I SA/Gl 1090/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela, Sędziowie Asesor WSA Mikołaj Darmosz (spr.), Sędzia WSA Monika Krywow-Milczarek, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 8 maja 2026 r. sprawy ze skargi A. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 15 lipca 2025 r. nr SKO.4110.18.2025 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.

Przedmiot kontroli Sądu stanowiło postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie (dalej: "SKO", "Kolegium", "organ odwoławczy") z 15 lipca 2025 r. o nr SKO.4110.18.2025 wydane na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 123 i art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm. – dalej: "k.p.a.") oraz art. 17, art. 18, art. 32, art. 33 i art. 34 § 4 i § 5 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. Dz. U. z 2025 r., poz. 132 – dalej: "k.p.a.") po rozpoznaniu zażalenia A.D. (dalej: "Skarżący", "zobowiązany", "strona") na postanowienie Prezydenta Miasta C. - Dyrektora Miejskiego Zarządu Dróg w C. (dalej: "Prezydent", "wierzyciel") z 2 czerwca 2025 r. Nr: [...] w przedmiocie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Stan sprawy. Prezydent wystawił przeciwko zobowiązanemu tytuł wykonawczy z 6 maja 2025 r. o nr OP/623/2025 mający za przedmiot niewykonany obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za parkowanie pojazdu marki Renault o numerze rejestracyjnym [...] 13 marca 2023 r. w strefie płatnego parkowania obowiązującej na obszarze Miasta C.. Wystawienie tytułu wykonawczego poprzedzone zostało wystosowaniem do zobowiązanego upomnienia zawierającego wezwanie do dobrowolnego wykonania ww. obowiązku. Tytuł wykonawczy zawierający wniosek o wszczęcie postępowania egzekucyjnego skierowany został do Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. (dalej: "Naczelnik", "organ egzekucyjny"). Naczelnik na podstawie wspomnianego tytułu wszczął postępowanie egzekucyjnego i przystąpił do egzekucji administracyjnej w ramach której dokonał zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego prowadzonego przez Bank P S.A. Zobowiązany w piśmie z 17 maja 2025 r. wniesionym do Naczelnika podniósł zarzut nieistnienia obowiązku, tj. opłaty dodatkowej za nieuiszczenie opłaty parkingowej w strefie płatnego parkowania w C.. Z piśmie tym zobowiązany wskazał, że nie akceptuje "próby wyłudzenia tzw. opłaty dodatkowej oraz kosztów pochodnych" oraz zażądał anulowania tytułu wykonawczego z powodu nieistnienia obowiązku, a argumenty na tę okoliczność przedstawił w pismach z dnia 14 i 27 marca 2023 r. skierowanych do Miejskiego Zarządu Dróg w C.. Organ egzekucyjny potraktował ww. pismo jako stanowiące zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego nr OP/623/2025. Organ egzekucyjny przekazał ww. pismo do Prezydenta celem rozpoznania. Prezydent postanowieniem z 2 czerwca 2025 r. oddalił zarzut zobowiązanego. Wierzyciel wyjaśnił, że stanowiąca przedmiot egzekucji opłata dodatkowa wynika z art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, w myśl którego, korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. W oparciu o przepisy wspomnianej ustawy (art. 13f ust. 1 i 2) strefę taką i wysokość obowiązujących w niej opłat ustaliła Rada Miasta Częstochowa. W uchwale nr 108/IX/2011 Rady Miasta Częstochowy z 9 czerwca 2011 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, wysokości i sposobu pobierania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania na terenie miasta C. zmienionej uchwałą nr 911.LXVIII.2022 Rady Miasta Częstochowy z 27 października 2022r. zmieniającej uchwałę w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, wysokości i sposobu pobierania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania na terenie miasta C. przewidziano, że za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową w wysokości 150,00 zł. Wierzyciel wyjaśnił, że użytkownikom strefy płatanego parkowania, w tym zobowiązanemu, zapewniono alternatywne możliwości uiszczenia opłaty np. przy użyciu elektronicznych form płatności i wyłącznie od woli zobowiązanego lub osób zamierzających korzystać z miejsc postojowych w strefie płatnego parkowania zależy wybór sposobu uiszczenia opłaty. Wierzyciel wskazał, że ewentualna awaria parkomatu nie zwalnia z opłaty za parkowanie w Strefie Płatnego Parkowania w C.. Zgodnie bowiem z rozdziałem 2 § 2 ww. uchwały Rady Miasta Częstochowy w przypadku stwierdzenia niesprawności parkomatu bilet należy wykupić w innym sprawnym parkomacie. Zaznaczono, że 13 marca 2023 r. nie odnotowano żadnego zgłoszenia dotyczącego błędnie działającego parkomatu w którym zobowiązany próbował dokonać opłaty. Wierzyciel wskazał, że nie ma możliwości przywrócenia kwoty zniżki w wysokości 75,00 zł w innych przypadkach niż przewiduje wskazana wyżej uchwała. Zobowiązany wniósł zażalenie na powyższe postanowienie Prezydenta do SKO. Ponownie oświadczył, że nie akceptuje próby wyłudzenia tzw. opłaty dodatkowej oraz kosztów pochodnych oraz zażądał anulowania tytułu wykonawczego z powodu nieistnienia obowiązku, a argumenty na tę okoliczność przedstawił w pismach z 14 i 27 marca 2023 r. skierowanych do Miejskiego Zarządu Dróg w C.. W uzasadnieniu zobowiązany stwierdził, że akceptuje za uzasadnioną jedynie należność za brak biletu parkingowego z ewentualnymi odsetkami, natomiast próba wyegzekwowania opłaty dodatkowej jest niezgodna z art. 5 k.c. Kolegium postanowieniem z 10 września 2025 r. utrzymało w mocy postanowienie Prezydenta. Przystępując do rozpatrzenia zażalenia zobowiązanego Kolegium wyjaśniło, że w myśl art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tekst jedn. Dz. U z 2025 r., poz. 889), korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za postój pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Powyższy obowiązek wynika bezpośrednio z przepisów prawa, tj. art. 13 ust. 1 pkt 1 lit. a i nie wymaga wydania decyzji administracyjnej. W myśl art. 13b ust. 3 ustawy, strefę taką ustala rada gminy (rada miasta). Z art. 13b ust. 1 ustawy wynika, że opłatę, o której stanowi powyższy przepis pobiera się za postój pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania, w wyznaczonym miejscu, w określone dni robocze, w określonych godzinach lub całodobowo. Ustalając strefę płatnego parkowania rada gminy (miasta) ustala też wysokość stawek omawianej opłaty oraz określa sposób ich pobierania (art. 13b ust. 4 pkt 1 i 3). Za nieuiszczenie takiej opłaty za postój pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość oraz sposób jej pobierania również określa rada gminy (art. 13f ust. 1 i ust. 2). Ważna uchwała rady gminy stanowi na terenie jej działania obowiązujące przepisy prawa miejscowego, dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego w trybie przewidzianym przez prawo. Kolegium wskazało, że z treści przytoczonych przepisów wynika, iż obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa. Obowiązek uiszczenia opłaty winien być wykonany niezwłocznie po wystąpieniu określonego stanu faktycznego (zaparkowania w strefie, a w odniesieniu do opłaty dodatkowej - nieuiszczenie opłaty parkingowej), z wystąpieniem którego ustawa wiąże ten obowiązek. Każdy, kto najdzie się w sytuacji określonej przez przepis rangi ustawowej - art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy o drogach publicznych - czyli parkuje pojazd samochodowy na drodze publicznej w strefie płatnego parkowania, jest obowiązany do ponoszenia opłat. Obowiązek uiszczenia tej opłaty wynika wprost z ustawy, a jego konkretyzacja nie następuje w drodze decyzji administracyjnej. Dokonanie obliczenia tej opłaty i jej pobór następuje w drodze czynności materialno-technicznej. Kolegium wskazało, że pojęcie nieistnienia obowiązku oznacza sytuacje, w których obowiązek nigdy nie powstał np. z mocy prawa bądź brak jest decyzji nakładającej obowiązek podlegający wykonaniu w drodze egzekucji lub gdy decyzja została wydana, lecz następnie ją uchylono bądź stwierdzono jej nieważność albo wygaśnięcie. Zobowiązany podnosząc zarzut nieistnienia obowiązku powinien był przedstawić dowody potwierdzające, że obowiązek nie istnieje, ponieważ nigdy nie powstał albo wprawdzie powstał, ale wygasł z powodu wykonania lub z innych przyczyn wynikających wprost z przepisów prawa. W uzasadnieniu postanowienia SKO stwierdzono, że przedmiotem sporu jest nie sam fakt zajęcia miejsca parkingowego w określonym czasie, lecz niemożność uiszczenia opłaty parkingowej spowodowana brakiem umiejętności wpisania danych samochodu do parkomatu, brakiem wystarczającej kwoty w bilonie oraz brakiem czasu spowodowanym odjazdem pociągu. Zobowiązany przyjął, że z powodu niemożności poradzenia sobie z obsługą parkometru i niemożnością uiszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek nie istnieje. Kolegium wskazało, że z powołanego § 6 załącznika nr 2 do uchwały nr 911 .LXVIIII.2022 Rady Miasta Częstochowy z 27 października 2022 r., wynika ze opłatę za postój pojazdu należy uiścić niezwłocznie, ale nie później niż po upływie 5 minut od zajęcia miejsca postojowego po zaparkowaniu pojazdu w SPP, z góry za cały zaplanowany przez kierującego czas postoju pojazdu, a w przypadku stwierdzenia niesprawności parkomatu bilet postojowy należy wykupić w innym sprawnym parkomacie. Wobec czego Kolegium przyjęło, że to na zobowiązanym ciążył obowiązek uiszczenia opłaty w momencie zaparkowania pojazdu w strefie płatnego parkowania. Winien on wówczas dokonać opłaty w jeden ze sposobów przewidzianych w uchwale. Okoliczność, że zobowiązany miał problem z obsługą parkometru nie zwalniała zobowiązanego z obowiązku uiszczenia opłaty. To jego obowiązkiem było udanie się do innego urządzenia i dokonanie tam opłaty, ewentualnie skorzystanie z karty płatniczej, bądź dokonanie opłaty przez aplikację mobilną. Z uwagi na fakt, że obowiązek uiszczenia opłaty wynika z ustawy i znajduje doprecyzowanie w akcie prawa miejscowego, to kierowca musi przewidzieć konieczność uiszczenia opłaty i dopełnić obowiązków wynikających z ustawy i uchwały. W ocenie składu orzekającego Kolegium zebrane w rozpatrywanej sprawie dowody pozwalają na stwierdzenie, że egzekwowany obowiązek istnieje. Poza sporem pozostaje, że zobowiązany w dniu 13 marca 2023 r. zaparkował pojazd w strefie płatnego parkowania, nie uiścił należnej opłaty za to parkowanie, otrzymał zawiadomienie-wezwanie do uiszczenia opłaty dodatkowej, jak również, iż tej opłaty nie uiścił pomimo otrzymania upomnienia. Przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego zobowiązany otrzymał dwa pisma od Miejskiego Zarządu Dróg w C. zawierające wyjaśnienie podstawy prawnej żądania uiszczenia opłaty dodatkowej oraz wymagane ustawą upomnienie przedegzekucyjne. Zobowiązany pismem z 20 sierpnia 2025 r. wniósł skargę własną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W skardze ponowiono argumenty zawarte w zarzutach z 17 maja 2025 r. oraz w zażaleniu na postanowienie z 23 czerwca 2025 r. Skarżący podkreślił, że nie akceptuje próby wyłudzenia od niego tzw. opłaty dodatkowej oraz kosztów pochodnych na podstawie bezprawnego tytułu wykonawczego wydanego przez MZDD w C. i prób nielegalnego wyegzekwowania ich za pośrednictwem Urzędu Skarbowego w R. z powodu nieistnienia takiego obowiązku. Skarżący załączył wydruk publikacji z sieci Internet, z którego jego zdaniem, że MZD w C. nie ma prawa żądać opłaty dodatkowej bez uzyskania wyroku sądowego. Działania podejmowane wobec skarżącego w celu wyegzekwowania opłaty są jego zadaniem bezprawne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga wniesiona została na postanowienie wymienione w art. 3 § 2 pkt 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 – dalej "p.p.s.a.") podlegające kontroli sprawowanej przez właściwy sąd administracyjny. Wspomniana kontrola wykonywana jest pod względem zgodności z prawem poddanych jej działań administracji publicznej – art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267). Skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest m.in. postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym, na które służy zażalenie. Spór w sprawie nie dotyczy istotnych dla wydanego rozstrzygnięcia okoliczności faktycznych, a mianowicie nieopłaconego parkowania pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania. Zobowiązany nie przeczy temu, że do parkowania doszło nawiązując m.in. do swojej korespondencji z wierzycielem, w której wskazywał na przyczyny nieuiszczenia opłaty (bezskuteczne próby wprowadzenia nr rej pojazdu, działanie pod presją czasu w związku z planowaną podróżą pociągiem). Skarżący kwestionuje natomiast legalność poboru opłaty dodatkowej przez wierzyciela oraz żądania jej przymusowego wykonania przez organ egzekucyjny. Podstawę prawną kontrolowanego przez Sąd rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczące zarzutów. Zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest podstawowym środkiem służącym ochronie interesów zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym. Zgodnie z art. 33 § 2 pkt 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej jest nieistnienie obowiązku, na które wskazał skarżący. Przez nieistnienie obowiązku należy rozumieć sytuację, kiedy wskazano w tytule wykonawczym obowiązek, który nie ciąży na zobowiązanym podmiocie. Treść odnośnych przepisów została w pełni przytoczona przez orzekające w sprawie organy administracji. Nawiązując do zarzutów skargi wyjaśnić przychodzi, że przedmiotem egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie jest należność wynikająca z przepisów powszechnie obowiązujących ustawy o drogach publicznych i przepisów prawa miejscowego. Opłata za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania, jak i opłata dodatkowa za nieuiszczenie tych opłat powstaje z mocy samego prawa i nie wymaga prowadzenia postępowania administracyjnego i wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 czerwca 2010 r. sygn. akt I OSK 258/10). Klarownym jest, że opłaty za parkowanie pobierane w oparciu o przepisy ustawy o drogach publicznych i stosowane przepisy prawa miejscowego mają charakter publicznoprawny a nie mają charakteru należności (zobowiązań) cywilnoprawnych. Znajduje to potwierdzenie m.in. w wyroku NSA z 25 maja 2010 r. sygn. akt I FSK 761/09, w którym analizowano status opłat w kontekście czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Opłaty za parkowanie i opłaty dodatkowe za nieuiszczone opłaty parkingowej za postój pojazdu w strefie płatnego parkowania stanowią dochód jednostek samorządu terytorialnego, zgodnie z art. 13b ust. 7, art. 13f ust. 3 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (tj. Dz.U. z 2022 r. poz. 1693 ze zm. – w brzmieniu obowiązującym w dacie odnotowania nieopłaconego parkowania – dalej: "u.d.p.") w związku z art. 40a ust. 1 tej ustawy. Podlegają one egzekucji administracyjnej, o czym wprost stanowi art. 40d ust. 2 u.d.p. Ponad wszelką wątpliwość ww. opłaty związane ze strefą płatnego parkowania nie stanowią zobowiązań cywilnoprawnych lecz niepodatkowe należności publicznoprawne o jakich mowa w art. 60 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (tj. Dz. U. z 2025 r. poz. 1483 ze zm.). Nie mogła odnieść skutku argumentacja na jaką powołał się skarżący dla wykazania rzekomej bezprawności działań organów administracji. Powoływane przez niego i załączone do skargi publikacje dotyczyły oceny podstaw prawnych i trybu pobierania opłat na parkingach znajdujących się poza drogami publicznymi na terenach prywatnych (np. przy sklepach wielkopowierzchniowych). Tego rodzaju sytuacja nie występowała w niniejszej sprawie. Trafne były wyjaśnienia Prezydenta, co do konieczności odróżnienia opłat za parkowanie pojazdu na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania, od opłat za parkowanie na terenach nieruchomości prywatnych. Raz jeszcze wyjaśnić należy, że w przeciwieństwie do należności za korzystanie z "parkingów prywatnych" dla dochodzenia zapłaty opłaty dodatkowej za parkowanie w SPP nie jest konieczne uprzednie uzyskanie tytułu wykonawczego w postępowaniu przed sądem powszechnym. W sprawie nie budzi wątpliwości, że w dacie w jakiej doszło do nieopłaconego parkowania pojazdu w strefie płatnego parkowania obowiązywała zarówno regulacja ustawowa w postaci art. 13 ust. 1 pkt 1, art. 13b, art. 13f u.d.p. jak też wydane na podstawie i w graniach ustawowej normy kompetencyjnej art. 13b ust. ust. 3 oraz ust. 4 pkt 1 przepisy prawa miejscowego wprowadzające strefę płatnego parkowania na obszarze C. i ustalające stawki tej opłaty. Stosownie do pkt 7 podpunkt 2 załącznika nr 3 stanowiącego integralną część uchwały Rady Miasta Częstochowa r 108/IX/2011 z dnia 9 czerwca 2011 r. w sprawie ustalenia strefy płatnego parkowania, wysokości i sposobu pobierania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania na terenie miasta C. (w brzmieniu obowiązującym w dacie nieopłaconego parkowania) opłata dodatkowa za nieuiszczenie opłaty parkingowej w związku z postojem pojazdu strefie płatnego parkowania w przypadku gdy nie została uiszczona w tym samym lub następnym dniu roboczym, wynosiła 150 zł. Przypomnieć należy, że podstawa faktyczna działań organów administracji nie jest przedmiotem sporu. Zaistniał stan powodujący powstanie obowiązku wynikającego wprost z przepisów prawa. W tym stanie rzeczy wbrew twierdzeniom skarżącego dochodzony wobec niego obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej miał podstawy prawne i istniał. Dopuszczalna była dla jego dochodzenia droga egzekucji administracyjnej, a co więcej z uwagi na wyrażoną w art. 6 § 1 u.p.e.a. zasadę obligatoryjnego dochodzenia obowiązków Prezydent działający poprzez Dyrektora MZD był obowiązany do podjęcia działań zmierzających do przymusowego wykonania obowiązku. Powołany przepis ustawy egzekucyjnej stanowi, że w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. W razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Wierzyciel może nie podejmować czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, jeżeli wysokość należności pieniężnej nie przekracza dziesięciokrotności kosztów upomnienia, chyba że okres do upływu terminu przedawnienia należności pieniężnej jest krótszy niż 6 miesięcy. Skarga okazała się niezasadna wobec czego należało ja oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a.