I SA/Gl 653/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S.W. (W.) na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 27 lipca 2022 r. nr 2401-IOD-1.492.62.2022.2.IL UNP: 2401-22-168241 w przedmiocie zwrotu podania p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.

W piśmie z dnia 2 sierpnia 2022 r. S.W. (dalej: skarżący), zastępowany przez pełnomocnika w osobie ojca, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: organ), wskazane w sentencji niniejszego orzeczenia. Przywołane powyżej postanowienie zawierało prawidłowe pouczenie o terminie i trybie wniesienia zażalenia. Z akta sprawy i odpowiedzi na skargę nie wynikało aby zażalenie na to postanowienie zostało złożone. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm.) dalej: p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie, ponaglenie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Przywołane przepisy prawa wskazują, że dopóki stronie przysługuje prawo wniesienia jakiegokolwiek środka zaskarżenia, dopóty wniesienie skargi na ten akt do sądu administracyjnego, jako przedwczesne, jest niedopuszczalne. Dla wypełnienia warunku wyczerpania środków zaskarżenia bezwzględnie konieczne jest uprzednie rozpoznanie wniesionego środka zaskarżenia przez organ administracji publicznej drugiej instancji (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 maja 2009 r. sygn. akt II GSK 947/08; orzeczenia sądów administracyjnych dostępne pod adresem www.orzeczenia.nsa.gov.pl). W sytuacji zaś, gdy strona nie wyczerpie trybu zaskarżenia, skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6) p.p.s.a., który stanowi, że sąd odrzuca skargę, jeżeli wniesienie skargi z innych przyczyn jest niedopuszczalne (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 25 września 2007 r. sygn. akt II GSK 136/07). Wedle art. 58 § 3 p.p.s.a. sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym. Z akt sprawy wynika (skarga – pismo skarżącego z dnia 2 sierpnia 2022 r.), że skarżący uczynił przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie postanowienie organu w przedmiocie zwrotu podania. Zgodnie z przepisem art. 171 § 3 zdanie drugie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1540 ze zm.) dalej: O.p. zwrot podania następuje w formie postanowienia, na które służy zażalenie. Należy w tym miejscu wyjaśnić, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, tj. organ, do którego zostało złożone zwrócone następnie podanie, orzekał w sprawie jako organ pierwszej instancji. A zatem na mocy art. 221 § 1 w zw. z art. 239 O.p. był on również organem odwoławczym, właściwym do rozpoznania zażalenia od wydanego przez niego postanowienia. Niemniej jednak skarżący nie złożył w niniejszej sprawie zażalenia na postanowienie organu z dnia 27 lipca 2022 r., przez co nie wyczerpał przewidzianego przez ustawę toku instancji. Nie ulega zatem żadnej wątpliwości, że skarżący kwestionuje postanowienie organu pierwszej instancji. W tej sytuacji Sąd nie może jednak rozpoznać merytorycznie skargi wniesionej na rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji, gdyż ustawa p.p.s.a. nie przewiduje takiej możliwości. Zgodnie z treścią art. 52 § 1 i § 2 p.p.s.a. strona może zaskarżyć do sądu administracyjnego wyłącznie postanowienie, od którego nie służy jej już zażalenie w administracyjnym toku instancji, pod warunkiem, że ustawodawca przewidział, iż uprzednio taki środek zaskarżenia od określonego rodzaju postanowienia w ogóle przysługiwał. W realiach niniejszej sprawy skarżący wniósł skargę na postanowienie, od którego przysługiwał mu środek prawny (zażalenie) przewidziany prawem. Miał więc zagwarantowane prawo do skutecznej ochrony prawnej, z którego mógł skorzystać. W konsekwencji należało więc stwierdzić, że skarga do sądu administracyjnego nie była prawnie dopuszczalna od postanowienia wydanego przez organ pierwszej instancji. W tym stanie rzeczy należało uznać, że wniesiona skarga jest niedopuszczalna, co z kolei skutkować musiało jej odrzuceniem, o czym Sąd orzekł w sentencji postanowienia na podstawie art. 58 § 1 pkt 6) i § 3 p.p.s.a.