając postanowienie w całości, wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Jako główną okoliczność niedotrzymania terminu podało zmianę na stanowisku burmistrza oraz wypowiedzenie pełnomocnictwa przez ustanowionego w sprawie adwokata (k. 151-152 akt sądowych). Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw, a zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Twierdzenia skarżącego, zawarte we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nie zostały należycie uprawdopodobnione, stąd w rozpoznawanej sprawie nie można zasadnie i zgodnie z wymogami art. 86 § 1 ppsa stwierdzić, że uchybienie w postaci niedotrzymania ustawowego terminu do wniesienia wniosku o sporządzenia uzasadnienia, nastąpiło bez winy skarżącego. Regułą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest bezskuteczność czynności podjętych przez stronę po terminie. Jednakże nie jest to reguła o charakterze bezwzględnym. Art. 86 § 1 zd. 1 ppsa przewiduje możliwość przywrócenia terminu przez sąd na wniosek strony pod warunkiem, że uchybiła ona terminowi bez swojej winy. Ustawa, obok innych warunków przywrócenia terminu, ustanawia obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy (art. 87 § 2 ppsa). Wnioskodawca nie musi zatem dowodzić braku winy, a jedynie uprawdopodobnić fakty świadczące o niezawinionym braku winy w uchybieniu terminu. We wniosku o przywrócenie uchybionego terminu jako główną okoliczność mającą uprawdopodobnić brak winy w uchybieniu terminu, wskazano fakt, że Burmistrz był przekonany, że posiedzenie w sprawie odbędzie się w miesiącu grudniu, "[...] Trudno mi wytłumaczyć skąd się wzięło to przekonanie [...]" (k. 136 akt sądowych). Nie sposób zatem mówić w tych okolicznościach o braku należytej staranności. Kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, polega na dopełnieniu przez stronę obowiązku dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej, rozumianej obiektywnie, to jest takiej, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Powyższe oznacza, że tylko stwierdzenie, że strona danej przeszkody nie była w stanie przewidzieć i pokonać, uzasadnia uwzględnienie wniosku. Chodzi o okoliczności od strony całkowicie niezależne i nieprzewidywalne. Trafnie Sąd I instancji uznał, że zawarte we wniosku o przywrócenie terminu argumenty nie uprawdopodabniają braku winy skarżącego w uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Przywrócenie terminu nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Może mieć zatem miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko Sądu I instancji, który uznał, że skarżący wiedział zarówno o kolejnym terminie rozpoznania sprawy przez Sąd (pierwszy termin rozprawy w dniu 8 maja 2024 r. odroczony został bowiem na wniosek skarżącego), jak i o konieczności złożenia przedmiotowego wniosku we właściwym czasie), a tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do jego wniesienia. Zawiadomienie o terminie rozprawy skarżący odebrał 28 sierpnia 2024 r., wraz z prawidłowym pouczeniem (k. 101-102, 110), a wyrok oddalający skargę zapadł 8 października 2024 r. na rozprawie (k. 114, 115 akt sądowych) to począwszy od 9 października 2024 r. rozpoczął bieg 7-dniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, który upłynął 15 października 2024 r. Należy stwierdzić, że skarżący nie uprawdopodobnił, że dochowanie należytej staranności przy składaniu wniosku o sporządzeniu uzasadnienia było w zaistniałych okolicznościach niemożliwe lub nadzwyczaj utrudnione. Przede wszystkim nie mogą być to zmiany na stanowisku Burmistrza czy braki kadrowe. Kwestie te stanowią bowiem sprawy wewnętrzne Gminy i nie mogą mieć wpływu na wykonywanie przez niego obowiązków. Pracę jednostki samorządu terytorialnego należy tak organizować, by nawet w sytuacjach trudności kadrowych zapewnić sprawne i skuteczne załatwianie spraw. Brak było przesłanek do przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia skargi. W tym stanie rzeczy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu. Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 ppsa oddalił zażalenie.