I SA/Gl 1301/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krywow-Milczarek, Sędziowie Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Sędzia WSA Anna Rotter, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 maja 2026 r. sprawy ze skargi O. Sp. z o.o. w R. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 4 września 2025 r. nr 2401-IEE.7192.443.2025.3/AZ UNP: 2401-25-212409 w przedmiocie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych oddala skargę.

1. Przedmiotem skargi O. sp. z o.o. (dalej: Spółka, Skarżąca) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor) z 4 września 2025 roku, nr 2401-IEE.7192.443.2025.3/AZ utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w R. (dalej: Naczelnik) z 31 lipca 2025 roku nr [...] w sprawie określenia wysokości kosztów egzekucyjnych na łączną kwotę 13.105,48zł. 2. Dotychczasowy przebieg postępowania. 2.1. Naczelnik prowadził postępowanie egzekucyjne wobec Spółki na podstawie własnego tytułu wykonawczego z 12 czerwca 2025 roku nr 2425- SEE. EA2.2.2025, obejmującego nieprzekazaną organowi egzekucyjnemu kwotę w wysokości 129,952,13 zł. Organ egzekucyjny zawiadomieniem z 12 czerwca 2025 roku nr [...] dokonał zajęcia innej wierzytelności pieniężnej z tytułu nadpłaty w podatkach. Zawiadomienie wraz z odpisem tytułu wykonawczego zostało doręczone Spółce 16 czerwca 2025 roku. 20 czerwca 2025 roku zrealizowano zajęcie w całości. Otrzymując kwotę 143.057,61 zł, rozliczono ją na należność główną -129.952,13 zł oraz na koszty egzekucyjne 13.105,48 zł. W związku z czym zakończono postępowanie egzekucyjne wskutek wyegzekwowania wszystkich należności objętych tytułem wykonawczym z 12 czerwca 2025 roku nr 2425-SEE.EA2.2.2025. 2.2. Pismem z 17 lipca 2025 roku Spółka wniosła o wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z 12 czerwca 2025 roku nr 2425-SEE.EA2.2.2025 w trybie art. 64c § 9 pkt 1 lit. a ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tj. 2026.268, dalej: u.p.e.a.). Naczelnik postanowieniem więc z 31 lipca 2025 roku nr [...] określił koszty egzekucyjne w wysokości 13.105,48 zł, powstałe w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym wobec Spółki na podstawie tytułu wykonawczego z 12 czerwca 2025 roku nr 2425-SEE.EA2.2.2025. 2.3. Po rozpoznaniu zażalenia na ww. postanowienie Dyrektor postanowieniem z 4 września 2025 roku nr 2401-IEE.7192.443.2025.3/AZ utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika z 31 lipca 2025 roku. Zdaniem Dyrektora spełnione zostały przesłanki do wydania postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych, bowiem całość roszczenia w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z 12 czerwca 2025 roku nr 2425-SEE.EA2.2.2025, obejmującego nieprzekazaną organowi egzekucyjnemu kwotę w wysokości 129.952,13 zł, wyegzekwowana została 20 czerwca 2025 roku, natomiast wniosek Spółki z 17 lipca 2025 roku o wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych został złożony 17 lipca 2025 roku. Tak więc złożono wniosek o wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych w ustawowym 30. dniowym terminie od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych. Co prawda Spółka nie zaskarżyła samej wysokości kosztów egzekucyjnych w postępowaniu prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z 12 czerwca 2025 roku nr 2425-SEE.EA2.2.2025, obejmującego nieprzekazaną organowi egzekucyjnemu kwotę w wysokości 129.952,13 zł, jednakże należy wskazać, iż organ egzekucyjny w prowadzonym wobec Spółki postępowaniu egzekucyjnym naliczył następujące koszty egzekucyjne: -100,00 zł - opłata manipulacyjna, wynosi ona 40,00 zł, a w przypadku wszczęcia egzekucji administracyjnej ulega podwyższeniu i wynosi 100,00 zł, -10,27 zł-wydatki egzekucyjne, związane z kosztami przesłania pism organu egzekucyjnego ponoszonymi za wysyłkę przez operatora pocztowego, - 12.995,21 zł - opłata egzekucyjna, naliczona zgodnie z art. 64 § 4 u.p.e.a., która wynosi 10% z wyegzekwowanych środków pieniężnych pomniejszonych o koszty egzekucyjne. Maksymalna wysokość opłaty egzekucyjnej wynosi 10% wyegzekwowanych: należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie naliczonych na dzień wystawienia tytułu wykonawczego i kosztów upomnienia, nie więcej jednak niż 40 000 zł. Zatem suma kosztów egzekucyjnych wynosi łącznie 13.105,48 zł i została ona w przedmiotowej sprawie określona prawidłowo. Organ egzekucyjny zobligowany był do naliczenia 100 zł opłaty manipulacyjnej od tytułu wykonawczego. Ponadto z uwagi na wyegzekwowanie w całości 20 czerwca 2025 roku należności wskazanej w ww. tytule wykonawczym, która wynosiła łącznie 129.952,13 zł, powstała wysoka wartość opłaty egzekucyjnej. Organ egzekucyjny musiał również naliczyć należne sobie wydatki egzekucyjne związane z kosztami przesłania pism. Podniesione bezzasadne obciążenie kosztami egzekucyjnymi w związku z niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji nie znajduje uzasadnienia w aktach przedmiotowej sprawy. Tytuł wykonawczy Naczelnika z 12 czerwca 2025 roku, obejmujący nieprzekazaną organowi egzekucyjnemu kwotę w wysokości 129.952,13 zł został wystawiony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Kwestia ta została już rozpoznana przez Naczelnika, który postanowieniem z 2 lipca 2025 roku nr [...] oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, prowadzonej w oparciu o tytuł wykonawczy z 12 czerwca 2025 roku nr 2425-SEE.EA2.2.2025. Następnie Dyrektor postanowieniem z 4 września 2025 roku nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w sprawie zarzutów. Ponadto zarzuty zostały wniesione przez Spółkę 23 czerwca 2025 roku, czyli już po wyegzekwowaniu 20 czerwca 2025 roku całości zaległości oraz naliczeniu i pobraniu kosztów egzekucyjnych. W kwestii zarzucanego braku doręczenia upomnienia z art. 15 § 1 u.p.e.a. warunkującego możliwość wszczęcia egzekucji Dyrektor wskazał, iż organ egzekucyjny nie miał obowiązku doręczenia Skarżącej upomnienia na etapie poprzedzającym wystawienie tytułu wykonawczego, gdyż już zawiadomienie o zajęciu wierzytelności przesłane do Spółki jako dłużnika zawiera wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Co prawda na postanowienie z 6 maja 2025 roku nr [...] Spółka złożyła zażalenie z 15 maja 2025 roku, jednakże nie miało to wpływu na wystawienie przez organ egzekucyjny 12 czerwca 2025 roku tytułu wykonawczego nr 2425-SEE.EA2.2.2025 na podstawie art. 71b u.p.e.a. W odniesieniu do zarzucanego nieuprawnionego zastosowania art. 143 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej: K.p.a.) Dyrektor wskazał, iż zgodnie z tym przepisem wniesienie zażalenia nie wstrzymuje z mocy prawa wykonania zaskarżonego postanowienia, organ administracji publicznej, który wydał postanowienie, może uznać jednak za zasadne wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Ocena zasadności wstrzymania należy do organu, który wydał zaskarżone postanowienie. Do takich uzasadnionych przyczyn należy zaliczyć przede wszystkim wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem prawa. W przedmiotowej jednak sprawie postanowienie Naczelnika z 6 maja 2025 roku nr [...] zostało wydane zgodnie z prawem, co potwierdził także Dyrektor, który postanowieniem z 11 czerwca 2025 roku nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika z 6 maja 2025 roku nr [...]. 2.4. Na ww. postanowienie Skarżąca wywiodła skargę osobistą, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. Spółka kwestionuje wskazanie organu drugiej instancji na ostateczne rozstrzygnięcie zasadności wszczęcia egzekucji przez wierzyciela i prawidłowego naliczenia kosztów postępowania egzekucyjnego. Spółka podniosła, iż zarówno postanowienie Naczelnika z 2 lipca 2025 roku nr [...] jak i postanowienie Dyrektora z 4 września 2025 roku nr [...] nie są prawomocne i mogą zostać uchylone przez Sąd. Skarżąca wskazuje, iż przyjęcie, że organ może dokonać przymusowego zajęcia przed uzyskaniem przez zobowiązanego wiedzy o ostateczności i wykonalności obowiązku narusza zasadę jawności (art. 9 zd. pierwsze K.p.a.) oraz zasadę czynnego udziału strony w postępowaniu (art. 10 K.p.a.) skoro skutki prawne dotykające Stronę miałyby powstawać wyłącznie w wyniku relacji pomiędzy organami bez udziału Strony i bez wiedzy Strony. Skarżąca podniosła, iż organ drugiej Instancji zaniechał rozpoznania zarzutów zażalenia względem obciążenia Skarżącej kosztami postępowania egzekucyjnego, czym naruszył w sposób rażący prawo Strony do obrony ze skutkiem nieważności zaskarżonego postanowienia. W zakresie zażalenia na postanowienie w sprawie kosztów istotne nie było jedynie to czy tytuł wykonawczy został wystawiony poprawnie lecz ocena czy oczekiwanie przez Skarżącą na ostateczne rozstrzygnięcie zarzutów do tytułu wykonawczego było uzasadnione czy też było uchylaniem się zobowiązanego od wykonania obowiązku oraz ocena czy koszty formalnie wygenerowane przez organ poprzez zajęcie wierzytelności Skarżącej w Urzędzie Skarbowym zasadnie mają obciążać Skarżącą. Ponadto Skarżąca kwestionuje stanowisko organu drugiej instancji, że już nieostateczne postanowienie Naczelnika z 6 maja 2025 roku stanowiło podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego i wszczęcia egzekucji. Ponadto brak jest podstaw do stosowania art. 143 K.p.a. do postanowień wydawanych na gruncie art. 71a § 9 u.p.e.a. stanowiących podstawę wszczęcia egzekucji wobec trzeciodłużnika zajętej wierzytelności w oparciu o przepis art. 71b u.p.e.a. Spółka nadmienia, iż trzeciodłużnik może stać się zobowiązanym jedynie na mocy postanowienia wydanego na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a., które to postanowienie dopiero w sposób konstytutywny ustanawia obowiązek mogący podlegać egzekucji w sytuacji jego niewykonania. Dopiero wtedy trzeciodłużnik uzyskuje status zobowiązanego i dopiero po tym można by było doręczyć mu upomnienie z art. 15 § 1 u.p.e.a. warunkujące możliwość wszczęcia egzekucji, którego to upomnienia w niniejszym przypadku nie doręczono. 2.5. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: 3.1. Skarga okazała się niezasadna. 3.2. Na wstępie wskazać należy, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania). 3.3. Spór w sprawie dotyczy zasadności wydania przez Dyrektora postanowienia określającego wysokość kosztów egzekucyjnych wydanego na podstawie art. 64c § 9pkt 1 lit. a u.p.e.a. Powołany przepis stanowi, że organ egzekucyjny wydaje postanowienie w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych na wniosek zobowiązanego złożony w terminie 30 dni od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych, a w przypadku wyegzekwowania w całości obowiązku w egzekucji z nieruchomości - od dnia, w którym postanowienie o przyznaniu własności nieruchomości stało się ostateczne. 3.4. Rozważając sporne zagadnienie przypomnieć należy, że w kwestii wysokości naliczonych kosztów egzekucyjnych zauważam, że opłata manipulacyjna w wysokości 40 zł jest należna organowi egzekucyjnemu w związku z wszczęciem postępowania egzekucyjnego. Natomiast w przypadku wszczęcia egzekucji administracyjnej opłata ta ulega podwyższeniu i wynosi 100 zł. Różnica pomiędzy wszczęciem postępowania egzekucyjnego, a wszczęciem egzekucji administracyjnej polega na tym, że do wszczęcia postępowania egzekucyjnego wystarczającym jest nadanie tytułowi wykonawczemu klauzuli o jego skierowaniu do egzekucji administracyjnej, natomiast egzekucję administracyjną uważa się za wszczętą dopiero w chwili doręczenia zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego lub doręczenia dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu wierzytelności, jeśli nastąpiło ono przed doręczeniem zobowiązanemu odpisu tytułu wykonawczego. Ustalenie tej wysokości opłaty manipulacyjnej prawodawca powiązał ze średnią wydatków, jakie ponosi organ egzekucyjny na obsługę tytułu wykonawczego. Uznano bowiem, że wszczęcie egzekucji administracyjnej oznacza konieczność podejmowania przez organ egzekucyjny szeregu czynności związanych z prowadzeniem tej egzekucji. Opłata manipulacyjna ma więc charakter wydatku związanego z koniecznością zapewnienia funkcjonowania aparatu egzekucyjnego, którego zadaniem jest doprowadzenie do wykonania obowiązku wynikającego z przepisów prawnych lub orzeczeń organów administracji publicznej. W egzekucji należności pieniężnej organ egzekucyjny pobiera również opłatę egzekucyjną ustaloną na podstawie art. 64 § 4 u.p.e.a., wynoszącą 10% egzekwowanych środków pieniężnych lub 5% uzyskanych środków pieniężnych w przypadku zapłaty należności organowi egzekucyjnemu lub wierzycielowi przez zobowiązanego. Ponadto zgodnie z art. 64b § 1 u.p.e.a. wydatkami egzekucyjnymi są koszty faktycznie poniesione przez organ egzekucyjny w związku z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego, a w szczególności koszty przesłania pism organu egzekucyjnego sporządzonych w ramach podejmowanych czynności egzekucyjnych w wysokości odpowiadającej najniższej wysokości opłaty pobieranej przez operatora pocztowego na podstawie umowy o świadczenie usługi pocztowej odpowiednio za polecenie przesyłki rejestrowanej lub poleconej). W niniejszej sprawie organ egzekucyjny w prowadzonym wobec Spółki postępowaniu egzekucyjnym naliczył następujące koszty egzekucyjne: -100,00 zł - opłata manipulacyjna, wynosi ona 40,00 zł, a w przypadku wszczęcia egzekucji administracyjnej ulega podwyższeniu i wynosi 100,00 zł, -10,27 zł - wydatki egzekucyjne, związane z kosztami przesłania pism organu egzekucyjnego ponoszonymi za wysyłkę przez operatora pocztowego, -12.995,21 zł - opłata egzekucyjna, naliczona zgodnie z art. 64 § 4 u.p.e.a., która wynosi 10% z wyegzekwowanych środków pieniężnych pomniejszonych o koszty egzekucyjne. Maksymalna wysokość opłaty egzekucyjnej wynosi 10% wyegzekwowanych: należności pieniężnej, odsetek z tytułu niezapłacenia jej w terminie naliczonych na dzień wystawienia tytułu wykonawczego i kosztów upomnienia, nie więcej jednak niż 40 000 zł 3.5. Rozważając sporne zagadnienie Sąd uznał za zasadne stanowisko Dyrektora, który twierdzi, iż spełnione zostały przesłanki do wydania postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych, bowiem całość roszczenia w postępowaniu egzekucyjnym prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z 12 czerwca 2025 roku nr 2425-SEE.EA2.2.2025, obejmującego nieprzekazaną organowi egzekucyjnemu kwotę w wysokości 129.952,13 zł, wyegzekwowana została 20 czerwca 2025 roku, natomiast wniosek Spółki z 17 lipca 2025 roku o wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych został złożony 17 lipca 2025 roku. Tak więc złożono wniosek o wydanie postanowienia w sprawie wysokości kosztów egzekucyjnych w ustawowym 30. dniowym terminie od dnia wyegzekwowania w całości obowiązku, kosztów upomnienia i kosztów egzekucyjnych. Jakkolwiek Spółka nie zaskarżyła samej wysokości kosztów egzekucyjnych w postępowaniu prowadzonym na podstawie tytułu wykonawczego z 12 czerwca 2025 roku obejmującego nieprzekazaną organowi egzekucyjnemu kwotę w wysokości 129.952,13 zł, jednakże należy wskazać, iż organ egzekucyjny w prowadzonym wobec Spółki postępowaniu egzekucyjnym naliczył następujące koszty egzekucyjne, których suma wynosi łącznie 13.105,48 zł i została ona w przedmiotowej sprawie określona prawidłowo. Organ egzekucyjny zobligowany był do naliczenia 100 zł opłaty manipulacyjnej od tytułu wykonawczego. Ponadto z uwagi na wyegzekwowanie w całości 20 czerwca 2025 roku należności wskazanej w ww. tytule wykonawczym, która wynosiła łącznie 129.952,13 zł, powstała wysoka wartość opłaty egzekucyjnej. Organ egzekucyjny musiał również naliczyć należne sobie wydatki egzekucyjne związane z kosztami przesłania pism. Podniesione bezzasadne obciążenie kosztami egzekucyjnymi w związku z niezgodnym z prawem wszczęciem i prowadzeniem egzekucji nie znajduje uzasadnienia w aktach przedmiotowej sprawy. Tytuł wykonawczy bowiem Naczelnika z 12 czerwca 2025 roku nr 2425-SEE.EA2.2.2025, obejmujący nieprzekazaną organowi egzekucyjnemu kwotę w wysokości 129.952,13 zł został wystawiony zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Kwestia ta została już rozpoznana przez Naczelnika, który postanowieniem z 2 lipca 2025 roku nr [...] oddalił zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej, prowadzonej w oparciu o tytuł wykonawczy z 12 czerwca 2025 roku nr 2425-SEE.EA2.2.2025. Następnie Dyrektor postanowieniem z 4 września 2025 roku nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie organu pierwszej instancji w sprawie zarzutów. Ponadto zarzuty zostały wniesione przez Spółkę 23 czerwca 2025 roku, czyli już po wyegzekwowaniu 20 czerwca 2025 roku całości zaległości oraz naliczeniu i pobraniu kosztów egzekucyjnych. 3.6. Odnosząc się w dalszej kolejności do zarzucanego braku doręczenia upomnienia z art. 15 § 1 u.p.e.a. warunkującego możliwość wszczęcia egzekucji wskazać należy, że organ egzekucyjny nie miał obowiązku doręczenia Skarżącej upomnienia na etapie poprzedzającym wystawienie tytułu wykonawczego, gdyż już zawiadomienie o zajęciu wierzytelności przesłane do Spółki jako dłużnika zawiera wezwanie dłużnika zajętej wierzytelności, aby należnej od niego kwoty do wysokości egzekwowanej należności wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia należności w terminie i kosztami egzekucyjnymi bez zgody organu egzekucyjnego nie uiszczał zobowiązanemu, lecz należną kwotę przekazał organowi egzekucyjnemu na pokrycie należności. Jakkolwiek na postanowienie z 6 maja 2025 roku nr [...] Spółka złożyła zażalenie z 15 maja 2025 roku, jednakże nie miało to wpływu na wystawienie przez organ egzekucyjny 12 czerwca 2025 roku tytułu wykonawczego nr 2425-SEE.EA2.2.2025 na podstawie art. 71b u.p.e.a. W odniesieniu do zarzucanego nieuprawnionego zastosowania art. 143 K.p.a. Dyrektor wskazał, iż zgodnie z tym przepisem wniesienie zażalenia nie wstrzymuje z mocy prawa wykonania zaskarżonego postanowienia, organ administracji publicznej, który wydał postanowienie, może uznać jednak za zasadne wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Ocena zasadności wstrzymania należy do organu, który wydał zaskarżone postanowienie. Do takich uzasadnionych przyczyn należy zaliczyć przede wszystkim wydanie zaskarżonego postanowienia z naruszeniem prawa. W przedmiotowej jednak sprawie postanowienie Naczelnika z 6 maja 2025 roku nr [...] zostało wydane zgodnie z prawem, co potwierdził także Dyrektor, który postanowieniem z 11 czerwca 2025 roku nr [...]utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Naczelnika z 6 maja 2025 r. Powołane w uzasadnieniu wyroki sądów krajowych są dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl. 3.7. Mając na uwadze powyższe, Sąd nie doszukał się naruszeń prawa materialnego ani procesowego w stopniu skutkującym koniecznością eliminacji z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. W konsekwencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.