Sygnatura
I SA/Gl 999/25
I SA/Gl 999/25 - Wyrok WSA w Gliwicach z 2026-05-13
Wynik
Oddalono skargę
- Sąd
- Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
- Data orzeczenia
- 13 maja 2026
- Prawomocne
- nie
Treść rozstrzygnięcia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Krywow-Milczarek, Sędziowie Sędzia WSA Agata Ćwik-Bury (spr.), Sędzia WSA Anna Rotter, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 maja 2026 r. sprawy ze skargi N. F. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach z dnia 10 czerwca 2025 r. nr 2401-IEE.7192.181.2025.5/AD UNP: 2401-25-145419 w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną oddala skargę.
Analiza z kontekstem sprawy
Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?
Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.
Uzasadnienie
1. Przedmiotem skargi N.F. (dalej: Skarżący, zobowiązany) jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach (dalej: Dyrektor) znak 2401-IEE.7192.181.2025.5/AD z dnia 10 czerwca 2025 r. w sprawie skargi na czynność egzekucyjną. 2. Dotychczasowy przebieg postępowania. 2.1. 5 grudnia 2024 r. organ państwa włoskiego - A, wystawił wobec Skarżącego jednolity tytuł wykonawczy (dalej: JTW) nr IT_DA02614_ 20241205_UIPE_1, obejmujący należności z tytułu podatku od dochodu lub kapitału (addizionale comunale irpef, addizionale regionale irpef, irpef, imposta sostitutiva) za 2017 r. 5 grudnia 2024 r. A, wystąpiła do organu współpracującego państwa polskiego - Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. (dalej: Naczelnik) z wnioskiem nr [...] o podjęcie środków odzyskiwania ww. należności pieniężnych (łączna kwota wierzytelności - 16077030,22 zł). Naczelnik zawiadomieniem z 12 grudnia 2024 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego zobowiązanego w Banku [...] S.A., doręczone zobowiązanemu 12 grudnia 2024 r. wraz z odpisem ww. JTW. Zawiadomieniami z 16 grudnia 2024 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia wynagrodzenia za pracę zobowiązanego w V. sp. z o. o. oraz M. sp. z o. o. Zawiadomienia te doręczono zobowiązanemu 28 grudnia 2024 r. . Protokołem z 17 grudnia 2024 r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia ruchomości - pojazdów mechanicznych -Volvo XC90 o nr rej. [...] oraz Audi A3 o nr rej. [...]. Protokół zajęcia został doręczony zobowiązanemu 28 grudnia 2024 r. (dowód: karty nr 40-44 akt). Pismem z 18 grudnia 2024 r. zobowiązany wniósł zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. JTW. Postanowieniem z 30 grudnia 2024 r., nr [...], Naczelnik działając w oparciu o art. 17a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2025 r., poz. 132 ze zm., dalej - u.p.e.a.) zwrócił zobowiązanemu ww. pismo z 18 grudnia 2024 r. informując, że w tej sprawie zobowiązany winien wnieść podanie do organu właściwego - organu państwa włoskiego, który wystawił ww. JTW (dowód: karty nr 67-69 akt). Zawiadomieniem z 18 lutego 2025 r., nr [...] Naczelnik dokonał zajęcia nieruchomości położonej w K., dla której Sąd Rejonowy w B. prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Czynność ta została uchylona przez Naczelnika postanowieniem z 21 marca 2025 r., nr [...], uwzględniającym skargę zobowiązanego z 6 marca 2025 r. na ww. czynność egzekucyjną (ww. nieruchomość została sprzedana przez zobowiązanego przed doręczeniem ww. zajęcia z 18 lutego 2025 r.). Zawiadomieniem z 18 lutego 2025 r., nr [...] Naczelnik dokonał zajęcia nieruchomości położonej w B. przy ul. [...], dla której Sąd Rejonowy w B. prowadzi księgę wieczystą nr [...]. Zawiadomienie to zawierało wezwanie, o którym mowa w art. 110c § 2 u.p.e.a. Równocześnie organ egzekucyjny złożył do sądu właściwego do prowadzenia ww. księgi wieczystej wniosek o wpis o wszczęciu egzekucji. Zawiadomienie doręczono pełnomocnikowi zobowiązanego 3 marca 2025 r. (dowód: karty nr 139-144 akt). W wyniku rozpoznania zażalenia zobowiązanego z 7 stycznia 2025 r. Dyrektor postanowieniem z 3 marca 2025 r., nr [...] utrzymał w mocy ww. postanowienie Naczelnika z 30 grudnia 2024 r. 2.2. Skarżący wniósł skargę na ww. czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego z 18 lutego 2025 r. w postaci zajęcia ww. nieruchomości, wskazując art. 54 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. Zaskarżonej czynności egzekucyjnej zarzucił dokonanie jej z naruszeniem art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 ze zm., dalej - KPA) w związku z art. 18 pkt 2 u.p.e.a., poprzez zastosowanie środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z nieruchomości, niezgodnie z zasadą zaufania do organów władzy publicznej, bez zachowania zasady proporcjonalności, w sytuacji, gdy ww. JTW jest wadliwy i wadliwość tę zobowiązany podnosił w zarzutach z 18 grudnia 2024 r. oraz w zażaleniu z 7 stycznia 2025 r. na ww. postanowienie organu egzekucyjnego z 30 grudnia 2024 r., a polskie organy nie rozpatrzyły merytorycznie zarzutów zobowiązanego, zatem prawidłowość JTW pozostaje nadal przedmiotem sporu oraz w sytuacji, gdy zobowiązany podjął we Włoszech działania mające na celu kwestionowanie prawidłowości włoskiego postępowania egzekucyjnego, w tym nakazu zapłaty nr [...], na podstawie którego wydany został ww. JTW. Ponadto zobowiązany zarzucił zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano ww. czynności egzekucyjnej, niezgodnie z art. 7 § 2 u.p.e.a., poprzez wybór środka najbardziej uciążliwego dla zobowiązanego, w sytuacji braku ku temu przesłanek. Zobowiązany wniósł uwzględnienie skargi oraz uchylenie ww. czynności egzekucyjnej w całości, wstrzymanie z urzędu przez organ egzekucyjny dalszej realizacji ww. środka egzekucyjnego do dnia, w którym postanowienie w sprawie skargi stanie się ostateczne (art. 54 § 7 u.p.e.a.). Ponadto zobowiązany wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z: odwołania do włoskiego sądu podatkowego z 14 stycznia 2025 r. wraz z tłumaczeniem przysięgłym rep. nr [...] z 24 lutego 2025 r.; zawiadomienia o złożeniu odwołania od decyzji urzędu skarbowego za pomocą certyfikowanej poczty elektronicznej z 14 stycznia 2025 r. wraz z tłumaczeniem przysięgłym rep. nr [...] z 24 lutego 2025 r.; potwierdzenia odbioru certyfikowanej poczty elektronicznej z 14 stycznia 2025 r. wraz z tłumaczeniem przysięgłym rep. nr [...] z 24 lutego 2025 r. - na fakt kwestionowania przez zobowiązanego prawidłowości JTW i prawidłowości włoskiego postępowania egzekucyjnego (dowód: karty nr 148-190 akt). Pismem z 18 marca 2025 r. zobowiązany wniósł o wydanie z urzędu postanowienia w sprawie zawieszenia postępowania egzekucyjnego, w oparciu o art. 79 ust. 1 ustawy z dnia 11 października 2013 r. o wzajemnej pomocy przy dochodzeniu podatków, należności celnych i innych należności pieniężnych (t.j. Dz. U. z 2023 r., poz. 2009, dalej - ustawa o wzajemnej pomocy) w związku z art. 56 § 3 u.p.e.a., ewentualnie o wystąpienie, w trybie art. 79 ust. 2 ustawy o wzajemnej pomocy, do właściwego organu włoskiego o potwierdzenie informacji o sporze. Ponadto zobowiązany wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z ww. dokumentów: odwołania do włoskiego sądu z 14 stycznia 2025 r. wraz z tłumaczeniem przysięgłym Rep. nr [...]; zawiadomienia o złożeniu odwołania od decyzji urzędu skarbowego z 14 stycznia 2025 r. wraz z tłumaczeniem przysięgłym Rep. nr [...]; potwierdzenia odbioru z 14 stycznia 2025 r. wraz z tłumaczeniem przysięgłym Rep. nr [...] - na fakt zaistnienia sporu przed sądem dotyczącego należności pieniężnych państwa członkowskiego, pierwotnego tytułu wykonawczego oraz JTW. Pismem z 24 marca 2025 r. nr [...], Naczelnik poinformował zobowiązanego, że 21 marca 2025 r. wystąpił, za pośrednictwem centralnego biura łącznikowego, o potwierdzenie informacji o toczącym się sporze. Wskazał, że nie otrzymał informacji zwrotnej, aby przedmiotowe postępowanie egzekucyjne podlegało zawieszeniu na podstawie art. 71 ust. 1 ustawy o wzajemnej pomocy. 2.3. Postanowieniem z 3 kwietnia 2025 r., nr [...], Naczelnik oddalił skargę zobowiązanego na czynność egzekucyjną z 18 lutego 2025 r. w postaci zajęcia ww. nieruchomości. Jednocześnie organ egzekucyjny wstrzymał z urzędu dalszą realizację tego środka egzekucyjnego do dnia, w którym postanowienie w sprawie skargi na czynność egzekucyjną stanie się ostateczne. Postanowienie to zostało doręczone pełnomocnikowi zobowiązanego 7 kwietnia 2025 r. 2.4. W zażaleniu na ww. postanowienie, zaskarżając je w części dotyczącej oddalenia skargi na ww. czynność egzekucyjną Skarżący zarzucił naruszenie: 1) art. 54 § 4 pkt 1 u.p.e.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niepełne rozpatrzenie skargi na czynność egzekucyjną oraz oddalenie jej w sytuacji, gdy okoliczności sprawy wskazują na konieczność uchylenia zaskarżonej czynności; 2) art. 7 § 2 u.p.e.a., poprzez jego błędną wykładnię, a to poprzez uznanie, że wystarczające do zastosowania najbardziej uciążliwego środka egzekucyjnego jest samo wszczęcie postępowania egzekucyjnego; 3) art. 8 § 1 KPA w związku z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. - zasady zaufania do władzy publicznej, poprzez niedokładne rozpatrzenie skargi na czynność egzekucyjną oraz podjęcie postanowienia bez zachowania należytej staranności, o czym świadczy treść jego uzasadnienia - zawiera stwierdzenia charakterze zarzutów do zobowiązanego, że nie wykonał określonych czynności, podczas gdy do wykonania tych czynności nie obligował zobowiązanego żaden przepis prawa, co w opinii zobowiązanego, jawnie narusza zasadę zaufania obywateli do władzy publicznej. Zobowiązany wniósł o uchylenie ww. postanowienia z 3 kwietnia 2025 r. w zaskarżonej części lub uchylenie ww. czynności egzekucyjnej w całości. 3.5. Zaskarżonym zażaleniem Dyrektor podzielił stanowisko Naczelnika. W uzasadnieniu wskazał, iż czynności faktyczne podjęte przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego były zgodne z prawem, a organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny, do którego upoważniły go przepisy u.p.e.a. -tj. egzekucję z nieruchomości. Zajęcie ww. nieruchomości nastąpiło poprzez wezwanie Skarżącego do zapłaty egzekwowanej należności pieniężnej (14788598,85 zł) wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie (139485,90 zł) i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania z 18 lutego 2025 r., pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Podstawę dokonania zajęcia ww. nieruchomości stanowił ww. jednolity tytuł wykonawczy, wystawiony przez organ administracji włoskiej A. Zajęcie ww. nieruchomości doręczono pełnomocnikowi 3 marca 2025 r. Równocześnie organ egzekucyjny złożył do Sądu Rejonowego w B. VII Wydział Ksiąg Wieczystych wniosek o wpis w księdze wieczystej o wszczęciu egzekucji. Odpis ww. jednolitego tytułu wykonawczego został doręczony Skarżącemu wcześniej, tj. 12 grudnia 2024 r. Zajęcie ww. nieruchomości zawiera wszystkie elementy oraz spełnia wymogi określone w przepisach u.p.e.a. Dalej, zastosowany przez organ egzekucyjny środek egzekucyjny w postaci egzekucji z ww. nieruchomości nie był zbyt uciążliwy. W myśl art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków — środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zatem, jak wynika z treści art. 7 § 2 u.p.e.a., aby można było w ogóle mówić o uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego, organ egzekucyjny musi mieć do dyspozycji co najmniej dwa środki egzekucyjne, z których zastosowanie każdego z tych środków będzie zmierzało bezpośrednio do wykonania egzekwowanego obowiązku. Taka sytuacja nie zaistniała w przedmiotowej sprawie. Zaprzeczeniem obowiązującej w postępowaniu egzekucyjnym zasady celowości byłoby takie postępowanie organów egzekucyjnych, a następnie sądów administracyjnych, które uzależniałoby prawidłowość zastosowanego środka egzekucyjnego od poglądu samego zobowiązanego, który zazwyczaj wskazuje na konieczność zastosowania tego środka, który nie został dotąd w stosunku do niego wykorzystany. Innymi słowy, celowość egzekucji sprowadza się do wykonania dochodzonego obowiązku przy jak najmniejszym stopniu uciążliwości dla zobowiązanego. Dyrektywa ta ma jednak charakter wtórny względem osiągnięcia celu egzekucji (Postępowanie egzekucyjne w administracji, Art. 7 SPAT. 9 red. Hauser 2020, wyd. 4). W toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. jednolitego tytułu wykonawczego, w wyniku dotychczas zastosowanych środków egzekucyjnych, do dnia dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej, organ egzekucyjny wyegzekwował kwotę 1292294,47 zł (na należność główną), a więc kwotę stosunkowo niską w porównaniu do kwoty dochodzonej należności na rzecz administracji włoskiej. Mając na uwadze wysokość dochodzonych należności oraz kwotę wyegzekwowanych należności, w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym konieczne było zastosowanie kolejnego (z możliwych) środka egzekucyjnego - tj. egzekucji z ww. nieruchomości. W toku przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, po wystawieniu ww. jednolitego tytułu wykonawczego, Skarżący dokonał sprzedaży jednej ze swoich nieruchomości o nr KW [...] (umowa sprzedaży z 10 grudnia 2024 r.) i czynność organu egzekucyjnego do tego składnika majątkowego okazała się spóźniona. Organ egzekucyjny był uprawniony do zastosowania środka egzekucyjnego w postacie egzekucji z ww. nieruchomości, na podstawie otrzymanego ww. jednolitego tytułu wykonawczego, natomiast Skarżący nie wskazał innego, mniej uciążliwego środka egzekucyjnego, którego zastosowanie umożliwiłoby wyegzekwowanie obowiązku objętego ww. jednolitym tytułem wykonawczym. Z akt sprawy wynika przy tym, że dotychczas zastosowane środki egzekucyjne okazały się niewystarczające. Trudno więc uznać, że zaskarżona czynność egzekucyjna była zbyt uciążliwa. 2.6. W skardze na postanowienie Dyrektora z 10 czerwca 2025 r. Skarżący działając przez pełnomocnika, wniósł o jego uchylenie w całości oraz o zasądzenie na rzecz Skarżącego kosztów postępowania (w tym kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił naruszenie: 1) art. 54 § 4 pkt 1 u.p.e.a., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i niepełnie rozpatrzenie skargi na czynność egzekucyjną oraz utrzymanie w mocy ww. postanowienia organu egzekucyjnego z 3 kwietnia 2025 r. w sytuacji, gdy okoliczności sprawy wskazywały na konieczność uchylenia zaskarżonej czynności; 2) art. 7 § 2 u.p.e.a., poprzez jego błędną wykładnię, a to poprzez uznanie, że wystarczające dla zastosowania najbardziej uciążliwego środka egzekucyjnego jest samo wszczęcie postępowania egzekucyjnego; 3) art. 8 § 1 KPA w związku z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. - zasady zaufania do władzy publicznej, poprzez niedokładne rozpatrzenie złożonego zażalenia oraz wcześniejszej skargi na czynność egzekucyjną z 10 marca 2025 r. oraz podjęcie postanowienia bez zachowania należytej staranności, o czym świadczy treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, zawiera bowiem stwierdzenia o charakterze zarzutów do zobowiązanego, że nie wykonał określonych czynności, podczas gdy nie obligował zobowiązanego do tych czynności żaden przepis prawa, co w opinii zobowiązanego jawnie narusza zasadę zaufania obywateli do władzy publicznej; 4) art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 144 KPA oraz art. 17 § 1, art. 18 pkt 2 i art. 54 § 5 u.p.e.a., poprzez utrzymanie w mocy ww. postanowienia organu egzekucyjnego z 3 kwietnia 2025 r. w sytuacji, kiedy wystąpiły przesłanki do jego uchylenia, a ponadto w sytuacji, w której organ w istocie nie odniósł się do treści zarzutów zawartych w zażaleniu na ww. postanowienie organu egzekucyjnego z 3 kwietnia 2025 r. W uzasadnieniu skargi wskazano, że ww. pismo organu egzekucyjnego z 24 marca 2025 r., którym poinformowało o wystąpieniu 21 marca 2025 r., za pośrednictwem biura łącznikowego, o potwierdzenie o toczącym się sporze oraz warunkach zawieszenia postępowania egzekucyjnego, w świetle art. 79 ustawy o wzajemnej pomocy, potwierdzają zasadność argumentów o naruszeniu art. 8 § 1 KPA w związku z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. Polskie organy egzekucyjne nie rozpatrzyły merytorycznie zarzutów zobowiązanego, niezależnie od wszelkich innych uwarunkowań sprawy. Organ egzekucyjny ma świadomość tej sytuacji, jest świadomy sporu jaki zaistniał w związku z ww. JTW. Zajęcie nieruchomości jako środek egzekucyjny najdalej idący i najbardziej uciążliwy, mogący doprowadzić do niepowetowanej szkody, zostaje zastosowany w sytuacji, gdy istnieje przed organem włoskim spór dotyczący prawidłowości tytułu wykonawczego oraz gdy polskie organy nie udzieliły zobowiązanemu ochrony poprzez nierozpoznanie jego zarzutów. Innymi słowy - polskie organy wiedzą, że toczy się spór o zasadność tytułu egzekucyjnego i zdają się prezentować postawę biernego obserwatora, który mimo sporu nie dba o to, czy w przyszłości nie okaże się, że egzekucja nie miała podstaw prawnych. Skarżący wskazał, że organ drugiej instancji całkowicie pominął okoliczność, że organom obu instancji wiadomym było, że w Włoszech toczy się spór dotyczący zasadności wystosowania ww. JTW i podejmowane działania świadczyły o tym, że organy oczekują efektów tego sporu. Tymczasem w ramach rozstrzygania sprawy w zaskarżonym postanowieniu organ drugiej instancji w ogóle nie odniósł się do tej kwestii. Zobowiązany wskazał jedynie na istnienie sporu, gdyż jest to kluczowa kwestia w sprawie. Zobowiązany nie wie dlaczego organy obu instancji sądzą, że skarga z 10 marca 2025 r. skupia się zasadniczo wokół sporu z wierzycielem. Z pewnością przedmiotem skargi nie jest spór z wierzycielem, co przecież słusznie wskazał organ egzekucyjny. Zobowiązany może podnosić znane sobie i organowi okoliczności na poparcie swoich argumentów. Rozpatrzenie zarzutu naruszenia art. 8 § 1 KPA w związku z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. jest sformułowane w sposób lakoniczny i w zasadzie nie zawiera oceny zarzutu zobowiązanego. W zażaleniu zobowiązany wyraźnie wskazał, dlaczego doszło do naruszenia ww. przepisów. Zobowiązany wskazał na zastosowanie najbardziej uciążliwego środka egzekucyjnego, mogącego spowodować niepowetowaną szkodę, w sytuacji, gdy istnieje spór co do ww. JTW. W sytuacji istnienia sporu, o którym organy obu instancji miały wiedzę, realizacja jakiegokolwiek środka egzekucyjnego jest nadmiernie uciążliwa, bowiem może wiązać się z trwałą utratą tego składnika majątku zobowiązanego w sytuacji, w której egzekucja może okazać się jako prowadzona w sposób niezgodny z prawem. To zdaniem zobowiązanego naruszyło zasadę zaufania do organów władzy publicznej. Zobowiązany nie wskazywał na wadliwość tytułu wykonawczego jako naruszenie ww. przepisów, bowiem zdaje sobie sprawę, że nie jest to przedmiotem postępowania przed polskimi organami egzekucyjnymi (czego dowodem jest to, że zobowiązany podjął odpowiednie kroki prawne we Włoszech). Stwierdzenie organu egzekucyjnego zawarte w ww. postanowieniu z 3 kwietnia 2025 r., że fakt wszczęcia postępowania egzekucyjnego jest wystarczającą przesłanką do zastosowania środka egzekucyjnego, jakim jest zajecie nieruchomości, jawi się jako w oczywisty sposób "contra legem" i do tego argumentu organ drugiej instancji nie odniósł się w ogóle. Gdyby przyjąć za prawidłowe stanowisko organu, zupełnie pozbawionym sensu byłby art. 7 § 2 u.p.e.a. Organ przyjmując takie stanowisko wykazuje się błędną wykładnią art. 7 § 2 u.p.e.a., a także podejmuje działania niezgodnie z zasadą zaufania do organów władzy publicznej. Bez znaczenia jest to, że egzekucja z nieruchomości została zastosowana w dalszej kolejności. Organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia powiela zarzuty stawiane zobowiązanemu przez organ pierwszej instancji, że nie uczynił poszczególnych, wymienionych czynności. Organ zarzucił zobowiązanemu, że wskazując na zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego nie wskazał innego, mniej uciążliwego środka egzekucyjnego, z którego możliwa byłaby egzekucja. Żaden przepis prawa nie nakłada na zobowiązanego obowiązku wskazywania organowi egzekucyjnemu innych składników majątkowych, celem skierowania egzekucji do innych składników majątkowych jako mniej uciążliwych. Organ zdaje się wyciągać negatywne konsekwencje z faktu niewykonania tych czynności przez zobowiązanego, gdyż odmawia przez to uznania jego słusznych zarzutów, co tym bardziej godzi w obowiązek, aby prowadzić postępowanie w zgodzie z ww. zasadą. 2.6. W odpowiedzi na skargę Dyrektor wniósł o jej oddalenie. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: 3.1. Skarga okazała się niezasadna. 3.2. Na wstępie wskazać należy, że zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie prawidłowości zastosowania przez organy administracji przepisów obowiązującego prawa, zarówno prawa materialnego, jak też przepisów postępowania. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 935, dalej: p.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a (który to wyjątek nie ma w niniejszej sprawie zastosowania). 3.3. Spór w sprawie dotyczy zasadności oddalenia przez Dyrektora skargi na czynność egzekucyjną. 3.4. Rozważając sporne zagadnienie przypomnieć należy, że zgodnie z art. 54 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje skarga na czynność egzekucyjną organu egzekucyjnego. Podstawą skargi jest: 1) dokonanie czynności egzekucyjnej z naruszeniem ustawy; 2) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego, w ramach którego dokonano czynności egzekucyjnej. Art. 110c § 1 u.p.e.a. stanowi, że organ egzekucyjny przystępuje do egzekucji administracyjnej z nieruchomości przez zajęcie nieruchomości. Art. 110c § 2 u.p.e.a., zajęcie następuje przez wezwanie zobowiązanego, aby zapłacił egzekwowaną należność pieniężną wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Zobowiązanemu wraz z wezwaniem doręcza się odpis tytułu wykonawczego, o ile nie został wcześniej doręczony. Art. 110c § 4 u.p.e.a., zajęcie nieruchomości jest dokonane z chwilą doręczenia wezwania zgodnie z § 2-2c, z tym że odpowiednio dla: zobowiązanego; małżonka zobowiązanego; innego podmiotu, na który przeniesiono prawo własności nieruchomości; podmiotu, który uzyskał korzyść majątkową - którym nie doręczono wezwania, a także w stosunku do osób trzecich, nieruchomość jest zajęta z chwilą dokonania wpisu w księdze wieczystej lub złożenia wniosku organu egzekucyjnego do zbioru dokumentów wraz z odpisem wezwania. 3.5. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd uznał, że zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowi art. 54 u.p.e.a. Przedmiotem skargi na czynności egzekucyjne może być jedynie prawidłowość postępowania organu egzekucyjnego w zakresie przepisów regulujących sposób i formę dokonania takiej czynności (zgodność z przepisami u.p.e.a.), a także zbytnia uciążliwość zastosowanego środka egzekucyjnego. Nie jest natomiast możliwe skuteczne podnoszenie zarzutów, które są podstawą do wniesienia innego środka zaskarżenia, służącego ochronie praw zobowiązanego. Z tego względu zarzuty odnoszące się do prawidłowości ww. jednolitego tytułu wykonawczego, bądź też sporu z administracja włoską, dotyczącego należności objętych ww. jednolitym tytułem wykonawczym, nie podlegają ocenie w niniejszym postępowaniu w sprawie skargi na ww. czynność egzekucyjną. Nie doszło do naruszenia ww. przepisu. 3.6. Zdaniem Sądu ww. postanowienie organu egzekucyjnego zawierało prawidłowe rozstrzygnięcie, bowiem czynności faktyczne podjęte przez organ egzekucyjny w wykonaniu zastosowanego środka egzekucyjnego były zgodne z prawem (art. 110c u.p.e.a.). W zaskarżonym postanowieniu Dyrektor wyjaśnił, że dochodzenie należności pieniężnych państw członkowskich (tu administracji włoskiej) odbywa się w trybie przepisów u.p.e.a. (art. 4 ust. 1 ustawy o wzajemnej pomocy). W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego organ egzekucyjny zastosował środek egzekucyjny, do którego upoważniły go przepisy u.p.e.a. -tj. egzekucję z nieruchomości (art. 1a pkt 12 lit. a tiret 14 u.p.e.a.). Z akt sprawy wynika, że zajęcie ww. nieruchomości nastąpiło poprzez wezwanie Skarżącego do zapłaty egzekwowanej należności pieniężnej (14788598,85 zł) wraz z odsetkami z tytułu niezapłacenia jej w terminie (139485,90 zł) i kosztami egzekucyjnymi w terminie 14 dni od dnia doręczenia wezwania z 18 lutego 2025 r., pod rygorem przystąpienia do opisu i oszacowania wartości nieruchomości. Podstawę dokonania zajęcia ww. nieruchomości stanowił ww. JTW, wystawiony przez organ administracji włoskiej A. Zajęcie ww. nieruchomości doręczono pełnomocnikowi Skarżącego 3 marca 2025 r. Równocześnie organ egzekucyjny złożył do Sądu Rejonowego w B. wniosek o wpis w księdze wieczystej o wszczęciu egzekucji. Odpis ww. JTW został doręczony Skarżącemu wcześniej, tj. 12 grudnia 2024 r. Zajęcie ww. nieruchomości zawierało wszystkie elementy oraz spełniało wymogi określone w przepisach u.p.e.a. 3.7. Sąd podziela pogląd Dyrektora, że zastosowany przez organ egzekucyjny środek egzekucyjny w postaci egzekucji z ww. nieruchomości nie był zbyt uciążliwy dla Skarżącego. W myśl art. 7 § 2 u.p.e.a., organ egzekucyjny stosuje środki egzekucyjne, które prowadzą bezpośrednio do wykonania obowiązku, a spośród kilku takich środków - środki najmniej uciążliwe dla zobowiązanego. Zatem, jak wynika z treści art. 7 § 2 u.p.e.a., aby można było w ogóle mówić o uciążliwości zastosowanego środka egzekucyjnego, organ egzekucyjny musi mieć do dyspozycji co najmniej dwa środki egzekucyjne, z których zastosowanie każdego z tych środków będzie zmierzało bezpośrednio do wykonania egzekwowanego obowiązku. Taka sytuacja nie zaistniała w przedmiotowej sprawie. Zasadnie Dyrektor w zaskarżonym postanowieniu powołuje się na zasadę celowości. Znaczenie tej zasady polega na tym, że z niej wynikają lub mają w niej swoje uzasadnienie inne zasady postępowania egzekucyjnego. Jej obowiązywanie wpływa na interpretację wielu szczegółowych regulacji administracyjnego postępowania egzekucyjnego. Zasada ta nie została skodyfikowana w żadnym osobnym przepisie u.p.e.a. lecz jest wyprowadzana z całokształtu uregulowań zawartych w u.p.e.a. Istota tej zasady polega na tym, że celem postępowania egzekucyjnego jest bezpośrednie zapewnienie wykonania obowiązków administracyjnych, a nie wyrządzenie dolegliwości zobowiązanemu. Zasada celowości prowadzenia postępowania egzekucyjnego odróżnia to postępowanie od postępowania typu represyjnego (np. karnego). Wskazuje się, że skoro ustawa wprowadza co do obowiązków pieniężnych i obowiązków niepieniężnych kilka sposobów ich egzekwowania, to organ egzekucyjny przy wyborze środka, który ma być zastosowany w konkretnym przypadku, musi mieć na względzie efektywność i skuteczność tego środka w wykonaniu obowiązku. Innymi słowy, celowość egzekucji sprowadza się do wykonania dochodzonego obowiązku przy jak najmniejszym stopniu uciążliwości dla zobowiązanego. Dyrektywa ta ma jednak charakter wtórny względem osiągnięcia celu egzekucji (Postępowanie egzekucyjne w administracji, Art. 7 SPAT. 9 red. Hauser 2020, wyd. 4). Przypomnieć także należy, że w toku postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie ww. JTW, w wyniku dotychczas zastosowanych środków egzekucyjnych, do dnia dokonania zaskarżonej czynności egzekucyjnej, organ egzekucyjny wyegzekwował kwotę 1292294,47 zł (na należność główną), a więc kwotę stosunkowo niską w porównaniu do kwoty dochodzonej należności na rzecz administracji włoskiej. Mając na uwadze wysokość dochodzonych należności oraz kwotę wyegzekwowanych należności, w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym konieczne było zastosowanie kolejnego (z możliwych) środka egzekucyjnego - tj. egzekucji z ww. nieruchomości. W toku egzekucyjnego, po wystawieniu ww. JTW, Skarżący dokonał sprzedaży jednej ze swoich nieruchomości o nr KW [...] (umowa sprzedaży z 10 grudnia 2024 r.) i czynność organu egzekucyjnego do tego składnika majątkowego okazała się spóźniona. Organ egzekucyjny był uprawniony do zastosowania środka egzekucyjnego w postaci egzekucji z ww. nieruchomości, na podstawie otrzymanego ww. JTW, natomiast Skarżący w samej skardze z 10 marca 2025 r., jak również w zażaleniu z 10 kwietnia 2025 r., a także w skardze z 23 lipca 2025 r., nie wskazał innego, mniej uciążliwego środka egzekucyjnego, którego zastosowanie umożliwiłoby wyegzekwowanie obowiązku objętego ww. JTW. Z całokształtu materiału dowodowego sprawy wynika przy tym, że dotychczas zastosowane środki egzekucyjne okazały się niewystarczające. Trudno więc uznać, że zaskarżona czynność egzekucyjna organu egzekucyjnego była zbyt uciążliwa. W warunkach przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, mając na uwadze wysokość dochodzonych należności i niską efektywność dotychczas zastosowanych środków egzekucyjnych, w pełni uzasadnione, a wręcz konieczne, było zastosowanie przez organ egzekucyjny kolejnego środka egzekucyjnego, z możliwych do zastosowania, w postaci egzekucji z ww. nieruchomości. Ustawodawca w przepisach u.p.e.a. nie wykluczył możliwości zastosowania przez organ egzekucyjny jako pierwszego środka egzekucyjnego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji, egzekucji z nieruchomości. Taka sytuacja jest dopuszczalna, w zależności od indywidualnych okoliczności faktycznych, istniejących w danym konkretnym postępowaniu egzekucyjnym, choć w przedmiotowym postępowaniu egzekucyjnym nie zaistniała. 3.7. Skarżący nie wykazał także, aby doszło do naruszenia art. 8 § 1 KPA w związku z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. W przedmiotowym postępowaniu organu obu instancji należycie rozpoznały odpowiednio skargę z 10 marca 2025 r. na ww. czynność egzekucyjna i zażalenie z 10 kwietnia 2025 r. na ww. postanowienie z 3 kwietnia 2025 r. Aby można było w ogóle mówić o tym, że dany środek egzekucyjny jest zbyt uciążliwy dla zobowiązanego, musi istnieć inny środek, mniej uciążliwy, który zapewni prowadzenie skutecznej egzekucji i wykonanie egzekwowanego obowiązku. Tym samym, zobowiązany winien taki środek wskazać, jeżeli domaga się zastosowania mniej uciążliwego środka egzekucyjnego. Nie jest możliwe uznanie takiego zarzutu, jeżeli miałoby to doprowadzić do bezskuteczności egzekucji. Uwzględnienie zarzutu zobowiązanego byłoby zaprzeczeniem obowiązywania zasady celowości administracyjnego postępowania egzekucyjnego, a sprowadzałoby się do uzależnienia prawidłowości zastosowanego środka egzekucyjnego od poglądu zobowiązanego, nadto w sytuacji gdy zobowiązany nie wskazał żadnego innego środka egzekucyjnego, z którego możliwa byłaby skuteczna egzekucja obowiązku objętego ww. JTW. Organ egzekucyjny dokonując zajęcia ww. nieruchomości i podejmując ww. postanowienie z 3 kwietnia 2025 r., a także organ odwoławczy wydając zaskarżone postanowienie nie naruszyły zasady zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej. Zdaniem Sądu postanowienie Dyrektora z 3 marca 2025 r., nr [...], utrzymujące w mocy ww. postanowienie Naczelnika z 30 grudnia 2024 r. w przedmiocie zwrotu Skarżącemu ww. pisma z 18 grudnia 2024 r. i informujące, że w tej sprawie Skarżący winien wnieść podanie do organu właściwego (organu państwa włoskiego, który wystawił ww. JTW), a także ww. pismo organu egzekucyjnego z 24 marca 2025 r. w żaden sposób nie potwierdzają zasadności argumentów Skarżącego o naruszeniu art. 8 § 1 KPA w związku z art. 18 pkt 2 u.p.e.a. Postanowienia te zostały wydane w oparciu o art. 17a u.p.e.a. Organy obu instancji uznały, że Naczelnik nie jest organem właściwym do rozpoznania zarzutów Skarżącego, a organem właściwym w tej sprawie jest organ administracji włoskiej, który wystawił ww. jednolity tytuł wykonawczy. Natomiast, w zakresie sporu z administracją włoską, bez potwierdzenia istnienia takiego sporu przez administrację włoską, brak było podstaw do zawieszenia przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, a tym samym przeszkód do podejmowania czynności egzekucyjnych w ramach przedmiotowego postępowania egzekucyjnego, w tym do podjęcia zaskarżonej czynności egzekucyjnej. W konsekwencji zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 1 i 2 w związku z art. 144 KPA oraz art. 17 § 1, art. 18 pkt 2 i art. 54 § 5 u.p.e.a. również nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszym postępowaniu nie wystąpiła żadna okoliczność, która uzasadniałaby uchylenie ww. postanowienia organu egzekucyjnego z 3 kwietnia 2025 r. Organ odwoławczy odniósł się do wszystkich-zarzutów Skarżącego zawartych w zażaleniu z 10 kwietnia 2025 r. i wyjaśnił dokładnie wszystkie istotne okoliczności sprawy, które miały wpływ na sposób jej załatwienia. Powołane w uzasadnieniu wyroki sądów krajowych są dostępne na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl. 3.8. Mając na uwadze powyższe, Sąd nie doszukał się naruszeń prawa materialnego ani procesowego w stopniu skutkującym koniecznością eliminacji z obrotu prawnego zaskarżonego postanowienia. W konsekwencji na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Informacje o sprawie
- Data wpływu
- 14 sierpnia 2025
- Symbol z opisem
- 6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
- Skarżony organ
- Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
- Sędziowie
- Agata Ćwik-Bury /sprawozdawca/ Anna Rotter Monika Krywow-Milczarek /przewodniczący/
Powiązane dokumenty
Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny