Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Gd 129/26

I SA/Gd 129/26 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2026-05-12

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku
Data orzeczenia
12 maja 2026
Prawomocne
nie

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Kraus (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędzia NSA Alicja Stępień, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 12 maja 2026 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 22 grudnia 2025 r. nr 2201-IOV-1.4002.3.2025 w przedmiocie odmowy zarejestrowania strony jako podatnika VAT czynnego oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

1. Zaskarżoną decyzją z dnia 22 grudnia 2025 r. nr 2201-IOV-1.4002.3.2025 Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej jako: "Dyrektor IAS", "organ odwoławczy", "organ II instancji"), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w zw. z art. 220 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm., dalej jako: "O.p."), po rozpatrzeniu odwołania K. W. (dalej jako: "Skarżący", "strona") od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bytowie (dalej jako: "Naczelnik US", "organ I instancji") z dnia 18 września 2025 r. w przedmiocie odmowy zarejestrowania strony jako podatnika VAT czynnego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. 2. Rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego oraz prawnego sprawy. 2.1. Dnia 15 czerwca 2020 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bytowie wpłynęło zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku od towarów i usług VAT-R z 15.06.2020 r. dot. K. W.. W zgłoszeniu strona wskazała, że: - z dniem 1 lipca 2020 r. rezygnuje ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 lub ust. 9 ustawy (poz. 32 i 38); - jako podatnik VAT będzie dokonywać wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów, w tym dostawy, do której stosuje się art. 100 ust. 1 pkt 3 ustawy lub wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów lub będzie świadczyć usługi, do których stosuje się art. 100 ust. 1 pkt 4 ustawy, lub będzie nabywać usługi, do których stosuje się art. 28b ustawy, jeżeli usługi te stanowiłyby u podatnika import usług (poz. 58); przewidywana data rozpoczęcia wymienionych czynności - 1.07.2020 r. (poz. 61). Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bytowie odmówił rejestracji Skarżącego jako podatnika VAT na podstawie art. 96 ust. 4a pkt 1 ustawy o VAT, o której to czynności powiadomił stronę telefonicznie w dniu 13 lipca 2020 r. 2.2. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bytowie w przedmiocie odmowy rejestracji jako podatnika podatku od towarów i usług, wyrokiem z dnia 12 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 865/20 stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2025 r., sygn. akt I FSK 615/21 oddalił skargę kasacyjną organu od ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku. 2.3. Ponownie rozpoznając wniosek strony, Naczelnik US decyzją z dnia 18 września 2025 r. odmówił Skarżącemu zarejestrowania jako podatnika VAT czynnego. Podstawę wydania decyzji stanowiły ustalenia stanu faktycznego dokonane w toku: - postępowania prowadzonego w związku ze zgłoszeniem rejestracyjnym VAT-R z 15. 06. 2020 r., zakończonego niedokonaniem rejestracji, o czym organ rozstrzygnął 9.07.2020 r. w formie czynności materialno-technicznej, dokonując stosownych operacji w systemie informatycznym; - ponownego rozpatrzenia zgłoszenia VAT-R z uwagi na prawomocny wyrok WSA w Gdańsku (z 12.01.2021 r., sygn. akt I SA/Gd 865/20 stwierdzający bezskuteczność zaskarżonej czynności Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bytowie w przedmiocie odmowy rejestracji Strony jako podatnika podatku od towarów i usług (potwierdzony przez NSA w Warszawie wyrokiem z 8.04.2025 r., sygn. akt I FSK 615/21). Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie, organ I instancji wskazał, że o odmowie zarejestrowania Strony jako podatnika VAT przesądzają poważne i obiektywne przesłanki pozwalające uznać, że uwzględnienie wniosku o wpis do rejestru podatników VAT grozi nadużyciem w zakresie tego podatku. Z dokonanych ustaleń wynika, że Strona nie przedłożyła żadnego dokumentu, który potwierdzałby prawo do korzystania z adresu rejestracyjnego: [...], zarówno jako adresu zamieszkania, jak i miejsca prowadzenia działalności. Ustalenia dowodzą, że Strona nie zamieszkuje, nie prowadzi i nie ma prawa prowadzić działalności gospodarczej po adresem: [...], który został wskazany we wpisie do CEIDG z 13.05.2020 r., jak i w zgłoszeniu rejestracyjnym VAT-R z 15.06.2020 r. Tym samym organ I instancji uznał, że w sprawie zasadna stała się odmowa zarejestrowania Strony jako podatnika VAT. 2.4. Po rozpatrzeniu odwołania Skarżącego, Dyrektor IAS decyzją z dnia 22 grudnia 2025 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu I instancji. Organ odwoławczy podkreślił, że sprawa rejestracji Skarżącego jako podatnika podatku od towarów i usług w oparciu o zgłoszenie rejestracyjne w zakresie podatku od towarów i usług VAT-R z 15.06.2020 r. była przedmiotem rozpatrzenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, który po rozpoznaniu skargi Strony na czynność Naczelnika US w przedmiocie odmowy rejestracji jako podatnika podatku od towarów i usług wyrokiem z dnia 12 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 865/20 stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. Dyrektor IAS wskazał, że WSA w Gdańsku, badając zgodność tej sprawy z obowiązującymi przepisami, wskazał na poglądy sądów administracyjnych, zgodnie z którymi odmowa rejestracji jako podatnika VAT pociąga dla podmiotu, który się jej domaga, określone konsekwencje prawne wynikające z ustawy o VAT powinna w związku z tym nosić formę decyzji. Powyższe oznacza, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bytowie załatwiając sprawę rejestracji jako podatnika VAT z pominięciem niezbędnej formy i co za tym idzie - procedury, naruszył przepisy prawa. W tej sytuacji czynność przez niego podjętą należy uznać za bezskuteczną. WSA w Gdańsku wyjaśnił także, że w takiej sytuacji nie wypowiada się co do zasadności odmowy rejestracji, albowiem uznaje to za przedwczesne. Następnie organ II instancji wskazał, że spór w sprawie objętej odwołaniem sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy w zaistniałej sytuacji faktycznej w świetle obowiązującego stanu prawnego Naczelnik US w wyniku ponownego rozpatrzenia zgłoszenia rejestracyjnego w zakresie podatku od towarów i usług VAT-R z 15.06.2020 r., zasadnie decyzją z dnia 18 września 2025 r. odmówił zarejestrowania Strony jako czynnego podatnika podatku od towarów i usług. Zdaniem Dyrektora IAS organ I instancji w wyniku ponownego rozpatrzenia zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R z 15.06.2020 r. miał podstawy do niedokonania rejestracji Strony jako podatnika VAT w oparciu o art. 96 ust. 4a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm., dalej jako: "ustawa o VAT"), zgodnie z którym naczelnik urzędu skarbowego nie dokonuje rejestracji podmiotu jako podatnika VAT bez konieczności zawiadamiania podmiotu, jeżeli dane podane w zgłoszeniu rejestracyjnym są niezgodne z prawdą. Konsekwencją niedokonania rejestracji strony jako podatnika VAT jest brak potwierdzenia przez organ I instancji zarejestrowania strony jako podatnika VAT UE. Wskazano przy tym, że z akt sprawy wynika, że: - zgodnie z wnioskiem o wpis przedsiębiorcy do CEIDG z 13.05.2020 r., Strona zgłosiła rozpoczęcie działalności gospodarczej z dniem 12.05.2020 r. Z wniosku wynika adres: [...] T., [...], zgłoszony jako adres zamieszkania, adres stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej oraz adres do doręczeń. Strona nie podała we wniosku innych adresów dot. miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Jako przeważający rodzaj działalności gospodarczej wskazano produkcję wyrobów budowlanych z betonu PKD 23.61.Z. Firma przedsiębiorcy została określona jako: Przedsiębiorstwo Usługowo-Produkcyjno-Handlowe D.. W systemie CRP KEP zaktualizowano dane Strony w tym zakresie; - adres jw. Strona podała także w zgłoszeniu rejestracyjnym w zakresie podatku od towarów i usług VAT-R z 15.06.2020 r. jako adres zamieszkania. Zgodnie z przepisami, złożone przez Stronę zgłoszenie rejestracyjne VAT-R podlegało weryfikacji przez organ I instancji. W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji z 17.06.2020 r. w zakresie przedłożenia dokumentacji potwierdzającej prawo do korzystania z nieruchomości zlokalizowanej pod ww. adresem, Strona za pismem z dnia 6 lipca 2020 r. wyjaśniła, że adres: [...] jest adresem zameldowania na pobyt stały oraz, że wydruk z księgi wieczystej KW [...] dot. działki [...], na której mieszczą się budynki przemysłowe i budynek biurowy stanowi potwierdzenie słuszności informacji zawartych w złożonym zgłoszeniu rejestracyjnym VAT-R. W ocenie organu odwoławczego ustalenia poczynione w ramach przeprowadzonego postępowania, zakończonego wydaniem zaskarżonej decyzji dowodzą - wbrew stanowisku Strony, że pod adresem, jaki podała w dokumentach rejestracyjnych jako adres zamieszkania i stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej, tj. [...] T., [...], Strona nie mieszka i nie wykonuje żadnej działalności gospodarczej oraz nie posiada formalnoprawnego uprawnienia, aby w tym miejscu przebywać, co wobec zaistnienia przesłanek określonych w przepisie art. 96 ust. 4a pkt 1 ustawy o VAT (dane podane w zgłoszeniu rejestracyjnym są niezgodne z prawdą) uzasadniało działanie Naczelnika US, który odmówił zarejestrowania Strony jako podatnika VAT. Niezależnie od powyższego, dokonano weryfikacji twierdzeń Strony w zakresie dysponowania prawem do adresu [...] i w wyniku podjętych czynności wyjaśniających ustalono, że księga wieczysta KW [...] dot. działki [...], w dziale II - Własność, zawiera informację o właścicielach: D. W. i K. W. Jednocześnie dział III - Prawa, Roszczenia i Ograniczenia zawiera m. in. wpis ostrzeżenia o niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym w zakresie prawa własności wobec nabycia praw do działki gruntu nr [...] o pow. 0,0625 ha położonej w D1. przez T1. sp. z o. o. w S. W aktualizacji dokonanej 18 czerwca 2025 r. przez Sąd Rejonowy w Miastku IV Wydział Ksiąg Wieczystych, wpisem nr 46 uległ zmianie wpis w Dziale II KW polegający na wpisaniu własności na rzecz T1. sp. z o. o. z/s w S. Z adnotacji urzędowej wynika, że pod wskazanym w zgłoszeniach adresem widoczne jest oznaczenie firmy I. sp. z o. o., brak jest natomiast oznaczeń dot. PUPH D.. Podczas prowadzonych czynności w zakresie weryfikacji faktycznego korzystania przez Stronę z adresu [...], [...] T1. uzyskano także informacje od pracownika I. sp. z o. o., R. W. (córki Skarżącego), z których wynika, że: - Skarżący nie mieszka pod ww. adresem i nie prowadzi pod tym adresem działalności gospodarczej; - nad częścią biurową budynku znajduje się część mieszkalna, którą obecnie I. wynajmuje dla zatrudnionego kierowcy - obywatela Ukrainy (akta sprawy obejmują kopię umowy o pracę oraz umowę najmu lokalu). Pracownicy US na udokumentowanie dokonanych czynności sporządzili dokumentację zdjęciową oraz mapkę z portalu Geoportal i wydruk aktualnej treści księgi wieczystej nr [...] obejmującej działkę ewidencyjną [...]. Dodatkowo należy wskazać, że T1. sp. z o. o. w odpowiedzi na wezwanie organu I instancji, skierowane w toku ponownego rozpatrywania sprawy ze zgłoszenia VAT-R wyjaśniła za pismem z 13.08.2025 r., że jedynym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą pod adresem [...] jest I. sp. z o. o. Ponadto T1. sp. z o. o. nie zawierała umów najmu, dzierżawy oraz użyczenia nieruchomości jw. z innymi osobami prawnymi lub fizycznymi. Zdaniem Dyrektora IAS zebrany w sprawie materiał dowodowy wyjaśnia kwestię prawa własności Strony w odniesieniu do nieruchomości objętej KW nr [...] i pozwala na stwierdzenie, że Strona nie dysponuje dokumentem potwierdzającym to prawo. Jedynie polemiczny charakter mają nawiązania Strony do postanowień Sądu Rejonowego w kwestii przysądzenia własności ww. nieruchomości na rzecz T1. sp. z o. o. jako wydanych z naruszeniem prawa, nieważności licytacji nieruchomości, jak również twierdzenia o nieprawomocności wpisu w KW potwierdzającego, że właścicielem nieruchomości jest T1. sp. z o. o. Zgromadzony materiał potwierdza zatem, że Skarżący nie mieszka pod ww. adresem i nie podjął zgłoszonej do CEIDG działalności gospodarczej we wskazanym miejscu. W ocenie organu odwoławczego, w sprawie konieczne jest również uwzględnienie charakteru działalności gospodarczej zgłoszonej przez Stronę, która zgodnie z PKD jest działalnością polegającą na produkcji wyrobów budowlanych z betonu, produkcji konstrukcji metalowych i ich części, odlewnictwie metali ciężkich, co oznacza, że działalność Strony wymaga odpowiedniej infrastruktury, zaplecza technicznego i ludzkiego. Podczas czynności nie stwierdzono oznak i znamion prowadzenia działalności przez przedsiębiorstwo Skarżącego. Dyrektor IAS uznał, że zebrane w toku postępowania dowody i ustalone okoliczności, o których mowa powyżej, ocenione w całokształcie zebranego w sprawie materiału dowodowego uprawniają wniosek, że zasadnie organ I instancji stwierdził, że nie można uznać, aby adres: [...] T., [...] wskazany przez Stronę w dokumentacji rejestrowej miał rzeczywisty charakter, bowiem dokonane w sprawie ustalenia dowodzą bezspornie, że Strona nie dysponuje dokumentem upoważniającym ją do korzystania z tego adresu oraz, że pod wskazanym adresem Strona nie mieszka i nie przejawia jakiejkolwiek aktywności gospodarczej. Mając na uwadze powyższe, w ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo uznał, że w sprawie - wobec stwierdzenia, że dane podane w zgłoszeniu rejestracyjnym są niezgodne z prawdą - zaszły przesłanki do zastosowania art. 96 ust. 4a pkt 1 ustawy o VAT i w konsekwencji zasadnie podjął decyzję o niedokonaniu rejestracji Strony jako podatnika VAT. Istotne jest, że w wyniku czynności podjętych przez organ I instancji mających na celu dokonanie oceny działania Strony jako uczestnika obrotu gospodarczego z uwzględnieniem faktycznych, a nie tylko formalnych jej zachowań stwierdzono, że Strona pod wskazanym adresem nie zamieszkuje i nie prowadzi działalności gospodarczej. Dalej organ II instancji uznał, że wskazania wymaga, że Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bytowie o ustaleniach odnośnie nierzetelności danych adresowych zgłoszonych przez Stronę we wniosku o wpis do CEIDG, powiadomił Ministra Rozwoju, Pracy i Technologii, który po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z 13.01.2021 r., nr DMP-VII.4320.1.1050.2020.SL wykreślił przedsiębiorcę K. W. z CEIDG, ponieważ wpis przedsiębiorcy zawiera dane niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. Organ odwoławczy decyzją z 27.08.2021 r., nr DMP-IV.4320.9.2021 utrzymał w mocy w/wym. decyzję organu ewidencyjnego z 13.01.2021 r. Organ podniósł, że Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby świadczyć o rozpoczęciu wykonywania przez niego działalności gospodarczej pod adresem wskazanym w CEIDG. Wskazał również, że ani z licznych wyjaśnień, ani z dokumentacji fotograficznej przedstawionej przez Skarżącego nie wynikało, że faktycznie prowadził on działalność gospodarczą we wskazanym w Ewidencji miejscu. Organ zauważył, że wyjaśnienia składane przez Stronę pomimo ich obszerności tylko w niewielkim zakresie dotyczyły postępowania administracyjnego prowadzonego przez Ministra. Minister stwierdził również, że Skarżący nie wskazał, aby w dniu 12.05.2020 r. rozpoczął faktycznie i aktywnie wykonywanie działalności gospodarczej. Nie wykazał także, że prowadził ją w miesiącach następnych. Organ jako potwierdzenie swojego stanowiska wskazał na dokumentację fotograficzną przedłożoną przez Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bytowie oraz informacje przekazane przez ZUS o tym, że Skarżący nie opłacał składek ubezpieczeniowych z tytułu prowadzonej działalności gospodarczej oraz nie zatrudniał pracowników. 3. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję o odmowie rejestracji jego firmy PUPH D. [...] [...] T. jako czynnego podatnika VAT wydaną w 2020 r. telefonicznie; obecnie po 5 latach wydaną na piśmie z dnia 18.09.2025 r. przez Naczelnika US Bytów. Strona zwróciła się o ponowne analityczne podejście do sprawy i ukaranie winnych oraz przywrócenia posiadania dla Skarżącego i L. U. bezprawnie ukradzionych nieruchomości. Ponadto Skarżący złożył wniosek o ściganie winnych funkcjonariuszy, którzy dopuścili się gwałtu brutalnego na prawach strony do ochrony prawnej, jaką winna zapewnić Instytucja Państwowa swoim obywatelom. 4. W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. 5. Pismem procesowym z dnia 9 marca 2026 r. Skarżący oświadczył, że nie zgadza się na zastosowanie w niniejszej sprawie procedury sądowej uproszczonej i żąda przeprowadzenia rozprawy. Ponadto Strona oświadczyła, że podtrzymuje wszystkie swoje zarzuty oraz podtrzymuje i sankcjonuje wszystkie swoje dowody oraz wszystkie swoje wnioski. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: 6.1. Skarga jest niezasadna. 6.2. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Z kolei, przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a."), stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd: naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 p.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. wynika z kolei, że Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, (która to regulacja nie znajduje zastosowania w niniejszej sprawie). Badając rozpoznawaną sprawę w tak zakreślonej kognicji, Sąd nie stwierdził naruszeń przepisów prawa materialnego, bądź przepisów postępowania, w stopniu które skutkowałoby koniecznością wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji Dyrektora IAS. 6.3. Na wstępie należy wskazać, że kwestia odmowy Skarżącemu rejestracji jako podatnika podatku od towarów i usług, była już przedmiotem rozstrzygnięcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 12 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 865/20 po rozpoznaniu skargi strony na czynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bytowie w przedmiocie odmowy rejestracji jako podatnika podatku od towarów i usług, stwierdził bezskuteczność zaskarżonej czynności. Sąd w powołanym wyroku wskazał, że w przypadku uznania przez organ, że nie ma podstaw do rejestracji, formą rozstrzygnięcia organu powinna być decyzja, gdyż taka odmowa nosi cechy zindywidualizowanego rozstrzygnięcia charakterystycznego dla decyzji. Odmowa rejestracji jako podatnika VAT pociąga bowiem dla podmiotu, który się jej domaga, określone konsekwencje prawne wynikające z ustawy o VAT i powinna w związku z tym nosić formę decyzji. Sąd uznał, że Naczelnik Urzędu Skarbowego załatwiając sprawę z pominięciem niezbędnej formy, i co za tym idzie - procedury, naruszył wskazane przepisy prawa. W tej sytuacji czynność przez niego podjętą należy uznać za bezskuteczną. Jednocześnie Sąd podkreślił, że nie wypowiada się co do zasadności odmowy rejestracji, albowiem uznaje to za przedwczesne. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 kwietnia 2025 r., sygn. akt I FSK 615/21 po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Naczelnika Urzędu Skarbowego w Bytowie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 865/20, oddalił skargę kasacyjną. W tym miejscu należy wskazać, że zgodnie z art. 153 p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Stosownie zaś do treści art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Należy podkreślić, iż zgodnie z treścią wskazanego przepisu prawa, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się, że ustanowiona w art. 153 p.p.s.a. zasada związania oceną prawną powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak i wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 505/05, z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt I FSK 857/06, z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2506/12 oraz z dnia 26 czerwca 2024 r., sygn. akt I OSK 757/21 - wszystkie przywołane orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, zwanej dalej jako "CBOSA"). Przepis art. 153 p.p.s.a. ma charakter bezwzględnie obowiązujący i wywiera skutki w dwóch płaszczyznach, mianowicie ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie nie mogą pominąć oceny prawnej wyrażonej we wcześniejszym orzeczeniu. Zasadniczym kryterium legalności decyzji (postanowienia) wydanej w postępowaniu ponowionym wskutek wyroku sądu administracyjnego jest więc zastosowanie się do wyrażonej przez ten sąd oceny prawnej oraz podporządkowanie się wytycznym co do dalszego postępowania. Dodatkowo, wskazania co do dalszego postępowania, o których mowa w art. 153 p.p.s.a., są konsekwencją oceny prawnej i dotyczą sposobu procedowania w toku ponownego rozpatrzenia sprawy, w celu uniknięcie popełnionych błędów. Wytyczają one kierunek, w którym powinno zmierzać ponowione postępowanie, dla uniknięcia wadliwości w postaci np. uchybień procesowych związanych z wyjaśnieniem sprawy (por. wyroki NSA z dnia 21 lutego 2018 r., sygn. akt II FSK 353/16 oraz z dnia 22 czerwca 2021 r., sygn. akt III FSK 63/21, CBOSA). Przez "ocenę prawną" rozumie się wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w rozpoznanej sprawie. Pojęcie to obejmuje zarówno krytykę sposobu zastosowania normy prawnej w zaskarżonym akcie, jak i wyjaśnienie, dlaczego stosowanie tej normy przez organ, który wydał dany akt, zostało uznane za błędne, bądź za prawidłowe. Natomiast "wskazania co do dalszego postępowania", dotyczą sposobu działania w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie błędów już popełnionych oraz wskazanie kierunku, w którym powinno zmierzać przyszłe postępowanie dla uniknięcia wadliwości w postaci np. braków w materiale dowodowym lub innych uchybień procesowych (por. A. Kabat (w:) B. Dauter i in., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2018, uw. 3 i 5 do art. 153). W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, organ I instancji ponownie rozpoznając wniosek Skarżącego w sposób prawidłowy zastosował się do prawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia 12 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 865/20 wydając decyzję z dnia 18 września 2025 r. jako rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy zarejestrowania strony jako podatnika VAT czynnego. 6.4. Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy prawidłowości stanowiska organów podatkowych co do zasadności odmowy zarejestrowania strony jako podatnika VAT czynnego. Zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy o VAT, podmioty, o których mowa w art. 15 i art. 15a, są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności określonej w art. 5 złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne, z zastrzeżeniem ust. 3. Natomiast stosownie do treści art. 96 ust. 4 ustawy o VAT, Naczelnik urzędu skarbowego nie dokonuje rejestracji podmiotu jako podatnika VAT bez konieczności zawiadamiania podmiotu, jeżeli: 1) dane podane w zgłoszeniu rejestracyjnym są niezgodne z prawdą lub 2) podmiot ten nie istnieje, lub 3) mimo podjętych udokumentowanych prób nie ma możliwości skontaktowania się z tym podmiotem albo jego pełnomocnikiem, lub 4) podmiot albo jego pełnomocnik nie stawia się na wezwania naczelnika urzędu skarbowego, lub 5) z posiadanych informacji wynika, że podatnik może prowadzić działania z zamiarem wykorzystania działalności banków w rozumieniu art. 119zg pkt 1 Ordynacji podatkowej lub spółdzielczych kas oszczędnościowo-kredytowych do celów mających związek z wyłudzeniami skarbowymi w rozumieniu art. 119zg pkt 9 Ordynacji podatkowej, lub 6) wobec tego podmiotu sąd orzekł, na podstawie odrębnych przepisów, zakaz prowadzenia działalności gospodarczej. Należy przy tym wskazać, że rejestracja dla celów podatku od towarów i usług jest procesem sformalizowanym, a organ podatkowy w jej toku uprawniony jest do sprawdzenia, czy zgłoszenie rejestracyjne VAT-R spełnia wymogi ustalone dla tego zgłoszenia i czy jest prawidłowe. W toku procedury zainicjowanej złożeniem zgłoszenia rejestracyjnego organy podatkowe dokonują weryfikacji danych wykazanych na drukach VAT-R, oceniając je pod kątem "kompletności i dokładności". W rezultacie weryfikacji, jeżeli dane nie budzą wątpliwości, to organ podatkowy zobowiązany jest do zarejestrowania podatnika - przy czym samo zarejestrowanie i jego potwierdzenie (na wniosek) jest uznawane za czynność materialno-techniczną. Jednakże w razie uznania przez organ podatkowy, że brak jest podstaw do rejestracji podatnika jako podatnika podatku od towarów i usług, rozstrzygnięcie w tym zakresie powinno mieć charakter decyzji organu podatkowego. Ponadto organ podatkowy nie jest związany treścią zgłoszenia rejestracyjnego i jest nie tylko uprawniony, ale wręcz zobowiązany do zweryfikowania danych podanych przez podmiot w zgłoszeniu pod kątem ich prawdziwości, dokładności i rzetelności. 6.5. W ocenie Sądu organy podatkowy prawidłowo uznał, że w sprawie zaszły przesłanki do zastosowania art. 96 ust. 4a pkt 1 ustawy o VAT i w konsekwencji zasadnie podjął decyzję o niedokonaniu rejestracji Strony jako podatnika VAT z uwagi na to, że dane podane w zgłoszeniu rejestracyjnym są niezgodne z prawdą. Z akt sprawy wynika, że pod wskazanym adresem podanym przez Skarżącego w dokumentach rejestracyjnych jako adres zamieszkania i stałego miejsca wykonywania działalności gospodarczej, tj. [...] T., [...], strona nie mieszka i nie wykonuje żadnej działalności gospodarczej oraz nie posiada formalnoprawnego uprawnienia, aby w tym miejscu przebywać, co wobec zaistnienia przesłanek określonych w przepisie art. 96 ust. 4a pkt 1 ustawy o VAT uzasadniało działanie organu I instancji. Pod ww. adresem nie stwierdzono znamion i oznak wykonywania działalności gospodarczej przez Skarżącego, którą zgłosił wnioskiem o wpis do CEIDG. Materiał dowodowy zgromadzony w sprawie wyjaśnia również kwestię prawa własności Strony w odniesieniu do nieruchomości objętej KW nr [...] i pozwala na stwierdzenie, że Skarżący nie dysponuje dokumentem potwierdzającym to prawo. Dokonane w sprawie ustalenia bezspornie dowodzą, że pod wskazanym adresem Strona nie przejawiała jakiejkolwiek aktywności gospodarczej. Właściciel nieruchomości T1. Sp. z o.o. wyjaśnił w piśmie z dnia 13 sierpnia 2025 r., że jedynym podmiotem prowadzącym działalność gospodarczą pod adresem [...] jest firma I. Sp. z o.o. Ponadto T1. Sp. z o.o. nie zawierała umów najmu, dzierżawy oraz użyczenia nieruchomości z innymi osobami prawnymi lub fizycznymi. Księga wieczysta KW [...] dot. działki [...], w dziale II - Własność, zawiera informację o właścicielach: D. W. i K. W. Jednocześnie dział III - Prawa, Roszczenia i Ograniczenia zawiera m. in. wpis ostrzeżenia o niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym w zakresie prawa własności wobec nabycia praw do działki gruntu nr [...] o pow. 0,0625 ha położonej w D1. przez T1. sp. z o. o. w S. Natomiast w aktualizacji dokonanej dnia 18 czerwca 2025 r. przez Sąd Rejonowy w Miastku IV Wydział Ksiąg Wieczystych, wpisem nr 46 uległ zmianie wpis w Dziale II KW polegający na wpisaniu własności na rzecz T1. sp. z o. o. z/s w S. Ponadto, podczas prowadzonych przez organ czynności w zakresie weryfikacji faktycznego korzystania przez Stronę z nieruchomości [...], uzyskano także informacje od pracownika I. sp. z o. o., R. W. (córki Skarżącego), z których wynika, że Skarżący nie mieszka i nie prowadzi pod tym adresem działalności gospodarczej. Pracownicy urzędu na udokumentowanie dokonanych czynności sporządzili dokumentację zdjęciową oraz mapkę z portalu Geoportal i wydruk aktualnej treści księgi wieczystej nr [...] obejmującej działkę ewidencyjną [...]. Mając na uwadze powyższe należy uznać, że podane przez Skarżącego dane w zgłoszeniu rejestracyjnym nie były zgodne z prawdą, tym samym została spełniona przesłanka odmowy rejestracji Strony jako podatnika czynnego VAT. 6.6. W zaskarżonej decyzji Dyrektor IAS również zwrócił uwagę, że Skarżący nie posiada aktualnie statusu przedsiębiorcy wpisanego do CEIDG, a dokonane ustalenia dowodzą, że Strona nie wykonywała działalności gospodarczej w oparciu o wpis dokonany do CEIDG. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii decyzją z dnia 13 stycznia 2021 r., nr DMP-VII.4320.1.1050.2020.SL, na podstawie art. 32 ust. 1 i 3 ustawy o CEIDG, wykreślił przedsiębiorcę K. W., wykonującego działalność gospodarczą pod firmą: Przedsiębiorstwo Usługowo-Produkcyjno-Handlowego D., NIP [...] (uchylony), stałe miejsce wykonywania działalności gospodarczej: [...], [...] T., adres do doręczeń: [...], [...] T., z Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, ponieważ wpis przedsiębiorcy zawiera dane niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy. Minister Rozwoju, Pracy i Technologii decyzją z dnia 21 sierpnia 2021 r. nr DMP-IV.4320.9.2021 utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia z dnia 13 stycznia 2021 r., wskazując, że Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby świadczyć o rozpoczęciu wykonywania przez niego działalności gospodarczej pod adresem wskazanym w CEIDG. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lutego 2021 r. sygn. akt V SA/Wa 5111/21 oddalił skargę Strony stwierdzając, że wpis Skarżącego w CEIDG był niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy. WSA w Warszawie uznał, że wpis skarżącego w CEIDG jest niezgodny z rzeczywistym stanem rzeczy. Skarżący podał w CEIDG jako adres miejsca wykonywania działalności i odbioru korespondencji adres, pod którym rzeczywiście nie wykonuje działalności gospodarczej, nie przebywa, nie mieszka i nie ma formalnoprawnego uprawnienia (tytułu prawnego), aby w tym miejscu przebywać. Stanowisko w sprawie zaakceptował Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 5 marca 2024 r. sygn. akt II GSK 1671/23 oddalił skargę kasacyjną Skarżącego. Dodatkowo decyzją z dnia 27 lipca 2020 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w Bytowie uchylił nadany Skarżącemu numer identyfikacji podatkowej (NIP) [...]. Decyzją z dnia 9 listopada 2020 r. Dyrektor IAS utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku prawomocnym wyrokiem z dnia 5 maja 2021 r. sygn. akt I SA/Gd 65/21 oddalił skargę Skarżącego. 6.7. W ocenie Sądu bez wpływu na podjęte rozstrzygnięcie pozostają okoliczności i zarzuty przedstawione przez Stronę. Podnoszone przez Skarżącego argumenty oraz przywoływane okoliczności nie podważają dotychczasowych ustaleń i nie prowadzą do wniosków odmiennych od wywiedzionych, wobec czego pozostają bez wpływu na istotę rozstrzygnięcia. Ich ocena w całokształcie zebranego w sprawie materiału dowodowego nie potwierdza kluczowej z punktu widzenia podjętego rozstrzygnięcia kwestii, tj. aby dane podane w zgłoszeniu rejestracyjnym VAT-R były prawdziwe. Zarówno w skardze, jak i w piśmie procesowym kierowanych do tut. Sądu Strona koncentruje się na przywołaniu okoliczności, dokumentów i korespondencji z innych postępowań prowadzonych z udziałem Strony, a także na wyliczeniu osób, których działania w ocenie Strony odniosły negatywny wpływ na jej funkcjonowanie. Przywołane okoliczności nie mają znaczenia merytorycznego i nie odnoszą żadnego wpływu na podjęte w niniejszej sprawie rozstrzygnięcie w przedmiocie rejestracji jako podatnika VAT, a tym samym nie potwierdzają stanowiska Strony, że w zaistniałej sytuacji faktycznej i w świetle obowiązującego stanu prawnego powinna ona zostać zarejestrowana jako podatnik VAT. Sąd rozstrzygając zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. w granicach danej sprawy, dokonał oceny przedłożonych przez stronę dokumentów wyłącznie z punktu widzenia ich wartości i znaczenia dla toczącej się sprawy i stwierdza, że pozostają one bez wpływu na podjęte w sprawie rozstrzygnięcie w przedmiocie odmowy zarejestrowania Strony jako podatnika VAT. 6.8. Reasumując, jeszcze raz należy podkreślić, że z akt sprawy jednoznacznie wynika, że pod adresem wskazanym przez Skarżącego w dokumentach rejestracyjnych tj. [...] T., brak jest oznak istnienia i funkcjonowania firmy Przedsiębiorstwo Usługowo-Produkcyjno-Handlowego D. Ponadto z zebranego materiału dowodowego wynika, że Skarżący nie posiada tytułu prawnego do nieruchomości, którą wskazał w danych adresowych prowadzonej działalności gospodarczej. Skarżący wskazał numer księgi wieczystej [...], jako tytuł prawny do nieruchomości położonej w [...], [...] T.. Natomiast z treści księgi wieczystej numer [...] Dział III - Prawa, Roszczenia i Ograniczenia wynika, że obecnie właścicielem działki [...] ([...]) nie jest K. W., lecz T1. Sp. z o. o. z siedzibą w S. Ponadto jak wynika z ustaleń organu, Skarżący nie mieszka pod wskazywanym adresem, jak również nie prowadzi tam działalności gospodarczej. Co więcej, Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów, które mogłyby świadczyć o rozpoczęciu wykonywania działalności gospodarczej pod adresem wskazanym w zgłoszeniu rejestracyjnym: [...], [...] T.. Zarówno z licznych wyjaśnień, jak i z dokumentacji fotograficznej przedstawionej przez Skarżącego nie wynikało, że faktycznie prowadzi on działalność gospodarczą pod wskazanym adresem. Wyjaśnienia składane przez Skarżącego pomimo tego, że były obszerne, to jedynie w niewielkim zakresie dotyczyły niniejszego postępowania. Dodatkowo należy zaznaczyć, że Skarżący jako przeważający rodzaj działalności gospodarczej wskazał produkcję wyrobów budowlanych z betonu PKD 23.61.Z, tj. działalność polegająca na produkcji wyrobów budowlanych z betonu, produkcji konstrukcji metalowych i ich części, odlewnictwie metali ciężkich. Oznacza to, że działalność taka wymaga odpowiedniej infrastruktury, zaplecza technicznego i osobowego. Podczas czynności przeprowadzonych przez organ we wskazanym miejscu jako adres prowadzonej działalności gospodarczej nie stwierdzono oznak i znamion prowadzenia działalności przez przedsiębiorstwo Skarżącego. 6.9. W ocenie Sądu organy podatkowe podjęły działania niezbędne dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy - zgodnie z art. 122 O.p., prawidłowo w oparciu o art. 187 § 1 O.p. zebrały i w sposób wyczerpujący rozpatrzyły materiał dowodowy, nie naruszając zasady swobodnej oceny dowodów, zawartej w art. 191 O.p. Przeprowadzono postępowanie dowodowe w zakresie wystarczającym dla potrzeb prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy, którego wyniki bez przekroczenia granic swobodnej oceny dowodów poddano rzetelnej analizie, wyciągając logicznie poprawne i merytorycznie uzasadnione wnioski. W postępowaniu organów podatkowych Sąd nie dopatrzył się naruszeń przepisów prawa procesowego bądź prawa materialnego, ich działania były zgodne z określoną w art. 120 O.p. zasadą legalizmu, a w sprawie nie doszło do naruszenia norm rangi konstytucyjnej. Organ II instancji prawidłowo w zaskarżonej decyzji przytoczył i wyjaśnił stanowiące jej podstawę przepisy prawa materialnego, a także odniósł się do zarzutów zawartych w odwołaniu. Zaskarżona decyzja zawiera pełne uzasadnienie faktyczne, jak i prawne oraz spełnia wymogi wynikające z art. 210 § 4 O.p. Fakt, że ustalony przez organy stan faktyczny jest odmienny od stanu faktycznego, który prezentuje Strona, nie świadczy o naruszeniu reguł rządzących postępowaniem dowodowym. Okoliczność, że materiał dowodowy zebrany w sprawie został przez organ podatkowy oceniony odmiennie niż oczekiwała Strona, nie świadczy także o wadliwości decyzji. 6.10. Mając na względzie przedstawione powyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę, jako niezasadną.

Informacje o sprawie

Data wpływu
20 lutego 2026
Symbol z opisem
6119 Inne o symbolu podstawowym 611
Skarżony organ
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
Sędziowie
Alicja Stępień Marek Kraus /przewodniczący sprawozdawca/ Sławomir Kozik

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny