I OZ 730/25

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Sobieralski po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia A.K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 lipca 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 2537/20 o odrzuceniu zażalenia na postanowienie z dnia 23 maja 2024 r. w sprawie ze skargi A.K. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 września 2020 r. nr KOA/2874/Go/20 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: 1. sprostować z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w zaskarżonym postanowieniu w ten sposób, że w jego rubrum w miejsce numeru postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 września 2020 r. "KOA/2874/Go/24" wpisać "KOA/2874/Go/20", 2. oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zwany dalej "Sądem I instancji", postanowieniem z dnia 10 lipca 2025 r., sygn. akt I SA/Wa 2537/20, odrzucił zażalenie A.K. na postanowienie Sądu I instancji z dnia 23 maja 2024 r. odrzucające zażalenie w sprawie ze skargi A.K., zwanej dalej "skarżącą", na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 23 września 2020 r., nr KOA/2874/Go/20, w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że postanowieniem z dnia 23 maja 2024 r. odrzucił zażalenie skarżącej na postanowienie z dnia 4 kwietnia 2024 r. w przedmiocie odrzucenia zażalenia na postanowienie z dnia 13 lutego 2024 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 27 września 2023 r. Pismem z dnia 19 czerwca 2024 r. skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie. Zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału z dnia 18 września 2024 r. skarżąca została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia w kwocie 100 złotych, w terminie siedmiu dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia, pod rygorem odrzucenia zażalenia. W odpowiedzi na powyższe skarżąca pismem z dnia 15 października 2024 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy. Zarządzeniem z dnia 23 stycznia 2025 r., sygn. akt I SPP/Wa 299/24 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił wniosek bez rozpoznania z uwagi na fakt, że przedmiotowy wniosek nie został złożony na urzędowym formularzu. Następnie pismem z dnia 23 czerwca 2025 r. wezwano skarżącą do wykonania wyżej wskazanego, prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia, informując, że nieuiszczenie wpisu sądowego we wskazanym terminie spowoduje odrzucenie zażalenia. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi skarżącej w dniu 30 czerwca 2025 r. (k. 170 akt sądowych). Termin na uzupełnienie braku fiskalnego upłynął w dniu 7 lipca 2025 r. Skarżąca nie odpowiedziała na wezwanie. Z informacji zawartej w aktach sprawy wynika, że w Rejestrze Opłat Sądowych WSA w Warszawie nie zidentyfikowano wpłaty do sprawy (k. 168 akt sądowych). W konsekwencji powyższego Sąd I instancji, opierając się na treści art. 178 w zw. z art. 197 § 2 i art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", wskazał, że od zażalenia nie został uiszczony należny wpis, co uzasadniało jego odrzucenie. Skarżąca wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, w którym podniosła zarzut naruszenia art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. poprzez przyjęcie, że wymagana opłata sądowa od zażalenia nie została uiszczona, podczas gdy pełnomocnik skarżącej w dniu 7 lipca 2025 r. złożył wniosek o przyznanie pomocy prawnej poprzez zwolnienie skarżącej z obowiązku uiszczenia wymaganej opłaty sądowej. Zdaniem skarżącej okoliczność złożenia wniosku o przyznanie pomocy prawnej skutecznie przerwała bieg terminu do uzupełnienia braku formalnego zażalenia, w konsekwencji czego skarżąca nie miała obowiązku uiszczenia wymaganej opłaty sądowej od zażalenia do czasu rozpatrzenia wniosku. W oparciu o powyższy zarzut wniesiono o uchylenie przedmiotowego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 220 § 1 P.p.s.a., sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. Stosownie zaś do § 3 powołanego przepisu skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Z analizy akt sprawy wynika, że wezwanie do wykonania prawomocnego zarządzenia wzywającego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącej w dniu 30 czerwca 2025 r. W konsekwencji termin na uzupełnienie braku fiskalnego upływał w dniu 7 lipca 2025 r. Do tego czasu strona skarżąca nie uzupełniła powyższego braku, co obligowało Sąd I instancji – na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a. – do odrzucenia zażalenia. Równocześnie w dniu 7 lipca 2025 r. pełnomocnik skarżącej złożył kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy. Okoliczność ta nie ma jednak wpływu na prawidłowość zaskarżonego postanowienia. Wskazać bowiem należy, że ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy wniesiony w terminie określonym w wezwaniu do uiszczenia wpisu od zażalenia nie może uchylić skutków prawomocności wydanego wcześniej rozstrzygnięcia w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych i tym samym nie ma wpływu na bieg terminu do uiszczenia wpisu od zażalenia, jeżeli strona nie wykazała okoliczności uzasadniających odmienną ocenę możliwości poniesienia kosztów sądowych (postanowienie NSA z dnia 3 lutego 2009 r., sygn. akt I OZ 53/09, LEX nr 544984; podobny pogląd wyraził SN w postanowieniach z dnia: 21 kwietnia 1999 r., sygn. akt I CKN 1461/98, OSNC 1999/11/196; 23 lutego 1999 r., ICKN 1064/97, ICKN 1064/97). Po prawomocnym zakończeniu postępowania w zakresie przyznania prawa pomocy na danym etapie postępowania, w niniejszej sprawie na etapie wniesienia zażalenia, czyli zwolnienia od wpisu od zażalenia, to kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy nie może dotyczyć tego samego etapu, tj. dotyczyć obowiązku uiszczenia wpisu od zażalenia, gdyż ta kwestia została już prawomocnie rozstrzygnięta (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2021 r., sygn. akt III OZ 1133/21, LEX nr 3263681). W przedmiotowej sprawie skarżąca pismem z dnia 15 października 2024 r. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w związku z wezwaniem do uiszczenia opłaty sądowej od zażalenia, a następnie – po uprzednim pozostawieniu wniosku z dnia 15 października 2024 r. bez rozpoznania przez referendarza sądowego – ponowiła ten sam wniosek w dniu 7 lipca 2025 r., gdy ponownie została wezwana do uiszczenia opłaty od przedmiotowego zażalenia. Skarżąca wnosząc kolejny raz o zwolnienie od kosztów sądowych nie podała żadnych okoliczności na poparcie tego wniosku, a ponadto kolejny raz nie złożyła wniosku na urzędowym formularzu, co skutkowało wydaniem w dniu 15 września 2025 r. przez referendarza sądowego kolejnego zarządzenia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. W tym stanie prawnym, mając na uwadze przedstawione powyżej rozważania prawne, postanowienie Sądu I instancji z dnia 10 lipca 2025 r. należy uznać za zgodne z prawem. Przyjęcie przeciwnej koncepcji prowadziłoby do możliwości stosowania obstrukcji procesowej przez strony postępowania przejawiającej się w składaniu niezliczonej ilości wniosków o zwolnienie od kosztów w odpowiedzi na kierowane wezwania do uiszczenia opłaty od środka zaskarżenia, co uniemożliwiałoby zakończenie postępowania sądowego. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji. Na podstawie art. 156 § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 166 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny sprostował zaskarżone postanowienie Sądu I instancji wobec błędnego określenia w jego komparycji numeru postanowienia organu II instancji.