I SA/Bk 4/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Anna Dziemianowicz (spr.), Sędziowie sędzia WSA Marcin Kojło, sędzia WSA Justyna Siemieniako, , po rozpoznaniu w Wydziale I na posiedzeniu niejawnym w dniu 1 kwietnia 2026 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białymstoku z dnia 12 listopada 2025 r. nr 405.493/D-2/22/2025 w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od października 2022 r. do maja 2025 r. oddala skargę.

Wnioskiem z 25 czerwca 2025 r. J. M. (dalej jako: "skarżący") zwrócił się do Wójta Gminy Hajnówka o całkowite umorzenie zaległej opłaty za odpady komunalne oraz pokrycie wszelkich kosztów egzekucyjnych. W uzasadnieniu wniosku wskazano, że w 2022 r., zamieszkując samotnie na posesji i korzystając z pomocy socjalnej GOPS-u w Hajnówce, skarżący dwukrotnie przyjął Ukrainki z dwojgiem dzieci. Ich pobyt trwał po ok. 2 miesiące i z tego tytułu otrzymywał stosowny zasiłek z urzędu wojewódzkiego, w związku z czym pracownicy urzędu gminy zasugerowali, iż strona powinna zmienić deklarację i ponieść wyższą opłatę za odpady komunalne. Sugestia ta była jednak wbrew ważnemu interesowi publicznemu (bezpieczeństwo dzieci), a także specustawa nie przewidywała opłat śmieciowych za przebywanie uchodźców z Ukrainy. Po wyjeździe ukraińskich rodzin skarżący pobierał zasiłek z GOPS do października 2022 r., tj. do chwili osiągniecia wieku emerytalnego. Z uwagi na brak świadectw pracy procedura otrzymania emerytury trwała dokładnie 2 lata. Z tego powodu brak było środków na pokrycie błędnie naliczanych opłat za odpady komunalne. Natomiast od 1 stycznia 2023 r. do chwili obecnej skarżący nie wystawia odpadów z powodu ich braku; zamieszkując sam, nie produkuje odpadów, a minimalne ich ilości (1 reklamówka na miesiąc) są wyrzucane do publicznych pojemników (np. przy markecie) podczas robienia zakupów. Skarżący nie zmienił deklaracji o ilości zamieszkałych osób z uwagi na stan zdrowia, gdyż miażdżyca nóg i zawroty głowy uniemożliwiają mu wejście po schodach na piętro budynku. Jego zdaniem to na urzędzie ciążył obowiązek ustalenia stanu faktycznego przed wystawieniem tytułu wykonawczego, przy czym wystarczyło zweryfikować w dziale ewidencji ludności lub w pokoju GOPS, lub zadzwonić do sołtysa. Po rozpoznaniu wniosku skarżącego, decyzją z 25 lipca 2025 r., nr 3137.1.2025, Wójt Gminy Hajnówka odmówił umorzenia zaległości w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od października 2022 r. do maja 2025 r., w kwocie [...] zł. Uzasadniając decyzję, organ wskazał, ze z materiału dowodowego zebranego w sprawie nie wynika, aby po stronie skarżącego wystąpiły nadzwyczajne okoliczności, uzasadniające umorzenie ww. zaległości, wyszczególnione w ustawowych przestankach, tj. ważny interes podatnika lub interes publiczny. Wyjaśniono, ze w toku prowadzonego postępowania wezwano skarżącego do złożenia dokumentów potwierdzających ponoszone wydatki oraz uzyskiwane dochody. W odpowiedzi na to wezwanie, strona przedrożyła decyzję od GOPS w Hajnówce z 25 lipca 2022 r. o przyznanym zasiłku okresowym, "odcinki" z ZUS (za marzec i czerwiec 2025 r.) potwierdzające wypłatę otrzymywanego świadczenia oraz zawiadomienie o zajęciu wierzytelności z 21 maja 2025 r. dotyczące zaległości alimentacyjnych. Poza tym skarżący nie przedstawił żadnych innych dokumentów. W związku z tym organ stwierdził, ze poza wykazaniem miesięcznej wysokości dochodów, brak jakichkolwiek danych pozwalających ocenić, że w przedmiotowej sprawie zachodzi ważny interes podatnika uzasadniający umorzenie zaległości. W szczególności wnioskodawca, pomimo wezwania, nie wykazał, jakie są koszty jego utrzymania czy szczególne okoliczności, które pozwoliłyby na przyjęcie, iż znajduje się on w nagłej, niemożliwej do przewidzenia sytuacji powodującej niemożność wywiązania się z obowiązku względem gminy. Wobec braku jakichkolwiek danych nie sposób było pozytywnie rozpoznać wniosku. Brak również interesu społecznego w uwzględnieniu żądania strony. Opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi stanowią dochód gminy i jako takie służą do zaspokojenia potrzeb wszystkich mieszkańców. Zwolnienie jednego z nich z tej opłaty powoduje tym samym, że pozostali mieszkańcy są obowiązani ponieść te opłaty pośrednio w wyższej wysokości. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białymstoku decyzją z 12 listopada 2025 r., nr 405.493/D-2/22/2025, utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W odniesieniu do twierdzeń skarżącego, że to wójt powinien dokonać weryfikacji i sprawdzenia aktualności deklaracji, Kolegium powołało się na brzmienie art. 6m ust. 2 ustawy z dnia 13 września 2012 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz.U. z 2025 r. poz. 733, dalej jako: "u.c.p.g.") i wskazało, że to właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zamiana, a opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana. SKO zauważyło, że 15 stycznia 2020 r. do organu pierwszej instancji wpłynęła deklaracja o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi skarżącego, w której wykazał, iż od 1 stycznia 2020 r. na terenie nieruchomości ([...]) zamieszkuje jedna osoba. W związku z tym, że na terenie nieruchomości kompostowane są bioodpady, to korzysta ze zwolnienia z opłaty na każdą osobę zamieszkującą nieruchomość i miesięczna opłata wynosi 15,00 zł za miesiąc. W dniu 7 kwietnia 2022 r. strona złożyła deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami (zmiana danych zawartych w deklaracji), która dotyczyła zmiany liczby osób zamieszkujących nieruchomość, gdyż na jej terenie zamieszkują 4 osoby. Wiązało się to ze wzrostem opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z 15,00 zł do 92,00 zł miesięcznie (z uwzględnieniem kompostowania bioodpadów i wynikającego z tego tytułu zwolnienia). Jak wskazał organ pierwszej instancji, co potwierdza również zestawienie zaległości (wydruk z systemu F. v3 z 16 lipca 2025 r.), zaległości skarżącego z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi za okres od października 2022 r. do maja 2025 r. na dzień wydania zaskarżonej decyzji wynosiły [...] zł. Zaległe odsetki wyniosły [...] zł, jednak, jak wynika z podania strony, nie byty one objęte wnioskiem o umorzenie. Organ odwoławczy wskazał, że w odpowiedzi na szczegółowe wezwanie organu, poza dołączeniem decyzji GOPS w Hajnówce z 25 lipca 2022 r., nr GOPS.5011.110.2022, o przyznaniu zasiłku okresowego, "odcinków" z ZUS (za marzec i czerwiec 2025 r.) potwierdzających wypłatę otrzymywanego świadczenia (dochód w wysokości [...] zł, przy czym wypłacona kwota to [...] zł), zawiadomienia z ZUS w sprawie zajęcia wierzytelności, informującego komornika sądowego, iż ze świadczenia skarżącego dokonywane są obecnie potrącenia alimentacyjne, które mają pierwszeństwo realizacji przed innymi sumami egzekwowanymi na mocy tytułów wykonawczych, skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów obrazujących kompleksowo jego sytuację. Pomimo wezwania, strona nie złożyła zatem dokumentów przedstawiających jej sytuację majątkową i zdrowotną, stwierdzając przy tym, że żądanie dostarczenia tak wielu dokumentów na etapie prowadzenia postępowania przed organem jest uciążliwe. Zdaniem Kolegium, pasywna postawa wnioskodawcy rezygnującego z uzupełnienia materiału dowodowego świadczy o braku jego ważnego interesu, który przemawiałby za zastosowaniem instytucji umorzenia. SKO nie dopatrzyło się w sprawie również interesu publicznego przemawiającego za umorzeniem zaległości z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi. Powszechność danin - m.in. podatków - oraz konieczność szybkiego egzekwowania wszelkich należności, z których środki wydatkowane są na realizację zadań publicznych gminy, pozwalają uwalniać zobowiązanych od obowiązku terminowej zapłaty należnych świadczeń tylko w sytuacjach wyjątkowych. Tym bardziej więc zastosowanie instytucji umorzenia w niniejszej sprawie - mając na uwadze wyważenie interesu publicznego i interesu strony - należy uznać za niedopuszczalne. Nie zgadzając się z powyższą decyzją, skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 6-8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2025 r. poz. 1691, dalej jako: "k.p.a.") w zw. z art. 121 § 1 i art. 122 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2025 r. poz. 111, dalej jako: "o.p.") oraz nieważność decyzji z mocy prawa. Skarżący podniósł m.in., że Państwo Polskie stworzyło Ukraińcom i ich dzieciom możliwość przyjazdu do kraju ze względów ich bezpieczeństwa. Obciążanie tych osób, jakoby były powodem podnoszenia opłat za śmieci, jest zdaniem skarżącego niehumanitarne. Pomijanie stanu faktycznego w postepowaniu rodzi brak zaufania do organów samorządowych. Przy ocenie zaś słusznego interesu podatnika obydwa organy pominęły możliwość przeprowadzenia wywiadu środowiskowego. Podatnik od wielu lat korzystał z pomocy materialnej z miejscowego GOPS. Urząd gminy miał wiedzę w tym zakresie i wystarczyło zlecić organowi GOPS przeprowadzenie takiego wywiadu, który to wielokrotnie był prowadzony na okoliczność przyznawania pomocy. Strona stanęła na stanowisku, że decyzja organu drugiej instancji jest niesprawiedliwa i winna być uchylona. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Pismem procesowym z 23 marca 2026 r. pełnomocnik przyznany skarżącemu z urzędu przedstawił swoje stanowisko w sprawie. Zdaniem pełnomocnika ze sprawy nie wynika, aby stan faktyczny był dokładnie wyjaśniony. Zarzut ten skarżący stawiał już w pismach przed organem pierwszej instancji, uczynił to także w odwołaniu do SKO, podkreślając, iż jego sprawę potraktowano hurtowo, bez rozważenia jego słusznego interesu. Skarżący podnosił, iż przed wydaniem decyzji nie wezwano nawet go do złożenia deklaracji dotyczącej wytwarzanych w jego gospodarstwie śmieci. Z tych względów autor pisma wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów adwokackich w podwójnej wysokości przewidzianej stawki. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Spór w sprawie koncentruje się na odmowie umorzenia skarżącemu zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za okres od października 2022 r. do maja 2025 r. Swoje stanowisko organy oparły w głównej mierze na tym, że w związku z biernością skarżącego co do przedstawienia organowi dokumentów pozwalających na ocenę jego sytuacji, niemożliwe było stwierdzenie, czy w sprawie zachodzi ważny interes podatnika, co jednocześnie wpłynęło na możliwość wyważenia zaistnienia przesłanki interesu publicznego, a w konsekwencji wydanie rozstrzygnięcia odmownego. Skarżący z kolei podkreślał, że to organ ma obowiązek zebrać materiał dowodowy, czego ten nie dokonał kompleksowo, zaś przyjęcie uchodźców z Ukrainy nie powinno mieć wpływu na zmianę deklaracji śmieciowej. W tak zarysowanym sporze sąd aprobuje stanowisko i twierdzenia organów. Podstawą materialnoprawną wydanych w tej sprawie decyzji był przepis art. 67a § 1 pkt 3 o.p., zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Instytucja umorzenia zaległości podatkowej w trybie decyzji organu podatkowego w indywidualnej sprawie zbudowana jest przy zastosowaniu tzw. uznania administracyjnego (art. 67a § 1 pkt 3 o.p.), która jest konstrukcją prawną pozwalającą organowi na wybór konsekwencji prawnych ustalonej sytuacji, organ może, ale nie musi umorzyć zaległości, także w przypadku spełnienia przez podatnika przesłanek określonych w tym przepisie. Ustawodawca nie wskazał bowiem sytuacji, w której organ miałby obowiązek zastosowania ulgi (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2011 r., II FSK 1026/10; powoływane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne w CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć jednak należy, że organ działa w ramach uznania administracyjnego dopiero na etapie, gdy ustali, że w sprawie istnieje ważny interes podatnika lub interes publiczny, gdyż ocena w tym przedmiocie wykracza poza zakres uznania i jest kategorią obiektywną, wynikającą z ustalonego w sprawie stanu faktycznego. Decyzje w przedmiocie ulg jako decyzje uznaniowe podlegają kontroli sądu administracyjnego w ograniczonym zakresie. Sąd nie może poddawać ocenie, czy dokonany przez organ wybór jest słuszny, a zatem sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej. Takie rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracyjnych. Decyzja uznaniowa w pełnym zakresie podlega natomiast badaniu, co do jej zgodności z przepisami proceduralnymi i ocenie czy organ podatkowy prawidłowo zgromadził materiał dowodowy, czy wyciągnięte wnioski są logiczne i poprawne, a dokonana ocena mieści się w ustawowych granicach. Decyzja uznaniowa może być przez sąd uchylona w przypadku stwierdzenia, że została wydana z takim naruszeniem przepisów prawa materialnego czy procesowego, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. O tego rodzaju naruszeniach można mówić, gdy organ pozostawił poza swoimi rozważaniami argumenty podnoszone przez stronę, pominął istotny dla rozstrzygnięcia materiał dowodowy lub dokonał jego oceny wbrew zasadom logiki i doświadczenia życiowego. Należy zauważyć, że uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowych nie zwalnia organu z obowiązku przeprowadzenia pełnych i precyzyjnych ustaleń, co do stanu faktycznego i oceny, czy okoliczności sprawy odpowiadają przesłankom zastosowania ulgi (por. wyrok NSA z 26 lutego 2019 r.,. II FSK 753/17) Przepis art. 67a § 1 pkt 3 o.p. ogranicza bowiem uznanie administracyjne dwiema przesłankami - kierunkowymi dyrektywami wyboru "ważnym interesem podatnika" oraz "interesem publicznym". Są to pojęcia nieostre, co oznacza, że ich treść musi być ustalona w konkretnej sprawie. Dla organu podatkowego oznacza to, że w każdej rozpatrywanej sprawie indywidualnie musi on ustalić i ocenić na czym polega ważny interes podatnika oraz interes publiczny. Kryterium "ważnego interesu podatnika" co do zasady wymaga wykazania konkretnych okoliczności, które są wyjątkowe, niezależne od woli oraz sposobu postępowania podatnika (np. klęski żywiołowe, zdarzenia losowe) i jednocześnie uniemożliwiają mu wywiązanie się z ciążących na nim obowiązków względem Skarbu Państwa, gminy, które w żaden sposób nie mogą zostać zaspokojone bez doraźnej pomocy ze strony organów skarbowych. Pojęcia "ważnego interesu" nie można jednak ograniczać wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych, czy zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych. Pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków związanych z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny (koszty leczenia). W postępowaniu podatkowym wszczętym wnioskiem podatnika o przyznanie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych, z powołaniem się na trudną sytuację materialną szczególny nacisk winien być położony właśnie na analizę sytuacji ekonomicznej podatnika. (por. wyrok NSA z 2 marca 2016 r., II FSK 2474/15). Spełnienie przesłanki ważnego interesu podatnika wiąże się z istnieniem po jego stronie szczególnych powodów, powodujących, że żądanie pełnej i terminowej zapłaty może zachwiać podstawami egzystencji podatnika oraz osób z nim związanych. Należy przy tym zauważyć, że o istnieniu ważnego interesu podatnika muszą decydować kryteria zobiektywizowane, zgodne z powszechnie aprobowaną hierarchią wartości, wśród których szczególne znaczenie mają zdrowie, zagrożenie egzystencji, możliwości zarobkowania w celu zdobycia środków. Z kolei nakaz uwzględnienia "interesu publicznego" oznacza dyrektywę postępowania, zgodnie z którą należy mieć na względzie respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, równość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy, sprawność działania aparatu państwowego, a także sytuację, gdy zapłata zobowiązania podatkowego spowoduje konieczność sięgania przez podatnika do środków pomocy państwa (por. wyrok NSA z 22 kwietnia 1999 r., SA/Sz 850/98). Ulgi podatkowe wymienione w art. 67a § 1 o.p., jak wskazał NSA w wyroku z 2 marca 2015 r., II FSK 2474/15, nie stanowią przywileju samego w sobie. Jest to forma pomocy udzielonej przez państwo podatnikowi po to, by poprzez stosowanie zasady (egzekwowanie podatku) nie doprowadzić do skutków niepożądanych z punktu widzenia, tak społecznego, jak i indywidualnego, odnoszącego się do osoby podatnika oraz jego najbliższych, a także osób zależnych od podatnika. Chodzi zatem o to, by wskutek dochodzenia zaległości podatkowych, państwo nie poniosło w efekcie kosztów większych, niż w wypadku zaniechania korzystania z tego uprawnienia. W konsekwencji, ustalenie przez organ podatkowy kwestii istnienia przesłanki "interesu publicznego" wiąże się z koniecznością ważenia wartości w dwóch płaszczyznach: jedną płaszczyznę tworzy zasada, jaką jest terminowe płacenie podatków w pełnej wysokości, drugą - wyjątek od zasady, polegający na zastosowaniu indywidualnej ulgi podatkowej. Organ w danym przypadku winien ustalić, co jest korzystniejsze z punktu widzenia interesu publicznego (dochodzenie należności czy też zastosowanie ulgi). Dokonując "ważenia" obu wartości, organ podatkowy uwzględnia rzecz jasna także inne dyrektywy, wspólne dla całego społeczeństwa, jak sprawiedliwość, zasady etyki, zaufanie do organów państwa itp. (por. wyrok NSA z 27 lutego 2013 r., II FSK 1351/11). Wydanie decyzji w warunkach art. 67a § 1 pkt 3 o.p. musi więc być poprzedzone wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie przesłanek umorzenia i ich analizą – z zachowaniem wymogów proceduralnych – co winno znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Przy czym należy brać pod uwagę sytuację, w jakiej znajduje się podatnik w chwili, gdy podejmowana jest decyzja w sprawie. Organy podatkowe powinny zatem dokonać wszechstronnej i aktualnej w odniesieniu do daty wydania decyzji analizy zdolności płatniczej strony oraz aktualnych warunków jej egzystencji. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, sąd stwierdza, że w przedmiotowym przypadku organy sprostały powyższym obowiązkom. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, iż organ pierwszej instancji wywiązał się z obowiązku przeprowadzenia rzetelnego postępowania dowodowego, jakkolwiek jego efektywność należy oceniać przy uwzględnieniu braku responsywnego zachowania wnioskodawcy. Jak wynika z akt sprawy, wezwaniem z 30 czerwca 2025 r. organ wezwał skarżącego do przedłożenia wszelkich dowodów będących w jego posiadaniu, obrazujących aktualną sytuację finansową, tj. decyzje o wysokości otrzymywanych świadczeń z Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w Hajnówce (jeśli takie otrzymuje), decyzji o wysokości renty bądź emerytury, wyciągu z konta z wpływami świadczenia, bądź odcinków, bieżących wydatków udokumentowanych fakturami i dowodami opłat (ubezpieczenie domu, za energię elektryczną, wodę, kanalizację, gaz, opał, telefon, spłaty kredytów, pożyczek, ubezpieczenie na życie itp.), zawiadomienie o potrąceniach egzekucyjnych, faktury za leki, dokumenty potwierdzające stan zdrowia, dokumenty o zadłużeniu w bankach, jeśli były zaciągnięte pożyczki, stan konta bankowego z ostatnich trzech miesięcy (wyciąg z banku), zestawienie przychodów i rozchodów za okres ostatnich 12 miesięcy, decyzję o orzeczonym stopniu niepełnosprawności, wszelkie inne dowody dokumentujące opisane w podaniu okresy wpisania dodatkowych osób do deklaracji za odpady komunalne (dochody z tegoż tytułu, okresy, w których zwiększyła się liczba osób podana do deklaracji). Skarżący nie wywiązał się jednak z powyższego wezwania, przedkładając jedynie cząstkowe dokumenty (decyzja o przyznaniu zasiłku okresowego, "odcinki" ZUS za marzec i czerwiec 2025 r. potwierdzające wypłatę otrzymywanego świadczenia, zawiadomienie z ZUS w sprawie zajęcia wierzytelności z informacją, że ze świadczenia strony dokonywane są obecnie potrącenia alimentacyjne mające pierwszeństwo przed innymi sumami egzekwowanymi na mocy tytułów wykonawczych) oraz własne oświadczenia i zarzuty względem organu. Bez wątpienia szczątkowe, wybiórcze informacje przekazane przez stronę nie umożliwiły organowi oceny jej sytuacji finansowej, co w dalszej kolejności zniweczyło możliwość weryfikacji zaistnienia przesłanki ważnego interesu podatnika. Na gruncie powyższego zupełnie niezrozumiałe jest stanowisko skarżącego, zgodnie z którym odmawiał on współpracy z organem pierwszej instancji w zakresie gromadzenia dowodów w sprawie, uzasadniając to "uciążliwością" na tym etapie postępowania. Stronie warto podkreślić, o czym była pośrednio mowa już wyżej, że nawet gdyby przedłożyła wymagane dokumenty na etapie postępowania przed sądem, to byłoby to działanie spóźnione i nieskuteczne, bowiem rzeczą sądu jest ocena postępowania prowadzonego przez organ na dzień wydania decyzji, a zatem również w odniesieniu do jego stanu wiedzy, popartego materiałem dowodowym, w konkretnej dacie. Sąd za równie bezzasadny uznał zarzut podnoszony w piśmie procesowym przez pełnomocnika strony, iż skarżący nie został przed wydaniem decyzji wezwany do złożenia deklaracji dotyczącej wytwarzanych w jego gospodarstwie śmieci. Odwołując się do brzmienia art. 6m ust. 2 u.c.p.g. należy wskazać, że w przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie do 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana. Opłatę za gospodarowanie odpadami komunalnymi w zmienionej wysokości uiszcza się za miesiąc, w którym nastąpiła zmiana. Zatem to z inicjatywy właściciela nieruchomości następuje zmiana wysokości opłaty, jeśli jest ona następstwem zmiany okoliczności. Do właściciela nieruchomości należy zakomunikowanie organowi o zmianie danych stanowiących podstawę naliczenia opłaty, przy czym następuje to poprzez złożenie deklaracji zawierającej zmienione dane (por. wyrok WSA w Łodzi z 15 marca 2023 r., I SA/Łd 933/22). Organ nie miał tym samym obowiązku wzywania skarżącego do złożenia zmienionej deklaracji. Słusznie przy tym zwróciło uwagę SKO, że w deklaracji złożonej przez stronę 7 kwietnia 2022 r. znajduje się swoiste pouczenie, że "Pierwsza deklaracja w terminie 14 dni od dnia zamieszkania na danej nieruchomości pierwszego mieszkańca lub powstania na danej nieruchomości odpadów komunalnych. W przypadku zmiany danych będących podstawą ustalenia wysokości należnej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi lub określonej w deklaracji ilości odpadów komunalnych powstających na danej nieruchomości, właściciel nieruchomości jest obowiązany złożyć nową deklarację w terminie 10 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła zmiana". Wnioskodawca, podpisując deklarację, jednocześnie potwierdził, że znane są mu zasady postępowania w przedmiocie zmiany danych, zaś ze względu na brzmienie cytowanego wyżej przepisu, nie był uprawniony do oczekiwania wezwania do złożenia deklaracji przez organ. Raz jeszcze podkreślić trzeba, że z brzmienia przepisu art. 67a § 1 pkt 3 o.p., wynika wprost, że podatnik, aby uzyskać zamierzony skutek w postaci umorzenia zaległości ma obowiązek uzasadnić wniosek, wskazując na kwalifikowane warunki zagrożenia swojego interesu. Powinien zatem wskazać, co w praktyce rodzi problemy, okoliczności, które jego zdaniem uzasadniają jego "ważny interes" lub "interes publiczny" i że znajduje się w takiej sytuacji, która uzasadnia przyznanie takiej ulgi. Oznacza to, że w przypadku postępowania w sprawie umorzenia, ciężar dowodzenia zdecydowanie przesuwa się na stronę, gdyż tylko ona posiada w tym zakresie stosowną wiedzę. W interesie skarżącego leżało podanie do wiadomości organów wszystkich istotnych okoliczności sprawy i dopilnowanie utrwalenia ich w dokumentach. Do niego należała inicjatywa dowodowa i to on powinien współprzyczyniać się do gromadzenia dowodów, a w konsekwencji do współtworzenia stanu faktycznego; on też ponosi konsekwencje zaniechań w tym zakresie. Należy więc pamiętać, że umorzenie zaległości następuje na wniosek osoby zainteresowanej. To wnioskujący o ulgę podatkową ma obowiązek zupełnego, wszechstronnego i oczywiście rzetelnego wyjaśnienia organom jaka jest jego faktyczna sytuacja życiowa, zdrowotna i materialna. Udzielenie ulgi, jeśli ma być zgodne z prawem, musi być oparte na pełnych informacjach, danych pochodzących od zainteresowanej strony. Wprawdzie zasada prawdy obiektywnej nakłada na organ podatkowy obowiązek podjęcia wszelkich niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, nie można jednak tej zasady, w sprawach o umorzenie należności rozumieć w ten sposób, że organ powinien sam z urzędu ustalać wszelkie okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, a aktywność zainteresowanego może ograniczyć się do złożenia wniosku. Ciężar dowodu w zakresie wykazania zaistnienia ustawowych przesłanek umorzenia spoczywa na wnioskodawcy. Tym bardziej więc, wobec swojej pasywności, nie ma on uprawnienia do wymagania od organów prowadzenia czynności dowodowych w zakresie, którego sam by oczekiwał, w tym zwrócenia się do innego organu (tu: GOPS) o przeprowadzenie takiego postępowania. Zdaniem sądu, skoro strona nie zechciała w pełni ujawnić, jaka jest jej sytuacja materialna, możliwości spłaty zadłużenia, etc., to w tych okolicznościach sprawy organ pierwszej instancji został pozbawiony możliwości oceny, czy w sprawie zaistniała przesłanka ważnego interesu wnioskodawcy, a zatem konieczne było stwierdzenie jej niezaistnienia. Z powyższym wiąże się poniekąd niemożność oceny ziszczenia się przesłanki interesu publicznego. Jakkolwiek bowiem w sprawie nie było podstaw do uznania, że mamy do czynienia z ważnym interesem podatnika, to również organy w rozpoznanej sprawie nie dopatrzyły się takich wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, które w kontekście interesu publicznego uzasadniałyby udzielenie tej ulgi. Sam skarżący nie wskazał okoliczności w kontekście interesu publicznego, które uzasadniałyby udzielenie mu wnioskowanej ulgi. Niewątpliwie przy wykładni interesu publicznego należy uwzględnić respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa. Jedną z takich wartości obok bezpieczeństwa jest sprawiedliwość. Przyznanie wnioskowanej ulgi w spłacie przedmiotowych zaległości wraz z odsetkami za zwłokę godziłoby w ww. wartości. W interesie publicznym i szeroko rozumianym interesie podatnika leży regulowanie należności publicznoprawnych. Należy też mieć na względzie, że wpływy z podatków i innych należności publicznoprawnych przeznaczone są na realizację różnych celów społecznych, tak więc odpowiednio do tej okoliczności, odstąpienie od ich poboru musi być uzasadnione wystąpieniem szczególnie ważnych i uzasadnionych, również z punktu widzenia obiektywnych kryteriów, przesłanek udzielenia ulgi. W rozpoznawanej sprawie organy wyjaśniły cel i funkcję opłat za gospodarowanie odpadami, które realizują interes publiczny w należytym gospodarowaniu odpadami komunalnymi oraz utrzymywania czystości i porządku w gminie. Organy doszły do prawidłowego wniosku, że w interesie publicznym, w realiach tej sprawy, nie leży tworzenie dla skarżącego odstępstwa (poprzez umorzenie), od równości i powszechności uczestniczenia w realizacji celu ogólnospołecznego, który jest realizowany przez ponoszenie opłat za gospodarowanie odpadami. W efekcie za słuszne i znajdujące uzasadnienie w konstytucyjnych zasadach równości opodatkowania należy ocenić stanowisko organów, wywiedzione w oparciu o prawidłowo, zdaniem sądu, zebrany materiał dowodowy, że okoliczności rozpoznawanej sprawy nie mogą być postrzegane jako szczególne z punktu widzenia interesu podatnika ani tym bardziej interesu publicznego. Skarżący nie wykazał, popierając tego stosownymi dowodami, że istnieją ważne powody (ważny interes podatnika lub interes publiczny) przemawiające za umorzeniem zaległości, w tym że obciążenie zaległymi opłatami zagrozi podstawom jego egzystencji. Organy wiedzą o sytuacji materialnej i finansowej skarżącego tyle, ile skarżący sam ujawnił w zainicjowanym przez siebie postępowaniu wnioskowym. Sąd nie dostrzega, aby organy prowadziły postępowanie w sprawie umorzenia zaległych opłat stronniczo lub nieobiektywnie. Przy rozstrzyganiu sprawy organy odniosły się do aktualnej sytuacji skarżącego i dokonały oceny czy istnieją przesłanki udzielenia wnioskowanej ulgi. Tym samym badaniu podlegało wyłącznie to, czy istnieją ustawowe przesłanki umorzenia przedmiotowej zaległości wraz z odsetkami. Organy jasno i przekonywująco uzasadniły odmowę umorzenia przedmiotowej zaległości wraz z odsetkami. Nie budzi wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały ocenione i rozważone, a rozstrzygnięcie jest ich logiczną konsekwencją. Sąd, oceniając zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą, nie stwierdził, aby naruszały one przepis art. 67a § 1 pkt 3 o.p. Odnosząc się do argumentacji strony, jakoby przyjmowanie uchodźców z Ukrainy miało nie wiązać się ze zwiększaniem opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, skład orzekający zauważa, że ani ustawa z dnia 12 marca 2022 r. o pomocy obywatelom Ukrainy w związku z konfliktem zbrojnym na terytorium tego państwa (Dz.U. z 2025 r. poz. 337), ani tez inny akt prawa nie zawiera zapisów, wskazujących, aby uchodźców z Ukrainy nie uwzględniać jako osób zamieszkujących nieruchomość i nie informować organu właściwego o zmianach mających wpływ na wysokość opłaty z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi. Trafnie zauważyło również Kolegium, że pismo RIO w Kielcach z 25 kwietnia 2022 r., nr WI.54.22.2022, na które powołuje się strona, stanowi jedynie uzewnętrznienie stanowiska RIO, która nie posiada uprawnień do dokonywania powszechnie obowiązującej wykładni przepisów prawa, a zatem nie posiada jakiejkolwiek mocy wiążącej. Skład orzekający nie dopatrzył w się w sprawie żadnych innych naruszeń przepisów prawa procesowego i materialnego, które uzasadniałyby wyeliminowanie zaskarżonej decyzji z porządku prawnego. Decyzja odpowiada prawu. Oczywiście bezzasadny okazał się zatem podnoszony w skardze zarzut naruszenia art. 6-8 k.p.a. w zw. z art. 121 § 1 i art. 122 § 1 o.p., choćby z tego względu, że postępowanie w sprawie tego rodzaju regulowane jest przez przepisy Ordynacji podatkowej, nie Kodeksu postępowania administracyjnego, zaś sąd nie stwierdził naruszeń zasad zaufania i prawdy obiektywnej. Z kolei pogląd strony, że zaskarżona decyzja jest nieważna, nie został poparty jakimkolwiek wyjaśnieniem. Biorąc pod uwagę przedstawione ustalenia i wnioski, sąd stwierdził, że brak jest przesłanek do uwzględnienia skargi. W związku z tym należało ją w całości oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143).