I OZ 99/26

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Monika Nowicka (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia R.P. na zarządzenie z dnia 10 lutego 2026 r., sygn. akt III SA/Po 9/26 o pozostawieniu bez rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziów w sprawie ze skargi R. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 31 lipca 2024 r. nr SKO-4110/1456/24 w przedmiocie zasiłku stałego postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, pismem z dnia 11 grudnia 2025 r., zawiadomił skarżącego R.P. o terminie rozprawy w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia 31 lipca 2024 r. nr SKO-4110/1456/24 w przedmiocie zasiłku stałego oraz o wyznaczonym składzie orzekającym. Zawiadomienie zostało skutecznie doręczone skarżącemu w dniu 22 grudnia 2025 r. Pismem z dnia 21 stycznia 2026 r., złożonym osobiście w biurze podawczym, R.P. złożył wniosek o odroczenie rozprawy oraz o wyłączenie od rozpoznania sprawy składu sędziowskiego na podstawie art. 18 i 19 p.p.s.a. Pismem z dnia 21 stycznia 2026 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia wniosku o wyłączenie sędziów poprzez wskazanie z imienia i nazwiska sędziów, których przedmiotowy wniosek dotyczy, podanie przyczyn uzasadniających wyłączenie oraz powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie przyczyn wyłączenia w odniesieniu do każdego z tych sędziów, w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie doręczono skarżącemu 23 stycznia 2026 r. W odpowiedzi, pismem z dnia 30 stycznia 2026 r. złożonym w biurze podawczym, skarżący wskazał, że wnosi o wyłączenie wszystkich sędziów wyznaczonych do rozpoznania niniejszej sprawy, gdyż osoby te zawsze go szykanowały i nie dają rękojmi bezstronnego i rzetelnego orzecznictwa. Nazwiska i imiona tych osób są w aktach sprawy, do których nie ma on dostępu. Z uwagi na powyższe, wobec nieuzupełnienia przez skarżącego braku formalnego wniosku, zarządzeniem z dnia 10 lutego 2026 r. i na podstawie art. 49 § 1 i § 2 p.p.s.a., pozostawiono ww. wniosek skarżącego o wyłączenie sędziów bez rozpoznania. Na przedmiotowe zarządzenie skarżący wniósł zażalenie, domagając się jego uchylenia w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zażalenie podlegało oddaleniu. Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. (t.j. Dz. U z 2026 r., poz. 143), jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. Natomiast zgodnie z art. 49 § 2 p.p.s.a., jeżeli strona nie uzupełniła lub nie poprawiła pisma w terminie, przewodniczący zarządza pozostawienie pisma bez rozpoznania, przy czym na zarządzenie przysługuje zażalenie. W niniejszej sprawie trafnie wskazano w zaskarżonym zarządzeniu, że wniosek o wyłączenie sędziów obarczony został brakami formalnymi podlegającymi uzupełnieniu w trybie przewidzianym w art. 49 § 1 p.p.s.a. Treść art. 18 § 1 p.p.s.a. wskazuje na przyczyny wyłączenia sędziego stanowiące procesową gwarancję bezstronności sądu w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a. sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, o czym stanowi art. 19 p.p.s.a. Oznacza to, że o wniosku o wyłączenie sędziego można mówić wówczas, gdy odnosi się on do określonego sędziego i oparty jest na podstawach wskazujących na istnienie takich okoliczności, które wymagają oceny, czy wątpliwości co do bezstronności sędziego są uzasadnione. Oprócz elementów formalnych wskazanych w art. 46 § 1 p.p.s.a. wniosek o wyłączenie sędziego powinien zatem zawierać: oznaczenie sędziego przez wskazanie jego imienia i nazwiska, a także podanie przyczyny uzasadniającej wyłączenie i powołanie okoliczności lub dowodów uprawdopodabniających istnienie tej przyczyny. Bez dochowania wskazanych wymogów nie można bowiem stwierdzić, czy zachodzi w ogóle przesłanka wyłączenia określona w ustawie. Brak tych danych niewątpliwie uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu i uzasadnia wezwanie strony do uzupełnienia jego braków, stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a. Skoro skarżący nie uzupełnił w wyznaczonym terminie wskazanych w wezwaniu braków formalnych wniosku (tj. nie podał z imienia i nazwiska sędziów, których wniosek dotyczył), to w takiej sytuacji należało pozostawić wniosek o wyłączenie sędziów bez rozpoznania na podstawie art. 49 § 2 p.p.s.a., co też nastąpiło w zaskarżonym zarządzeniu, które uznać należy tym samym za zgodne z prawem. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 i art. 198 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.