I SA/Po 1102/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Katarzyna Nikodem (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Karol Pawlicki Sędzia WSA Waldemar Inerowicz po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 4 sierpnia 2022 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zarachowania wpłaty oddala skargę.

Zarząd Komunalnego Związku Gmin Regionu L. postanowieniem z 26 lipca 2021 r., nr [...] wydanym względem A. B. (dalej zwanego również skarżącym) zaliczył wpłatę z 26 lipca 2021 r. w kwocie 169,00 zł na poczet zaległości z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi, które na dzień wpłaty wynosiły 375,20 zł (w tym należność główna 338,00 zł, odsetki 14,00 zł oraz koszty upomnienia 23,20 zł) w ten sposób, że na kwotę należności głównej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za czerwiec 2020 r. zaliczono 145,36 zł, na poczet odsetek od tej zaległości zaliczono 12,04 zł, zaś na poczet kosztów upomnienia zaliczono 11,60 zł. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ pierwszej instancji powołał się na przepisy art. 62 § 1 oraz art. 55 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1325 z późn. zm. – dalej w skrócie: "O.p."). Pismem z 20 sierpnia 2021 r. skarżący wniósł zażalenie na postanowienie, podnosząc, że jego wpłata z 26 lipca 2921 r., z uwagi na jej oznaczenie "[...]", może zostać zaliczona jedynie na poczet zobowiązania za czerwiec 2021 r. Skarżący powołał się przy tym m. in. na postanowienia art. 62 § 1 O.p. Samorządowego Kolegium Odwoławczego postanowieniem z 10 listopada 2021 r., nr [...] uchyliło w całości zaskarżone postanowienie i przekazało sprawę organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy stwierdził, że skarżący w związku ze zmianą danych w 2016 r. złożył deklarację, w której wskazał ryczałtową roczną stawkę opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi z domku letniskowego położonego w B. w wysokości 98 zł, deklarując selektywne zbieranie odpadów. W dniu [...] października 2019 r. Zgromadzenie Związku Międzygminnego "Komunalny Związek Gmin Regionu L. " podjęło uchwałę, która weszła w życie 1 stycznia 2020 r. o ustaleniu ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi nieruchomości, na której znajduje się domek letniskowy lub od innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno-wypoczynkowe, na mocy której roczna opłata ustalona została na kwotę 169 zł. (Dz. Urz. Woj. Wlkp. 2019 r., poz. 8840). Skarżący został poinformowany o podwyższeniu opłaty. Organ wskazał na art. 6m ust. 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 888 z późn. zm. – dalej w skrócie: "u.c.i.p.g.") stanowiący o braku obowiązku składania nowej deklaracji. Powołano się również na postanowienia art. 62 § 1 zd. drugie O.p. zgodnie z którym, w przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika. Wskazano również, że zgodnie z art. 62 § 1a powołanej ustawy, jeżeli na podatniku ciążą koszty doręczonego upomnienia, dokonaną wpłatę zalicza się w pierwszej kolejności na poczet tych kosztów. Wyjaśniono, że wskazane zasady zaliczania wpłat na poczet podatków zaczęły obowiązywać od 1 stycznia 2020 r. W konsekwencji od tej daty brak jest prawnej możliwości uwzględnienia treści przelewu podatkowego, jeżeli podatnik ma zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął. W ocenie Kolegium skarżący zdecydował co do tytułu podatkowego, którym jest opłata za gospodarowanie odpadami komunalnymi, a organ prawidłowo dokonał zaliczenia wpłaty na poczet najstarszej zaległości podatkowej w danym podatku. W ocenie Samorządowego Kolegium Odwoławczego zaskarżone postanowienie nie może się jednak ostać, ponieważ nie jest możliwe zweryfikowanie poprawności dokonanego zarachowania. Postanowienie organu pierwszej instancji nie zawiera żadnych wyliczeń, a jego sentencja nie jest jednoznaczna. Organ nie wskazał, czy odsetki liczone są od całej zaległej kwoty (338 zł), czy od zaległości o najwcześniejszym terminie płatności. Dalej organ wskazał, że koszty upomnienia wynoszą 23,20 zł, jednak w tabeli rozliczył kwotę 11,60 zł. Zauważono również, że organ pierwszej instancji powołuje się na termin płatności do 15 każdego miesiąca, a w niniejszej sprawie terminy płatności wyznaczone były do 30 czerwca danego roku. Pismem z 20 listopada 2021 r. skarżący wniósł skargę na ww. postanowienie. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu pierwszej instancji oraz o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Wniesiono również o przyznanie skarżącemu prawa pomocy oraz o zasądzenie od SKO w P. zwrotu kosztów postępowania. Podniesiono, że zaskarżony akt rażąco narusza postanowienia art. 10 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U z 2021 r. poz. 735 z późn. zm. – dalej w skrócie: "k.p.a."). W odpowiedzi na skargę SKO w L. podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie, wnosząc o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje: Rozstrzygnięcie sporu wymaga dokonania kontroli zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem tym uchylono postanowienie organu pierwszej instancji w przedmiocie zarachowania wpłaty na poczet zaległości w opłatach za gospodarowanie odpadami komunalnymi oraz przekazano sprawę organowi do ponownego rozpoznania. W ocenie skarżącego zaskarżone postanowienia narusza art. 10 k.p.a. na skutek zaniedbania obowiązku zapewnienia mu udziału w postępowaniu dowodowym. Kolegium wskazuje zaś, że skarżący otrzymał zawiadomienie o możliwości zapoznania się z aktami sprawy oraz wypowiedzenia się przed wydaniem postanowienia. Skarga okazała się bezzasadna. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329 z późn. zm.), sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W kontekście przytoczonej regulacji należy zauważyć, że zaskarżone postanowienie jest orzeczeniem korzystnym dla skarżącego, ponieważ eliminuje ono z obrotu prawnego postanowienie organu pierwszej instancji oraz przekazuje temu organowi sprawę do powtórnego rozpoznania. W konsekwencji wyeliminowanie z obrótu prawnego postanowienia SKO w L. z 10 listopada 2021 r., nr [...] możliwe jest jedynie w przypadku stwierdzenia naruszenie prawa skutkującego obowiązkiem stwierdzeniem jego nieważności. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie nie jest obarczone jakąkolwiek z wad uzasadniających stwierdzenie jego nieważności. W szczególności stanowi ono wynik trafnego zastosowania postanowień art. 62 § 1 i 1a O.p. Zgodnie z pierwszym z powołanych przepisów, jeżeli na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe z różnych tytułów, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet podatku zgodnie ze wskazaniem podatnika, a w przypadku braku takiego wskazania - na poczet zobowiązania podatkowego o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zobowiązań podatkowych podatnika. W przypadku gdy na podatniku ciążą zobowiązania podatkowe, których termin płatności upłynął, dokonaną wpłatę zalicza się na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności we wskazanym przez podatnika podatku, a w przypadku braku takiego wskazania lub braku zaległości podatkowej we wskazanym podatku - na poczet zaległości podatkowej o najwcześniejszym terminie płatności spośród wszystkich zaległości podatkowych podatnika. Jak trafnie wskazało Kolegium z uwagi na brzmienie art. 62 § 1 zd. 2 O.p. obowiązkiem organu jest zaliczenie wpłaty na poczet najstarszej zaległości podatkowej w danym podatku (w przypadku jego wskazania) albo na najstarszą zaległość podatkową we wszystkich podatkach, jeżeli podatnik nie ma zaległości wymagalnych w danym podatku, bądź też nie wskaże jakiego podatku dotyczy przelew. Wydając zaskarżone rozstrzygnięcie trafnie stwierdzono, że prawidłowość dokonanego przez organ pierwszej instancji zarachowania nie może zostać zweryfikowana. W tym kontekście słusznie zauważono, że postanowienie organu pierwszej instancji nie zawiera żadnych wyliczeń, w tym wyliczeń odsetek od zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie odpadami. Trafnie dostrzeżono, że organ pierwszej instancji sformułował sentencję swojego rozstrzygnięcia w sposób niejednoznaczny. Nie wskazano bowiem, czy odsetki liczone są od całej zaległej kwoty (338 zł), czy od zaległości o najwcześniejszym terminie płatności. Ponadto wskazano, że koszty upomnienia wynoszą 23,20 zł, podając w tabeli obrazującej zarachowanie koszty upomnienia w kwocie 11,60 zł. Prawidłowo organ wskazał na postanowienia art. 62 § 1a O.p., który stanowi, że jeżeli na podatniku ciążą koszty doręczonego upomnienia, dokonaną wpłatę zalicza się w pierwszej kolejności na poczet tych kosztów. Organ odwoławczy zauważył również, że w zaskarżonym postanowieniu organ I instancji wskazał, że terminy płatności opłaty za gospodarowanie odpadami mijały 15 każdego miesiąca, gdy tymczasem w sprawie terminy płatności wyznaczone były do 30 czerwca danego roku z uwagi na fakt, że sporna w sprawie opłata miała zryczałtowany charakter roczny, a nie miesięczny. Należy podzielić zatem stanowisko organu wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że postanowienie organu pierwszej instancji nie zawiera uzasadnienia czyniącego zadość wymogą O.p. Wbrew twierdzeniom skargi w sprawie nie naruszono postanowień art. 10 k.p.a. Na mocy art. 6q ust. 1 u.c.i.p.g. w sprawach dotyczących opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi stosuje się przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują wójtowi, burmistrzowi lub prezydentowi miasta, a w przypadku przejęcia przez związek międzygminny zadań gminy, o których mowa w art. 3 ust. 2, w zakresie gospodarowania odpadami komunalnymi, w zakresie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, które stanowią dochód związku międzygminnego - zarządowi związku międzygminnego. Treść przytoczonego przepisu nie budzi wątpliwości, że w sprawie zastosowanie znajdowały postanowienia O.p. nie zaś k.p.a. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że SKO w L. pismem z 14 września 2021 r. zawiadomiło skarżącego o wszczęciu postępowania zażaleniowego. W pouczeniu tego zawiadomienia wskazano na obowiązek organu zapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania. Sąd dostrzega, że we wskazanym zawiadomieniu błędnie powołano się na nieznajdujące zastosowania w sprawie postanowienia art. 10 k.p.a. Powyższe uchybienie nie miało jednak wpływu na wynik sprawy, bowiem analogicznie do postanowień art. 10 k.p.a. zasada czynnego udziału strony w postępowaniu została wyrażona w art. 123 O.p. Mając powyższe na uwadze na podstawie art. 151 p.p.s.a. należało orzec jak w sentencji.