I SA/Gl 832/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Stuła-Marcela (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. B. na zawiadomienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. z dnia 3 marca 2023 r. nr ZAS380023000123 w przedmiocie zajęcia świadczeń emerytalno-rentowych p o s t a n a w i a: odrzucić skargę.

Pismem z dnia 15 marca 2023 r. B. B. (dalej: skarżący) wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na zawiadomienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S. (dalej: organ), wskazane w sentencji postanowienia. W uzasadnieniu skargi wskazano, iż do zawiadomienia nie dołączono tytułów wykonawczych z informacją o dacie ich doręczenia oraz informacji dotyczącej okresu zawieszenia postępowania egzekucyjnego i podstawy tego zawieszenia. Skarżący uznał, iż doszło do przedawnienia dochodzonych należności. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, iż należności z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne, zdrowotne oraz Fundusz Pracy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za okres od 06/2013 do 04/2019 zostały skierowane na drogę przymusowego dochodzenia na podstawie tytułów wykonawczych nr TW1380020000076, TW1380020000077, TW4380015011679 - TW4380015011684, TW4380018006742 - TW4380018006771, TW4380019010232 - TW4380019010235. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego dokonano zajęcia rachunku bankowego w B.S.A. oraz P. S.A. Rachunki bankowe nie wykazywały obrotów, a z czasem zostały zamknięte. Organ dokonał również zajęcia wierzytelności z tytułu nadpłaty lub zwrotu podatku. Egzekucja z tego składnika majątkowego również była nieskuteczna ze względu na brak nadpłaty. W związku z ujawnieniem nowego składnika majątku, tj. świadczenia emerytalno-rentowego pobieranego przez skarżącego, organ w marcu 2023 r. na podstawie wyżej wskazanych tytułów wykonawczych dokonał zajęcia tego świadczenia. Ustosunkowując się do zarzutu przedawnienia należności wskazano, iż ze względu na podjęte przez organ rentowy czynności, zobowiązania z tytułu składek nie uległy przedawnieniu. Bieg terminu przedawnienia uległ zawieszeniu od podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, tj. od dnia wszczęcia postępowania w sprawie wydania decyzji ustalającej obowiązek opłacania składek, doręczenia upomnienia lub doręczenia tytułu wykonawczego. Bieg terminu nie został zakończony z uwagi na trwające postępowanie egzekucyjne. Podkreślono również, że w toku postępowania w niniejszej sprawie korespondencja, tj. upomnienia, decyzję, tytuły wykonawcze oraz zawiadomienia o zajęciu, była skutecznie doręczona skarżącemu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna. Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634 z późn. zm. - p.p.s.a.), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one stronie skarżącej w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 2 p.p.s.a. przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie. Wyczerpanie środków zaskarżenia wskazanych w art. 52 § 2 p.p.s.a., przed wniesieniem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego stanowi przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. W przypadku wniesienia skargi do sądu z pominięciem toku instancji, skargę uznać należy za niedopuszczalną na mocy art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd odrzuca skargę, jeżeli jej wniesienie z innych przyczyn jest niedopuszczalne. Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, regulując poszczególne etapy postępowania egzekucyjnego, umożliwia zobowiązanemu kwestionowanie podejmowanych w jego toku rozstrzygnięć. Między innymi środkiem prawnym mającym służyć ochronie dłużnika jest skarga na czynności egzekucyjne, która wszczyna postępowanie mające na celu zbadanie prawidłowości dokonania przez organ egzekucyjny lub egzekutora konkretnej czynności zmierzającej do zastosowania określonego środka egzekucyjnego. Jest to zatem postępowanie obejmujące swoim zakresem tylko ograniczony wycinek postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec majątku zobowiązanego. Stanowi ono fragment postępowania egzekucyjnego. Rozstrzygnięcie w przedmiocie skargi na czynności egzekucyjne co do zasady nie ma zatem wpływu na możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Uwzględnienie tego rodzaju skargi może mieć skutki jedynie w zakresie czynności, na którą ją złożono. Sąd zwraca uwagę na ten aspekt prawny, gdyż w ramach złożonej do Sądu skargi, wskazane zostały kwestie dotyczące doręczonego skarżącemu w dniu 8 marca 2023 r. zawiadomienia z dnia 3 marca 2023 r. w przedmiocie zajęcia świadczenia emerytalno-rentowego. To właśnie ta czynność egzekucyjna podjęta wobec skarżącego była powodem podjęcia w konsekwencji przez niego działań, w celu zaskarżenia prawidłowości tej czynności egzekucyjnej, przy czym strona uczyniła to bezpośrednio do sądu administracyjnego, z pominięciem środków prawnych uregulowanych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W rozpoznawanej sprawie skarżącemu przysługiwało prawo do wniesienia skargi na czynności egzekucyjne w postaci zajęcia świadczenia emerytalno-rentowego dokonanego zawiadomieniem z dnia 3 marca 2023 r. do Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w S.Wystąpienie ze skargą do Sądu powinno być poprzedzone zarówno rozstrzygnięciem organu egzekucyjnego I instancji, jak i zakończeniem postępowania drugoinstancyjnego, tj. wydaniem rozstrzygnięcia, które mogłoby dopiero stanowić przedmiot skargi w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Zasadą jest bowiem, że skargę do wojewódzkiego sądu administracyjnego można wnieść na rozstrzygnięcia mające charakter ostateczny, a zatem takie na które stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia. Skarżący jednakże po doręczeniu mu w dniu 8 marca 2023 r. zawiadomienia o zajęciu świadczenia emerytalno-rentowego, wniósł skargę na tę czynność egzekucyjną bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, czyli z pominięciem przysługujących mu środków prawnych uregulowanych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, służących weryfikacji prawidłowości podjętej wobec niego czynności egzekucyjnej, z którą się nie zgadza. W tym stanie rzeczy, na obecnym etapie sprawy brak jest możliwości poddania ocenie Sądu działań organu egzekucyjnego, skoro sprawowana przez sądy administracyjne kontrola legalności działalności administracji publicznej, zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2492 z późn. zm.), dokonywana jest pod względem zgodności z prawem podejmowanych przez nie rozstrzygnięć i działań. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd stwierdził, że na obecnym etapie sprawy niedopuszczalnym okazało się wniesienie skargi na zawiadomienie o zajęciu świadczenia emerytalno-rentowego i na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.