Wróć do: Orzeczenia NSA

Sygnatura

I SA/Łd 394/23

I SA/Łd 394/23 - Wyrok WSA w Łodzi z 2023-07-05

Wynik

Oddalono skargę

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Data orzeczenia
5 lipca 2023
Prawomocne
tak

Treść rozstrzygnięcia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Paweł Kowalski Sędziowie: Sędzia WSA Bożena Kasprzak Asesor WSA Tomasz Furmanek (spr.) po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi G. S. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 6 kwietnia 2023 r. nr SKO.418.5.2023 w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej oddala skargę.

Analiza z kontekstem sprawy

Co to orzeczenie oznacza dla Twojej sprawy?

Zapytaj o skutki rozstrzygnięcia, podstawę prawną albo argumenty do wykorzystania. AnyLawyer rozpocznie od tej konkretnej sprawy.

Zapytaj AnyLawyer o to orzeczenie

Uzasadnienie

I SA/Łd 394/23 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z 6 kwietnia 2023 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza Miasta Ozorkowa z dnia 26 stycznia 2023 r. w przedmiocie zarzutów G. S. (dalej: skarżący, podatnik, zobowiązany, strona) w sprawie egzekucji administracyjnej. Z uzasadniania postanowienia organu I instancji wynika, że decyzją z dnia 27 października 2017r. Burmistrz Miasta Ozorkowa ustalił właścicielowi G. S. wymiar podatku od nieruchomości za 2012r. w kwocie 20.899,00 zł. Podatnik uiścił wcześniej kwotę w wysokości 762,00 zł, dlatego do zapłaty pozostało 20.137,00 zł. Decyzja została odebrana w dniu 14 listopada 2017r., nie dokonano jednak wpłaty wynikającego z niej podatku, którego termin płatności minął w dniu 28 listopada 2017r. Decyzja Burmistrza Miasta Ozorkowa została utrzymana w mocy ostateczną decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 15 lutego 2019r. (doręczona stronie w dniu 18.03.2019r.). W związku z brakiem wpłaty zobowiązania ustalonego powyższą decyzją wierzyciel wystawił tytuły wykonawcze (z dnia 18.12.2017 nr 4096.210018.2017.392 i z dnia 30.04.2019 nr 4096.210018.2019.160), w odniesieniu do których postępowania egzekucyjne zostały umorzone z uwagi na niespełnienie w tych tytułach wymogów art. 27 u.p.e.a. W dniu 15 kwietnia 2020 r. Wierzyciel wystawił ponownie na zobowiązanego tytuł wykonawczy - Nr 4096,210018.2020.136 na zaległość w podatku od nieruchomości za 2012r. na łączną kwotę 20.137,00 zł. Pismem z dnia 29 lipca 2020 r. zobowiązany wniósł zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. W postanowieniu z dnia 26 stycznia 2023 r. Burmistrz Miasta Ozorkowa uznał za nieuzasadniony: 1. zarzut niedopuszczalności egzekucji w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczący naruszenia art. 33 § 1 pkt 6 (Dz. U. z 2020 r. poz 1427 ze zm dalej u.p.e.a.) w zw. z art. 156 § 1 pkt 3 i art. 126 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm. dalej k.p.a.); 2. zarzut nieistnienia obowiązku w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczący naruszenia art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 53 o.p; 3. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczący naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a.; 4. zarzut w sprawie egzekucji administracyjnej dotyczący naruszenia art. 33 § 1 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. poprzez niewskazanie podstawy prawnej obowiązku w odniesieniu do odsetek za zwłokę. Na postanowienie organu I instancji strona wniosła zażalenie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, aprobując postanowienie organu I instancji, w pierwszej kolejności wskazało na związanie treścią prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 03 grudnia 2021 r., sygn. akt I SA/Łd 641/21. Odnośnie zarzutu niedopuszczalności egzekucji w sprawie egzekucji administracyjnej (naruszenia art. 33 § 1 pkt 6) podkreślono, że postanowienie organu egzekucyjnego o umorzeniu postepowania egzekucyjnego z powodu wad formalnych nie korzysta z powagi rzeczy osądzonej. Następnie przywołując treść art. 34 § 1 i art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a.) oraz art. 21 § 1 pkt 2 art. 47 § 1 O.p. przypomniano, że decyzja Burmistrza Miasta Ozorkowa z dnia 27 października 2017 r. w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 r. (wydana w trybie wznowienia postepowania) w kwocie 20,899 zł została doręczona zobowiązanemu w dniu 14 listopada 2017 r.. Wyjaśniono dalej, że początek biegu odsetek od zaległości podatkowej należało zatem liczyć od dnia 29 listopada 2017 r i przedstawiono sposób w jaki została ustalona kwota odsetek (2.052,30 zł) na dzień wystawienia tytułu wykonawczego. Wskazano następnie, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a.) jednakże zarzuty wadliwości postępowania egzekucyjnego opartego na niespełniającym wymogów formalnych tytule wykonawczym należy więc oceniać przez pryzmat wypełnienia funkcji gwarancyjnej oraz pewności co do tego, czy wyegzekwowana zostanie faktycznie obciążająca zobowiązanego kwota. Podkreślono, że decyzja, która była podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, w swej treści nie regulowała zasad i sposobu naliczania odsetek, które są zawarte w przepisach powszechnie obowiązującego prawa (w szczególności w art. 54 o.p.). W ocenie organu odwoławczego, tytuł wykonawczy spełniał wymogi określone w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. i tym samym zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. podlegał oddaleniu. Na postanowienie z 6 kwietnia 2023 r. wniesiono skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie: 1) art. 17c § 1-3 w zw. z art. 18 u.p.e.a. i art. 39 § 1-3 i art. 391 k.p.a. poprzez nieprawidłowe doręczanie pism; 2) art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. w zw. z art. 6, art. 7. art. 8 § 1. art. 9, art. 11. art. 126, art. 138 § 1 pkt 2 i § 2. art. 144, art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieuchylenie postanowienia i w konsekwencji pozostawienie w obrocie wadliwego rozstrzygnięcia i nieuwzględnienie tego, iż w niniejszej sprawie zaistniała niedopuszczalność egzekucji administracyjnej; 3) art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 53 § 1 i 4 i art. 54 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r., poz. 900 tj. ze zm.; dalej: OrdPU; stan prawny na dzień 29 lipca 2020 r.) oraz w zw. z art. 6. art. 7, art. 8 § 1, art. 9. art. 11. art. 138 § 1 pkt 2 i § 2, art. 144 k.pa. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieuchylenie postanowienia i w konsekwencji pozostawienie w obrocie wadliwego rozstrzygnięcia z uwagi na nieistnienie obowiązku - w zakresie dotyczącym powstającego z mocy prawa obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę; 4) art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. i art. 53 § 1 i 4 i art. 54 § 1 pkt 3 O.p. oraz w zw. z art. 6. art. 7. art. 8 § 1. art. 9, art. 11, art. 138 § 1 pkt 2 i § 2, art. 144 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieuchylenie postanowienia i w konsekwencji pozostawienie w obrocie wadliwego rozstrzygnięcia z uwagi na niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 i niewskazanie podstawy prawnej obowiązku w odniesieniu do odsetek za zwłokę. Mając na uwadze powyższe wniesiono o: – uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości wraz z poprzedzającym je postanowieniem wydanym w I instancji oraz postanowieniem wierzyciela, względnie o – uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości wraz z poprzedzającym je postanowieniem wydanym w I instancji oraz postanowieniem wierzyciela i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. – zasądzenie kosztów postępowania W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi podtrzymując argumentację zaskarżonego postanowienia wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. Tytułem wstępu wyjaśnić należy, iż niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie postępowania uproszczonego, ponieważ skarga dotyczy postanowienia. Stosownie zaś do art. 119 pkt 3 w zw. z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.) dalej p.p.s.a., sprawa, w której przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym może być rozpoznana w trybie uproszczonym, czyli na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Po wtóre, stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonego aktu, a jedynie uwzględniając skargę może go uchylić, stwierdzić jego nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1, skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu. W myśl natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przypomnieć trzeba, iż przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 6 kwietnia 2023 r., utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji w przedmiocie rozpatrzenia wniesionych zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej na podstawie tytułu wykonawczego. Wspomniane zarzuty oparte zostały na zapisach art. 33 § 1 pkt 1, 6 i pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt. 3 u.p.e.a. oraz w związku z art. 53 § 1 i 4 oraz art. 54 § 1 pkt 3 O.p., a także w związku z art 156 § 1 pkt 3 i art. 126 k.p.a. Zobowiązany złożył zarzuty w sprawie postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego dnia 15 kwietnia 2020 r., nr 4096.210008.2020.136, doręczonego w dniu 22 lipca 2020 r. Przede wszystkim należy podkreślić, że wyrokiem z dnia w z 3 grudnia 2021 r. (sygn. akt. I SA/Łd 641/21) WSA w Łodzi po rozpoznaniu sprawy ze skargi G. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Łodzi z dnia 11 czerwca 2021 roku w przedmiocie oddalenia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej prowadzonej w oparciu o tytuł wykonawczy: uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w Kutnie z dnia 31 marca 2021 r. nr 1005-SEE.711.999.2021.MS 21086 oraz uchylił postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 8 grudnia 2020 r. nr SKO.418.9.2020 oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Miasta Ozorkowa z dnia 20 sierpnia 2020 r. Sąd uznał m. in., że w ponownie prowadzonym postępowaniu wierzyciel musi się jasno wypowiedzieć w przedmiocie zarzutów skarżącego: z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. - nieistnienie obowiązku (w zakresie dotyczącym powstającego z mocy prawa obowiązku zapłaty odsetek za zwłokę); z art. 33 § 1 pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. – niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27; z art. 33 § 1 pkt 10 w związku z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. – niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 poprzez niewskazanie podstawy prawnej obowiązku w odniesieniu do odsetek za zwłokę. Uregulowanie zawarte w art. 153 p.p.s.a. oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki wykraczające poza zakres postępowania sądowoadministracyjnego, bo jego oddziaływaniem objęte jest także przyszłe postępowanie administracyjne w danej sprawie. Z kolei, związanie samego sądu administracyjnego, w rozumieniu art. 153 p.p.s.a. oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, które są sprzeczne z wyrażonym wcześniej poglądem, lecz zobowiązany jest do podporządkowania się mu w pełnym zakresie oraz konsekwentnego reagowania w razie stwierdzenia braku zastosowania się organu administracji publicznej do wskazań w zakresie dalszego postępowania. Dodatkowo kontrolę zaskarżonego rozstrzygnięcia poprzedzić należy uwagą, iż częściowo tożsame zarzuty zobowiązanego były już przedmiotem oceny Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi w wyroku z dnia 9 sierpnia 2022 r., sygn. akt I SA/Łd 320/22, jak również w wyroku z dnia 6 kwietnia 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 166/23 oraz w wyroku z dnia 31 maja 2023 r. sygn. akt I Sa/Łd 329/23. W przywołanych orzeczeniach Sąd nie podzielił zarzutów i argumentów skarg, czemu dał wyraz oddalając skargi G. S. Z uwagi na powyższe, a nade wszystko mając na względzie, iż skarżący w niniejszej sprawie powielił część z dotychczas podnoszonych w ww. sprawach zarzutów wraz z ich uzasadnieniem, inspiracją dla poniższych wywodów stały się również rozważania sądu administracyjnego zawarte w ww. orzeczeniach (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl). Nie ma sporu między stronami co do tego, że w rozpoznawanej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu obowiązującym do dnia 29 lipca 2020 r., co wprost wynika z art. 13 ust.1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu administracyjnym i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019r. poz. 2070). W myśl art. 34 § 1 ustawy z dnia o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (dalej u.p.e.a.): "Zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7, stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. W przypadku egzekucji należności pieniężnych, o których mowa w art. 2 § 1 pkt 8 lit. a-f i pkt 9, stanowiska wierzyciela nie wymaga się". Istotne również, iż w ramach postępowania w sprawie rozpatrzenia zarzutów, organ nie rozpatruje sprawy pod względem merytorycznym, ani też nie może dokonywać oceny decyzji będącej podstawą wystawienia tytułu wykonawczego. Postępowanie w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym może toczyć się jedynie w ramach zarzutów nakreślonych przez zgłaszającego te zarzuty. Organ w postępowaniu wywołanym wniesionymi zarzutami, jest nimi związany i zarzuty te ograniczają zakres orzekania. Poddając kontroli zaskarżone postanowienie Sąd doszedł do przekonania, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie, organ odwoławczy nie naruszył bowiem przepisów prawa w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonego postanowienia. Sąd – analizując zarzuty skargi– stwierdza, że organy w tej sprawie w sposób prawidłowy dokonywały doręczeń pism przesyłką rejestrowaną w rozumieniu art. 3 pkt 23 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo Pocztowe (tekst jedn.: Dz. U. z 2020 r. poz. 1041 i 2320). W tej sprawie nie było bowiem podstaw prawnych - jak podnosi skarżący - do dokonywania doręczeń przesyłek na adres do doręczeń elektronicznych. Wprawdzie art. 17c u.p.e.a. wprowadza wymóg dokonywania przez organ egzekucyjny doręczeń pism na adres do doręczeń elektronicznych, chyba, że doręczenie następuje przez pracownika obsługującego ten organ. Niemniej jednak aby doręczenie pism w tym trybie było obowiązkowe (wymagane bezwzględnie jako zasadniczy tryb doręczeń) konieczne jest uwzględnienie regulacji prawnej ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2023 r. poz. 285), zwanej ustawą o doręczeniach elektronicznych, do której odsyła art. 17c u.p.e.a. Ten aspekt regulacji został już pominięty tak w zarzucie skargi, jak i w argumentacji jej uzasadnienia. Skarga odwołuje się bowiem wyłącznie do regulacji k.p.a. i O.p. o doręczeniach i poglądów judykatury wyrażonych na ich tle. Tymczasem instytucję doręczeń elektronicznych należy rozważać w całokształcie regulacji prawnej w tym zakresie, a uwzględnienie regulacji ustawy o doręczeniach elektronicznych, zwłaszcza szczególnych jej postanowień dotyczących jednostek samorządu terytorialnego i organów administracji rządowej, prowadzi do odmiennych wniosków niż prezentowane w skardze. Kluczowe znaczenie w tym zakresie ma treść art. 155 ust. 1 i ust. 6 ustawy o doręczeniach elektronicznych, w brzmieniu znowelizowanym art. 8 pkt 2 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z rozwojem publicznych systemów teleinformatycznych (Dz. U. 2022 r. poz. 1002), zwanej nowelizacją. Zgodnie z brzmieniem art. 155 nadanym nowelizacją "organy administracji rządowej oraz jednostki budżetowe obsługujące te organy są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej od dnia określonego w komunikacie wydanym na podstawie ust. 10", zaś "jednostki samorządu terytorialnego i ich związki oraz związki metropolitalne oraz samorządowe zakłady budżetowe są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego od dnia określonego w komunikacie wydanym na podstawie ust. 10, a w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi hybrydowej od dnia 1 października 2029 r.". Ponadto na mocy art. 155 ust. 10 do ust. 12 ustawy o doręczeniach elektronicznych, w brzmieniu nadanym nowelą, "minister właściwy do spraw informatyzacji, mając na uwadze uwarunkowania techniczne i organizacyjne niezbędne do doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej oraz udostępnienia w systemie teleinformatycznym punktu dostępu do usług rejestrowanego doręczenia elektronicznego w ruchu transgranicznym, ogłasza w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej komunikat określający termin wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających: 1) podmiotom, o których mowa w: a) ust. 1-5 oraz w art. 9 ust. 1 pkt 1-8, powszechne doręczanie i odbieranie korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej, b) ust. 6, powszechne doręczanie i odbieranie korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego; 2) dostęp do usług rejestrowanego doręczenia elektronicznego w ruchu transgranicznym"; "termin określony w komunikacie nie może być późniejszy niż dzień 1 stycznia 2024 r."; oraz "komunikat ogłasza się w terminie co najmniej 90 dni przed dniem wdrożenia rozwiązań technicznych określonym w tym komunikacie". Z przepisów tych wynika, iż termin wdrożenia systemu doręczeń elektronicznych został po raz kolejny przedłużony, a wedle nowego brzmienia art. 155 ustawy o doręczeniach elektronicznych minister do spraw informatyzacji został upoważniony do określenia terminu wdrożenia rozwiązań technicznych umożliwiających rozpoczęcie stosowania e-doręczeń w formie komunikatu. Wyznaczenie terminu rozpoczęcia działania systemu nastąpi w konsekwencji w formie komunikatu ministra ogłoszonego w Dzienniku Ustaw RP, który minister ogłosi komunikat co najmniej 90 dni przed dniem wdrożenia, z tym, że wdrożenie to musi nastąpić – wedle obecnej regulacji prawnej (nie można wykluczyć kolejnej noweli w tym zakresie) - nie później niż do dnia 1 stycznia 2024 r. Oznacza to, że podmioty zobowiązane do stosowania e-doręczeń (w tym radcy prawni, adwokaci, doradcy podatkowi) dowiedzą się o uruchomieniu systemu na co najmniej 3 miesiące wcześniej – nie później niż jesienią 2023 r. Póki komunikat nie zostanie ogłoszony – a tak jest na razie - obowiązek stosowania przepisów ustawy o doręczeniach elektronicznych został "odroczony" do dnia 1 stycznia 2024 r. Ma to tę swoją konsekwencję prawną, czego nie dostrzegł skarżący, że nawet jeśli profesjonalny pełnomocnik skarżącego posiada zgłoszony do systemu adres do doręczeń elektronicznych, to organy nie mają obowiązku z urzędu dokonywać doręczeń na ten adres. W tej sprawie zaś pełnomocnik skarżącego nie zażądał doręczania korespondencji na adres elektroniczny. Z samego faktu umieszczenia adresu w stopce wnoszonych przez pełnomocnika pism nie można wywodzić (domniemywać) zgłoszenia wniosku o dokonywanie doręczeń elektronicznych. Zważywszy na wagę czynności doręczenia pism urzędowych i jej ważkie skutki organ nie może dowolnie (swobodnie) decydować o trybie doręczenia pism. W tym zakresie jest bowiem związany treścią bezwzględnie obowiązującego prawa. Jedynie zatem złożenie wyraźnego i jednoznacznego żądania przez pełnomocnika dokonywania doręczeń na adres elektroniczny obligowałoby organ do takiego trybu doręczeń. Tylko zatem odczytywanie wszystkich przepisów regulujących doręczenia elektroniczne, nie zaś jak to czyni skarżący w oderwaniu od całokształtu regulacji prawnej, zapewnia spójność regulacji prawnej w tym zakresie i odczytanie prawidłowej intencji ustawodawcy. Rację mają organy oby instancji wskazując na niezasadność zarzutu dotyczącego z art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a. (niedopuszczalność egzekucji administracyjnej) w świetle wiążącej wykładni zaprezentowanej w wyroku dnia 3 grudnia 2021 I SA/Łd 641/21) Sąd stwierdza, że w razie wad tytułu wykonawczego i umorzenia w związku z tym – na skutek zarzutów zobowiązanego – postępowania egzekucyjnego, nie ma żadnych prawnych przeszkód do wystawiania nowego tytułu i wszczęcia kolejnego postępowania egzekucyjnego co do tego samego podatku. Przemawia za tym sens i cel zarzutów wskazujących na wady tytułu wykonawczego (art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a), zorientowanych na doprowadzenie do stanu zgodności z prawem dokumentu stanowiącego podstawę egzekucji, co za tym idzie – poszczególnych czynności egzekucyjnych. Nawet gdyby ten dokument musiał być wystawiany kilka razy, to do czasu upływu terminu przedawnienia egzekucja może być prowadzona. Nie zmieniają oceny Sądu argumenty skarżącego wskazujące na istnienie "res iudicata" w sytuacji uprzedniego wydania ostatecznego postanowienia o umorzeniu postępowania egzekucyjnego. Zdaniem Sądu, konstrukcja "powagi rzeczy rozstrzygniętej" dotyczy wyłącznie aktów jurysdykcyjnych, wydawanych tam, gdzie występuje element rozstrzygania o prawach i obowiązkach, a nie aktów o charakterze wykonawczym. Postanowienie organu egzekucyjnego o umorzeniu postępowania egzekucyjnego z powodu wad formalnych w tytule wykonawczym nie korzysta z powagi rzeczy rozstrzygniętej. W pkt 3 skargi wskazano postpowaniem egzekucyjnym został w części objęty obowiązek nieistniejący w zakresie jakim dotyczy odsetek od zaległości (zarzutu art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. w zw. z art. 53 § 1 i 4 i art. 54 § 1 pkt 3 O.p). W ocenie Sąd, ponownie rozpoznają sprawę, Burmistrz Miast Ozorkowa jasno wypowiedział się w przedmiocie zarzutów skarżącego dotyczących art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. Trzeba wskazać, że aprobując argumentację organu I instancji w powyższym zakresie organ odwoławczy, w uzasadnieniu zakażonego postanowienia, prawidłowo wywodzi, że zobowiązanie podatkowe powstaje z dniem doręczenia decyzji organu podatkowego ustalającej wysokość tego zobowiązania (art. 21 § 1 pkt 2 O.p.). Decyzja, z której wynika obowiązek zapłaty zaległości objętej kwestionowanym tytułem wykonawczym stanowi decyzję konstytutywną. W przedmiotowej decyzji został wskazany termin płatności wynikający z art. 47 § 1 O.p. - 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej. Zaskarżony tytuł wykonawczy został wystawiony z uwzględnieniem zapatrywań orzecznictwa, które nakazuje w tożsamych stanach faktycznych naliczać oprocentowanie od zaległości biorąc pod uwagę termin płatności z pierwotnej decyzji ustalającej. W ocenie Sądu prawidłowo wywiódł, że termin płatności podatku wynosi 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego (art. 47 § 1 O.p.). Decyzja Burmistrza Miasta Ozorkowa z dnia 27 października 2017 r. nr FN.3120.167.2017 w przedmiocie ustalenia wymiaru podatku od nieruchomości za 2012 r. w kwocie 20,899 zł została doręczona zobowiązanemu w dniu 14 listopada 2017 r. Termin płatności podatku upłynął z dniem 28 listopada 2017 r. Od zaległości podatkowych, z zastrzeżeniem art. 52 § 1 pkt 2 i art. 54 o.p., naliczane są odsetki za zwłokę (art. 53 § 1 o.p.). Początek biegu odsetek od zaległości podatkowej należało zatem liczyć od dnia 29 listopada 2017 r. Listem poleconym nadanym dnia 28 listopada 2017 r podatnik złożył odwołanie od decyzji. Akta sprawy wraz z odwołaniem podatnika wpłynęły do Kolegium w dniu 07 grudnia 2017 r. (przepis art. art. 54 § 1 pkt 2 O.p. nie miał zastosowania). Odsetek za zwłokę nie nalicza się za okres od dnia następnego po upływie terminu, o którym mowa w art. 139 § 3 o.p., do dnia doręczenia decyzji organu odwoławczego, jeżeli decyzja organu odwoławczego nie została wydana w terminie, o którym mowa w art. 139 § 3 o.p. (art. 54 § 1 pkt 3 O.p.). Sprawa została zakończona decyzją Kolegium z dnia 15 lutego 2019 r. nr SKO.4140.3 94.2017 (utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję) - doręczoną w dniu 18 marca 2019 r. Przepis art. 54 § 1 pkt 7 O.p. nie miał zastosowania w przedmiotowej sprawie. Termin płatności podatku upłynął z dniem 28 listopada 2017 r. i dopiero od tych zaległości podatkowych, naliczane były odsetki za zwłokę (art. 53 § 1 O.p.). Wierzyciel prawidłowo uwzględnił okres nienaliczania odsetek od dnia 08 lutego 2018 r. do dnia 18 marca 2019 r. Jednocześnie wierzyciel prawidłowo naliczał odsetki od kwoty 20.137 zł od dnia 29 listopada 2017 r. do dnia 07 lutego 2018 r. i następnie od dnia 19 marca 2019 r. do dnia 15 kwietnia 2020 r. (dzień wystawienia tytułu wykonawczego). Odsetki od kwoty 20.137 zł od dnia 29 listopada 2017 r. do dnia 07 lutego 2018 r. (71 dni) wyniosły 313,36 zł Odsetki od kwoty 20.137 zł od dnia 19 marca 2019 r. do dnia 15 kwietnia 2020 r. (394 dni) wyniosły 1.738,59 zł. Zatem kwota odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego wynosiła 2.052,30 zł (art. 27a u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym w dniu wystawienia tytułu wykonawczego). Nie jest także uzasadnione żądanie uchylenia zaskarżonego postanowienia z uwagi na naruszenie art. 33 § 1 punkt 10 w związku z art. 27 § 1 punkt 3 u.p.e.a.. W wyroku I SA/Łd 641/21 z dnia 3 grudnia 2021r. Sąd wskazał, iż data, od której nalicza się odsetki (pkt E.1.2. z tytułu wykonawczego) to data od dnia następującego po dniu upływu terminu płatności podatku, a nie dzień następny po wystawieniu tytułu wykonawczego. Sąd zwraca uwagę, że decyzja, która była podstawą wystawienia tytułu wykonawczego, w swej treści nie regulowała zasad i sposobu naliczania odsetek, które są zawarte w przepisach powszechnie obowiązującego prawa (w szczególności w art. 54 O.p.). W pojęciu "obowiązku" podlegającego egzekucji nie mieszczą się odsetki za zwłokę od należności podatkowych. Odsetki są jedynie konsekwencją niezrealizowania tego obowiązku w terminie. Odsetki za zwłokę nie są samodzielnym, oderwanym od zaległości podatkowej, świadczeniem. Mają one charakter akcesoryjny w stosunku do należności głównej (zaległości podatkowej). art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. wyraźnie rozgranicza treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz określenie wysokości należności pieniężnej (jeśli ten obowiązek dotyczy takiej należności) od odsetek z tytułu niezapłacenia należności w terminie oraz rodzaju i stawki tych odsetek. W ocenie organów obu instancji nie może niweczyć postępowania egzekucyjnego sytuacja, w której prawidłowo wyliczone oprocentowanie zaległości, wskazując jedynie zamiast daty naliczania odsetek, dzień następujący po dniu, w którym wystawiono tytuł wykonawczy. Organ I instancji podkreślił, że wyliczone odsetki zostały pomniejszone o kwoty nienależne organowi administracyjnemu w związku z ustawowym zapisem skutkującym nieobciążaniem dłużnika odsetkami za czas procedowania ponad okres ustawowo przewidziany. Zdaniem Sądu, przychylającego się do powyższych wyjaśnienień organów, skarżący nie został obciążony odsetkami w kwocie wyższej niż należna. Odsetki zostały wyliczone zgodnie z normami prawnymi odnoszącymi się do oprocentowania zaległości podatkowych. Prawidłowo, w ocenie Sądu, zauważa organ odwoławczy, że pozycję 3 w części E.l wypełnia się w szczególności, gdy przed wystawieniem tytułu wykonawczego wystąpiły przerwy w naliczaniu odsetek. Dalsze odsetki będą pobierane zgodnie ze wskazaniem wynikającym z zakreślenia kwadratu w poz. 6 części E od dnia następnego po dniu wystawienia tytułu wykonawczego. Zatem wierzyciel zbędnie w pozycji 2 części E.l wskazywał datę 16 kwietnia 2020 r. (dzień po dniu wystawienia tytułu wykonawczego). Data, od której nalicza się odsetki jest istotna tylko w przypadku braku przerwy w naliczaniu odsetek. Naruszenie wymogów formalnych tytułu wykonawczego nie przełożyło się na niebezpieczeństwo wyegzekwowania innej kwoty niż obciążająca zobowiązanego (prawidłowo obliczono wysokość odsetek na dzień wystawienia tytułu wykonawczego). Mając na uwadze powyższe Sąd chce zaakcentować, że wymogi formalne tytułu wykonawczego nie są przewidziane same dla siebie, ale mają do spełnienia określony cel. Tym celem jest zagwarantowanie zobowiązanemu, że zostanie wyegzekwowany obowiązek, do realizacji którego rzeczywiście jest zobowiązany na podstawie decyzji organu. Wobec tego naruszenie wymogów formalnych tytułu wykonawczego musi przełożyć się na niebezpieczeństwo wyegzekwowania obowiązku, który nie obciąża zobowiązanego. Dopiero taki brak formalny tytułu wykonawczego, który tę gwarancję istotnie narusza, należy postrzegać w kategorii przesłanki do uznania zarzutów za zasadne i w konsekwencji do umorzenia postępowania egzekucyjnego (tak m.in. wyrok NSA z 13 września 2017 r., sygn. akt II FSK 2222/15). Zdaniem Sądu gwarancje zobowiązanego nie zostały naruszone. Sąd podkreśla również, że nie każda niestaranność czy też nienależyta uważność organu przy prowadzeniu postępowania pozwala na kwestionowanie postępowania administracyjnego w jego całokształcie. Dokonane uchybienia muszą być na tyle istotne, że będą kształtowały lub współkształtowały treść podważanego orzeczenia (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lipca 2021 r. III FSK 3695/21). Innymi słowy, mimo faktu, że wierzyciel błędnie (ponieważ zbędnie – na co wskazuje – nawiązując do wytycznych z wyroku I SA/Łd 641/21 - również organ w uzasadnieniu zaskarżanego postanowienia) w pozycji 2 cześć E.1tytułu wykonawczego wskazuje datę 16 kwietnia 2020 r. jest to – wobec argumentacji przedstawionej przez organy i akceptowanej przez Sąd - uchybienie niemające wpływu na wynik sprawy. Tym samy Sąd wszystkie zarzuty skargi koncentrując się wokół naruszeń art. 17c § 1-3 art. 33 § 1 pkt 6 art. 33 § 1 pkt 1 i art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. ocenił jako bezzasadne. Uwzględniając wszystkie powyższe okoliczności i nie dopatrując się naruszenia wskazanych w skardze przepisów prawa, jak również innych naruszeń, które Sąd jest zobligowany brać pod uwagę z urzędu, a zatem nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. dch

Informacje o sprawie

Data wpływu
17 maja 2023
Symbol z opisem
6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Sędziowie
Bożena Kasprzak Paweł Kowalski /przewodniczący/ Tomasz Furmanek /sprawozdawca/

Powiązane dokumenty

Źródło urzędowe: Naczelny Sąd Administracyjny