I SA/Gd 123/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Gorzeń, Sędzia NSA Sławomir Kozik, , , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym w dniu 15 marca 2022 r. sprawy ze skargi A. W. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 listopada 2021 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących prowadzonego postępowania egzekucyjnego oddala skargę.

Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją nr [...] z dnia 25 wrześni 2001 r., nakazał L. i A.W. rozbiórkę obiektu budowlanego wzniesionego na działce nr [...] w K., gmina Miasta W. bez pozwolenia na budowę - domku o konstrukcji drewnianej z poddaszem użytkowym posadowionym na ławie betonowej o wymiarach w rzucie poziomym 6,00 m x 5,00 m wraz ze zbiornikiem na fekalia o konstrukcji stalowej. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w wyniku rozpatrzenia odwołania decyzją nr [...] z dnia 9 listopada 2001 r. utrzymał zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji w mocy. W związku z niewykonywaniem nałożonego w/w decyzją obowiązku upomnieniem nr [...] z dnia 25 sierpnia 2016 r. organ pierwszej instancji, jako wierzyciel wezwał L.W. i A.W. do bezzwłocznego wykonania obowiązku wynikającego z w/w decyzji z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. W dniu 14 września 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wystawił tytuł wykonawczy nr [...]. Następnie postanowieniem nr [...] z dnia 26 października 2016 r. organ pierwszej instancji oddalił zarzuty w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, a dotyczące tytułu wykonawczego nr [...] z dnia 14 września 2016 r.. W trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia 23 stycznia 2017 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 13 czerwca 2017 r. sygn. akt II SA/Gd 177/17 oddalił skargę na to postanowienie organu. Wskutek dalszego niewykonania obowiązku rozbiórki przez zobowiązanych Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia 24 stycznia 2018 r. nałożył na L.W. i A.W. na każdego z osobna grzywnę w celu przymuszenia do wykonania w/w obowiązku w wysokości 10.000 zł (słownie: dziesięć tysięcy zł 00/100) w terminie do dnia 31 maja 2018 r. W trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z dnia 23 lipca 2018 r. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie w części dotyczącej nałożonego obowiązku i uchylił zaskarżone postanowienie w części dotyczącej terminu do uiszczenia grzywny i wykonania obowiązku i wyznaczył nowy termin do 31 października 2018 r.. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 6 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Gd 588/18 oddalił skargę. Ponieważ zobowiązani dalej nie wykonali obowiązku rozbiórki i nie zapłacili grzywny upomnieniem nr [...] z dnia 25 marca 2019 r., organ pierwszej instancji, jako wierzyciel wezwał L.W. i A.W. do uregulowania należności w ciągu 7 dni ze wskazaniem, że w przypadku nieuregulowania należności we wskazanym terminie, zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej, co spowoduje dodatkowe obciążenie kosztami egzekucji. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego jako wierzyciel w dniu 26 lipca 2019 r. wystawił dwa tytuły wykonawcze o charakterze pieniężnym nr [...], które przesłał do Naczelnika Urzędu Skarbowego - jako organu egzekucyjnego należności pieniężnych. Naczelnik Urzędu Skarbowego zwrócił się z wnioskiem z dnia 29 sierpnia 2019 r. do wierzyciela Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zajęcie stanowiska w sprawie zgłoszonych przez stronę zobowiązaną zarzutów. Postanowieniem z dnia 6 września 2019 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego oddalił zarzuty wniesione pismem z dnia 16 sierpnia 2019 r. przez pełnomocnika strony w przedmiocie prowadzenia postępowania egzekucyjnego w administracji, a dotyczące postępowania nr [...]. W trybie odwoławczym Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 26 listopada 2019 r. uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 10 czerwca 2020 r., sygn.. akt II SA/Gd 64/20 oddalił skargę A.W. na postanowienie organu z 26 listopada 2019 r.. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniami nr: 1) [...] z dnia 3 grudnia 2019 r. zajął, jako wierzyciel stanowisko w przedmiocie zgłoszonego zarzutu przez pełnomocnika L.W., z dnia 16 sierpnia 2019 r. do tytułu wykonawczego [...] nr [...] z dnia 26 lipca 2019 r. stwierdzające, że w ocenie wierzyciela wniesiony zarzut jest niedopuszczalny, 2) [...] z dnia 3 grudnia 2019 r. zajął, jako wierzyciel stanowisko w przedmiocie zgłoszonego zarzutu przez pełnomocnika A.W. z dnia 16 sierpnia 2019 r. do tytułu wykonawczego [...] nr [...] z dnia 26 lipca 2019 r. stwierdzające, że w ocenie wierzyciela wniesiony zarzut jest niedopuszczalny. Zażalenie na postanowienie z dnia 3 grudnia 2019 r. złożyła strona skarżąca. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym, Wojewódzki Inspektor Nadzory Budowlanego postanowieniem z 22 listopada 2021 r. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji, W uzasadnieniu wskazano, że postępowanie egzekucyjne prowadzone pod sygn. [...] dotyczy obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego na działce nr [...] w K., gmina Miasta W. bez pozwolenia na budowę - domku o konstrukcji drewnianej z poddaszem użytkowym posadowionym na ławie betonowej o wymiarach w rzucie poziomym 6,00 m x 5,00 m wraz ze zbiornikiem na fekalia o konstrukcji stalowej. Zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a., dotyczący niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, stanowi o niemożności jego zrealizowania. Taka sytuacja, zdaniem organu nie wystąpiła. Zwrócono uwagę że organ nie jest uprawniony do badania zgłaszanych zastrzeżeń, co do zakresu obowiązku nałożonego decyzją ostateczną. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. W postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować ani zasadności nałożonego na zobowiązanego obowiązku, ani też jego zakresu, gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej, która została podjęta w ramach innego postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na postanowienie z 22 listopada 2021 r. wskazano, że organ drugiego stopnia PWINB w G. nie uwzględnił faktu, że podstawą zarzutu w niniejszej sprawie jest wystąpienie przesłanek określonych w art. 33 § 1 punkt 5. Ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, to jest niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, wskazanych w poprzednich wnioskach i wniesionych w sprawie zarzutach oraz w toku postępowania odwoławczego, która to okoliczność nie została od chwili obecnej przez żaden z organów rozpatrujących sprawę rozpatrzona w sposób merytoryczny pod kątem oceny czy podnoszone okoliczności wyczerpują znamiona przesłanki określonej w tym przepisie. Stwierdzono, że organ drugiego stopnia popełnił błąd w ustaleniach faktycznych polegający na stwierdzeniu, że w sprawie nie występują przesłanki określone w art. 34 § 1 upea, w myśl których jeżeli zarzut strony zobowiązanej jest lub był w całości przedmiotem rozpatrzenia w odrębnym postępowaniu albo kwestionuje on w całości lub w części wymagalność należności, wierzyciel wydaje postanowienie o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, w sytuacji gdy zgodnie z art. 59 § 4 upea, stronie przysługuje uprawnienie do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego w każdym czasie i na każdym etapie postępowania. Zdaniem strony organ drugiej instancji bezpodstawnie odstąpił od merytorycznego rozpoznania wniesionych zarzuty z uwagi na to, że działania organów nadzoru budowlanego dotyczące obiektów budowlanych posadowionych na nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] konsekwentnie ignorują fakt występowania w nich kolonii nietoperzy odpowiedzialność karną, z uwagi na naruszenie przywołanych przepisów chroniących rzadkie gatunki zwierząt, co jest całkowicie bezpodstawne i wyczerpuje zasady określone w art. 33 § 1 punkt 5 upea. Strona podkreśliła, że z uwagi na grożącą jej odpowiedzialność karną, decyzji rozbiórkowych nie jest w stanie wykonać, a tym samym występuje w sposób oczywisty przesłanka art. 33 § 1 punkt 5 upea. Wskazując na powyższe wniesiono o: 1. o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i o przekazanie sprawy do ponownego jej rozpoznania, w tym jej konwalidowania, ze wskazaniem na obowiązek merytorycznego odniesienia się do wniesionych zarzutów oraz od podjęcia czynności przez organa nadzoru budowlanego w celu zapewnienia Zobowiązanej uniknięcia odpowiedzialności prawnej, w tym karnej, w przypadku realizacji przez nią decyzji rozbiórkowych; 2. w konsekwencji wniesiono o umorzenie postępowania w związku z niebudzącym wątpliwości faktem, że jest ono prowadzone z naruszeniem art. 33 ust. 1 punkt 5 oraz art. 59 § 4 upea, zgodnie z treścią i wnioskami zawartymi we wniesionych zarzutach. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Należy na wstępie przypomnieć, że w myśl art. 13 pkt 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 1427 ze zm.) do postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe tj. przed 31 lipca 2020 r.. Jak wynika z akt sprawy postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w dniu 14 września 2016 r., czyli do jego prowadzenia znajdują zastosowanie przepisy dotychczasowe. Zgodnie z przepisem art. 33 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 1438 ze zm.) - obowiązującymi w dacie wydania tytułu wykonawczego, podstawą zarzutu w sprawie może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowania środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie wymogów określonych w art. 27. Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczy oceny stanowiska wierzyciela Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego zajmującego, jako wierzyciel stanowisko w przedmiocie zgłoszonego zarzutu do tytułu wykonawczego [...] nr [...] z dnia 26 lipca 2019 r.. W ocenie wierzyciela, wniesiony zarzut był niedopuszczalny. Strona wskazuje na naruszenie art. 33 ust. 1 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym). Jak wynika z akt sprawy, postępowanie egzekucyjne prowadzone pod sygn. [...] dotyczy obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego wzniesionego na działce nr [...] w K., gmina Miasta W. bez pozwolenia na budowę - domku o konstrukcji drewnianej z poddaszem użytkowym posadowionym na ławie betonowej o wymiarach w rzucie poziomym 6,00 m x 5,00 m wraz ze zbiornikiem na fekalia o konstrukcji stalowej. Zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a., dotyczący niewykonalności obowiązku charakterze niepieniężnym, stanowi o niemożności jego zrealizowania. Słusznie organ zwrócił uwagę, że przyczyny niewykonalności obowiązku mogą mieć charakter faktyczny bądź prawny. Przyczyna faktyczna oznacza, że istnieje rzeczywista przeszkoda obiektywnie wykluczająca określone zachowanie się. Nie stanowią faktycznej niemożności względy finansowe, ekonomiczne, trudności techniczne lub negatywne nastawienie zobowiązanych do realizacji obowiązków. Niewykonalność o charakterze prawnym zaś ma miejsce wówczas, gdy istnieją prawne zakazy lub nakazy, które są nieusuwalnymi przeszkodami w realizacji egzekwowanego obowiązku. Nie ulega też wątpliwości, że organ nie jest uprawniony do badania zgłaszanych zastrzeżeń, co do zakresu obowiązku nałożonego decyzją ostateczną. Środki zaskarżenia w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być wykorzystywane do weryfikacji decyzji administracyjnej, stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego. W postępowaniu egzekucyjnym nie można kwestionować ani zasadności nałożonego na zobowiązanego obowiązku, ani też jego zakresie gdyż ten wynika z decyzji ostatecznej, która została podjęta w ramach innego postępowania. Należy także zwrócić uwagę, że akta sprawy potwierdzają, iż zgromadzony z uwzględnieniem przepisów art.7 i 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) materiał dowodowy (protokół oględzin, dokumentacja fotograficzna) pozwalał na wydanie zaskarżonego postanowienia. W tej sytuacji Sąd podzielając pogląd, że w postępowaniu egzekucyjnym nie mogą być rozpatrywane zastrzeżenia, które nie są związane z samym postępowaniem egzekucyjnym, ale dotyczą postępowania jurysdykcyjnego, jak np. zarzut nieprawidłowości obciążenia zobowiązanego określonym obowiązkiem, stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa. W tej sytuacji Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo utrzymał postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 grudnia 2019 r. zajmujące, jako wierzyciel stanowisko w przedmiocie zgłoszonego zarzutu, że w ocenie wierzyciela wniesiony zarzut jest niedopuszczalny. Sąd pogląd ten podziela. Zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 5 u.p.e.a., dotyczący niewykonalności obowiązku o charakterze niepieniężnym, stanowi jak wskazano wyżej o niemożności jego zrealizowania. W tym stanie rzeczy, skoro w niniejszej sprawie wskazywane przez stronę okoliczności nie posiadają takiego charakteru, zaskarżone postanowienie należy uznać za zgodne z prawem. W tej sytuacji orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. o oddaleniu skargi.