I OZ 617/24

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 3 października 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia H. Ś. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 stycznia 2024 r., sygn. akt II SAB/Gl 129/22 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 3 lipca 2023 r. w sprawie ze skargi H. Ś. na bezczynność Starosty Będzińskiego w przedmiocie udostępnienia wypisów z ewidencji gruntów i budynków postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie.

Postanowieniem z dnia 22 stycznia 2024 r., sygn. akt II SAB/Gl 129/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie H. Ś. na postanowienie z dnia 3 lipca 2023 r. o odrzuceniu skargi. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 3 lipca 2023 r. została odrzucona skarga wniesiona przez skarżącego na bezczynność Starosty Będzińskiego w przedmiocie udostępnienia wypisów z ewidencji gruntów i budynków. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 października 2023 r. wezwano skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem jego odrzucenia. Przesyłka z wezwaniem do uiszczenia wpisu została doręczona skarżącemu w dniu 13 listopada 2023 r., natomiast wpis nie został uiszczony. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.". Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a., Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona opłata, w tym opłata, o której mowa w art. 235a. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2, 3 i 3a, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. Skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Od powyższej zasady ustawodawca wprowadził wyjątki. Pierwszy dotyczy spraw, w których strona skarżąca nie ma obowiązku ponoszenia kosztów sądowych (art. 239 P.p.s.a. - ustawowe zwolnienie od kosztów sądowych). Drugi dotyczy zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych w drodze orzeczenia sądowego poprzez przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w całości lub części (art. 243 i następne P.p.s.a.). Ponadto, stosownie do treści art. 220 § 4 P.p.s.a. zażalenie wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub na postanowienie sądu o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w § 3, wolne jest od wpisu. Jak wynika z akt sprawy, zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 stycznia 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odrzucił zażalenie skarżącego na postanowienie tego Sądu z dnia 3 lipca 2023 r. o odrzuceniu skargi, z uwagi na nieuzupełnienie braków fiskalnych skargi. Zatem wniesione od tego postanowienia zażalenie, na mocy art. 220 § 4 P.p.s.a. jest wolne od wpisu sądowego. Tym samym skarżący niezasadnie został wezwany zarządzeniem z dnia 25 października 2023 r. do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia bowiem wniesione zażalenie na postanowienie z dnia 3 lipca 2023 r. należało bowiem do kategorii zażaleń wolnych od wpisu. Skoro skarżący nie miał obowiązku uiszczenia wpisu od wniesionego zażalenia, brak było podstaw do jego odrzucenia. Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.