I SA/Sz 77/26

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Nadzieja Karczmarczyk-Gawęcka (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska, Sędzia WSA Bolesław Stachura Protokolant starszy sekretarz sądowy [...] po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 czerwca 2026 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS z dnia [...] grudnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek oddala skargę.

Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS (dalej: "organ", "ZUS") zaskarżoną decyzją z 19 grudnia 2025 r. o nr UP [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691, zwanej dalej: "k.p.a.") w związku z art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 350 ze zm., zwanej dalej: "u.s.u.s.), utrzymał w mocy swoją decyzję z 30 października 2025 r. o nr [...] odmawiającą umorzenia należności z tytułu składek za osobę prowadzącą działalność gospodarczą będącą jednocześnie płatnikiem tych składek w łącznej kwocie [...]zł. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że 1 września 2025 r. do organu wpłynął wniosek, w którym M. W. (dalej: "wnioskodawca", "strona", "skarżący") zwrócił się z prośbą o umorzenie należności z tytułu składek. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca powołał się na swoją trudną sytuację finansową, z uwagi na sprawowaną opiekę nad chorą mamą. ZUS, po przeprowadzeniu postępowania w sprawie umorzenia, decyzją z 30 października 2025 r. odmówił stronie umorzenia należności z tytułu składek, ponieważ nie wystąpiła w sposób bezsporny żadna z przesłanek uzasadniających uznanie należności za całkowicie nieściągalne w myśl zapisu art. 28 ust. 2 i 3 u.s.u.s.; nie wykazano też, zgodnie z zapisem art. 28 ust. 3a ww. ustawy, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną spłata należności wiązałaby się z brakiem możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych gospodarstwa domowego, że powstanie zadłużenia było następstwem szczególnych zdarzeń lub że stan zdrowotny lub konieczność sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiły stronę możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Następnie, organ dokonał analizy sytuacji rodzinnej i majątkowej wnioskodawcy przyjmując, że z przedłożonego oświadczenia o stanie rodzinnym i majątkowym oraz sytuacji materialnej z 25 września 2025 r. wynika, że wnioskodawca; — jest żonaty, — nie pracuje zarobkowo, — nie pobiera renty czy emerytury, — nie posiada dochodu z innych źródeł, — nie pobiera zasiłku z pomocy społecznej, — nie korzysta z innych form pomocy, — gospodarstwo domowe prowadzi z matką J. W., która otrzymuje emeryturę w kwocie około [...] zł, — ponosi stałe wydatki: + z tytułu miesięcznych opłat w wysokości [...] zł, + opłat eksploatacyjnych w wysokości [...] zł, — posiada zobowiązania finansowe: + z tytułu podatków w kwocie [...]zł, + z tytułu zaciągniętych kredytów (w [...]) w wysokości [...] zł, które są spłacane w wysokości miesięcznej raty [...] zł, + w bankach ([...]) - pozostało [...] zł, które są spłacane w wysokości miesięcznej raty [...] zł, — nie posiada domu, gospodarstwa rolnego, innych nieruchomości, praw majątkowych, innych składników mienia ruchomego oraz wierzytelności, — posiada mieszkanie o powierzchni 100 m˛ w K. przy ulicy [...], — posiada samochód R. M. z 2009 r., — posiada samochód R. M. z 2006 r., — poszukuje pracy za granicą. — jest żonaty, ale nie mieszka z żoną, gdyż od 2 lat jest w trakcie rozwodu, — drugi samochód jest zarejestrowany na wnioskodawcę, ale użytkuje go żona, — posiada dodatkowo kredyt zaciągnięty w [...], do spłaty zostało jeszcze około [...] zł, a rata wynosi [...] zł, — stara się spłacać zobowiązania pieniężne, łącznie miesięczna kwota spłaty wynosi [...] zł. W celu rozpatrzenia sprawy organ skorzystał z danych wygenerowanych z systemu informatycznego oraz rejestrów centralnych: + Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej; + Centralnej Ewidencji Pojazdów; + Bazy Danych Ksiąg Wieczystych. Na ich podstawie organ ustalił, że wnioskodawca: — 1 września 2025 r. zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej, — nie podlega do ubezpieczeń społecznych w ZUS, — nie jest zarejestrowany w Urzędzie Pracy, — jest zgłoszony przez swoją żonę do ubezpieczenia zdrowotnego jako członek rodziny pozostający we wspólnym gospodarstwie, — jest właścicielem majątku nieruchomego w udziale [...] - lokalu mieszkalnego o powierzchni 106,80 m˛ w K. przy ulicy [...], dla którego Sąd Rejonowy w K. prowadzi księgę wieczystą o numerze [...] Celem rozstrzygnięcia przedmiotowego wniosku Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS dokonał analizy zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego w oparciu o przepisy prawa mające zastosowanie w sprawie, a następnie stanął na stanowisku, że postępowanie egzekucyjne, które nadal jest w toku, wyklucza zaistnienie przesłanki całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek. W związku z powyższym organ uznał, że nie zachodzą żadne przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, co uniemożliwia to pozytywne rozstrzygnięcie wniosku w żądanym zakresie na podstawie art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Organ dokonał też analizy 28 ust. 3a w związku z art. 32 u.s.u.s. i § 3 ust. 1 Rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. z 2003 r., Nr 141, poz. 1365, zwanego dalej: "rozporządzeniem"), a następnie stanął na stanowisku, że okoliczności uzasadniające umorzenie zaległości zostały w sposób wyczerpujący określone przez ustawodawcę, co wyłącza możliwość uwzględnienia przez ZUS sytuacji innych niż wymienione w poczynionych ustaleniach. Podejmując się wykonywania działalności gospodarczej wnioskodawca wziął na siebie obowiązek zapoznania się z przepisami prawnymi i ich respektowania tak, aby nie dochodziło do naruszeń prawa. Stosownie do obowiązujących przepisów, to płatnik składek, jako osoba prowadząca i monitorująca działalność gospodarczą, niezależnie od czynników wpływających na funkcjonowanie firmy i osiąganych dochodów, odpowiada za regulowanie zobowiązań publicznoprawnych, w tym należności z tytułu składek. Działalność gospodarczą cechuje bowiem jej prowadzenie na ryzyko przedsiębiorcy. Przesłanka wykazana w § 3 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia nie ma w stosunku do strony zastosowania, ponieważ wnioskodawca nie prowadzi już działalności gospodarczej. Natomiast wystąpienie przesłanki dotyczącej stanu zdrowia uwarunkowane jest nie tylko istnieniem przewlekłej choroby osoby zobowiązanego lub członka jego rodziny, ale także skutkiem choroby w postaci pozbawienia takiej osoby możliwości uzyskania dochodu uniemożliwiającego opłacenie należności. We wnioskach strona powołała się na opiekę nad matką chorą na Alzheimera, która posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. W 2025 r. mama wnioskodawcy dwukrotnie trafiła do szpitala w bardzo ciężkim stanie. Po drugim pobycie w placówce wymaga: karmienia, higieny i mycia, zmiany pampersów, podawania leków, kontroli bezpieczeństwa, stałego nadzoru [...]. W aktach sprawy znajduje się karta informacyjna leczenia szpitalnego oraz orzeczenie o stopniu niepełnosprawności wydane przez Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w K. z 9 października 2025 r. zaliczające J. W. do znacznego stopnia niepełnosprawności. ZUS stanął na stanowisku, że okoliczność ta, choć niewątpliwie trudna, nie uzasadnia umorzenia zadłużenia. Aktualnie obowiązujące przepisy pozwalają bowiem ma pobieranie przez osobę niepełnosprawną świadczenia wspierającego (oprócz emerytury czy renty). Oznacza to, że niepełnosprawny wymagający opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji może uzyskiwać dodatkowe środki finansowe i przeznaczać je za sprawowaną opiekę. W związku z powyższym nie zachodzi przesłanka wykazana w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia. Również bardzo ograniczone możliwości płatnicze, podnoszone jako jeden z argumentów, nie mogą być uznane za przesłankę wystarczającą do umorzenia zaległości. Przesłanka z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia nie odnosi się do subiektywnego odczucia dłużnika o dolegliwości z powodu konieczności zapłacenia zaległych składek, lecz obiektywną, wyjątkową sytuację, która zagraża podstawowemu bytowi zobowiązanego lub jego rodziny. Nie odnosi się więc ona do kłopotów finansowych, z uwagi na to, że każdy człowiek indywidualnie, w ramach podejmowania decyzji, organizuje swoje sprawy zawodowe i osobiste. Następnie organ wskazał, że ujawniony budżet gospodarstwa domowego jest niższy niż poziom minimum socjalnego określony 14 października 2025 r. przez Ministra Pracy i Spraw Socjalnych na kwotę 3.258;82 zł za II kwartał 2025 r. dla 2-osobowego gospodarstwa pracowniczego i jednocześnie wyższy niż poziom minimum egzystencji określony 3 kwietnia 2025 r. za 2024 r. na kwotę 1.627,95 zł dla wskazanego typu gospodarstwa. Wskazuje to, w ocenie organu, na trudną sytuację finansową; ale nie stan zagrożenia bytu. Nadto organ podkreślił, że wnioskodawca nie korzysta, mając na uwadze opiekę nad matką ze świadczenia wspierającego, co mogłoby odciążyć wnioskodawcę od konieczności pełnienia opieki w pełnym wymiarze, a nawet podjęcie zatrudnienia. Biorąc po uwagę powyższe, organ stanął na stanowisku, że nie można uznać, że sytuacja rodzinna i finansowa jest na tyle wyjątkowa i trudna, aby uzasadniała umorzenie zadłużenia. Nie zgadzając się z takim rozstrzygnięciem strona wniosła skargę do tutejszego Sądu, w której wniosła o: - uchylenie w całości zaskarżonej decyzji; - przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ; - wstrzymanie wykonania decyzji do czasu prawomocnego zakończenia postępowania. W skardze podniesiono następujące zarzuty: - naruszenia przepisów postępowania: • art. 7 i 77 §1 k.p.a. – poprzez brak wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz oparcie się na założeniach hipotetycznych; • art. 80 k.p.a. poprzez dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego; • art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywatela do organów państwa. - naruszenie prawa materialnego: • art. 28 ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych poprzez jego błędną wykładnię; • § 3 ust. 1 pkt 1 i 3 rozporządzenia z 31 lipca 2003 r. – poprzez nieuwzględnienie realnej niemożności zarobkowania. - naruszenie zasad konstytucyjnych: • art. 2 Konstytucji RP; • art.30 Konstytucji RP; • art. 69 i 71 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi skarżący ponownie podkreślił, że sprawuje opiekę nad niedołężna mamą w wieku 83 lat, co uniemożliwia mu podjęcie prawy zarobkowej, a emerytura marki (w kwocie [...]zł miesięcznie) nie pozwala na pokrycie podstawowych potrzeb oraz zobowiązań. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej, a stosownie do art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. 2024 r. poz. 1267) kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z wymienionych przepisów wynika, że sąd bada legalność zaskarżonego aktu, czy jest on zgodny z prawem materialnym, określającym prawa i obowiązki stron oraz z prawem procesowym, regulującym postępowanie przed organami administracji publicznej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Jednocześnie zgodnie z 134 p.p.s.a. sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W pierwszej kolejności Sąd stwierdza, że stan faktyczny sprawy ustalony przez organ, przedstawiony w części opisowej uzasadnienia, uznaje za ustalony prawidłowo i przyjmuje go za podstawę oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia. Przechodząc do motywów podjętego przez Sąd rozstrzygnięcia wskazać należy, iż przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja ZUS z 19 grudnia 2025 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję z 30 października 2025 r. odmawiającą skarżącemu umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne oraz Fundusz Pracy w łącznej kwocie [...]zł. Istota sporu sprowadza się do oceny, czy w okolicznościach niniejszej sprawy zachodziły przesłanki umożliwiające umorzenie należności składkowych. W szczególności spór koncentruje się wokół kwestii, czy organ prawidłowo przyjął brak całkowitej nieściągalności należności w rozumieniu art. 28 ust. 3 u.s.u.s., a także czy zasadnie uznał, że sytuacja życiowa, zdrowotna, rodzinna i majątkowa skarżącego nie uzasadnia zastosowania wyjątku przewidzianego w art. 28 ust. 3a tej ustawy oraz w § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. Bezsporne pomiędzy stronami pozostawało natomiast istnienie zadłużenia, jego wysokość, wymagalność należności oraz okoliczność, że należności nie uległy przedawnieniu. Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy art. 28 ust. 2, ust. 3 i ust. 3a w zw. z art. 32 u.s.u.s. oraz przepisy rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy należności z tytułu składek mogą być umarzane wyłącznie w przypadku ich całkowitej nieściągalności, z zastrzeżeniem ust. 3a. Zgodnie z art. 28 ust. 3 u.s.u.s. całkowita nieściągalność, o której mowa w ust. 2, zachodzi, gdy: 1) dłużnik zmarł nie pozostawiając żadnego majątku lub pozostawił ruchomości niepodlegające egzekucji na podstawie odrębnych przepisów albo pozostawił przedmioty codziennego użytku domowego, których łączna wartość nie przekracza kwoty stanowiącej trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia i jednocześnie brak jest następców prawnych oraz nie ma możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie; 2) sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika lub umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 13 i art. 361 pkt 1 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe; 3) nastąpiło zaprzestanie prowadzenia działalności przy jednoczesnym braku majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa; 4) nie nastąpiło zaspokojenie należności w zakończonym postępowaniu likwidacyjnym; 4a) wysokość nieopłaconej składki nie przekracza kwoty kosztów upomnienia w postępowaniu egzekucyjnym; 4b) nie nastąpiło zaspokojenie należności w umorzonym postępowaniu upadłościowym; 4c) ogłoszono upadłość, o której mowa w części III w tytule V ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe; 5) naczelnik urzędu skarbowego lub komornik sądowy stwierdził brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję; 6) jest oczywiste, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Natomiast ust. 3a przewiduje możliwość umorzenia należności osób będących jednocześnie ubezpieczonymi i płatnikami składek także pomimo braku całkowitej nieściągalności, jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności wskazane w przepisach wykonawczych. Z kolei § 3 ust. 1 rozporządzenia ZUS może umorzyć należności z tytułu składek, jeżeli zobowiązany wykaże, że ze względu na stan majątkowy i sytuację rodzinną nie jest w stanie opłacić tych należności, ponieważ pociągnęłoby to zbyt ciężkie skutki dla zobowiązanego i jego rodziny, w szczególności w przypadku: 1) gdy opłacenie należności z tytułu składek pozbawiłoby zobowiązanego i jego rodzinę możliwości zaspokojenia niezbędnych potrzeb życiowych; 2) poniesienia strat materialnych w wyniku klęski żywiołowej lub innego nadzwyczajnego zdarzenia powodujących, że opłacenie należności z tytułu składek mogłoby pozbawić zobowiązanego możliwości dalszego prowadzenia działalności; 3) przewlekłej choroby zobowiązanego lub konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny, pozbawiającej zobowiązanego możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego opłacenie należności. Już na wstępie należy podkreślić, że instytucja umorzenia należności składkowych ma charakter nadzwyczajny i wyjątkowy. Należności z tytułu składek stanowią należności publicznoprawne służące finansowaniu systemu ubezpieczeń społecznych, którego funkcjonowanie opiera się na zasadzie solidarności społecznej. Ich umorzenie stanowi odstępstwo od konstytucyjnej zasady powszechności ponoszenia ciężarów i świadczeń publicznych wynikającej z art. 84 Konstytucji RP. Z tego względu przesłanki umorzenia nie mogą być interpretowane rozszerzająco. Sam fakt istnienia zadłużenia, wieloletnich trudności finansowych, problemów zdrowotnych czy rodzinnych nie przesądza jeszcze o konieczności zastosowania tej instytucji. Ustawodawca zastrzegł bowiem możliwość umorzenia wyłącznie dla sytuacji szczególnych, odbiegających od zwykłych trudności życiowych i ekonomicznych, które dotykają znaczną część społeczeństwa. Należy przywołać stanowisko wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2009 r. o sygn. akt II GSK 884/08, zgodnie z którym omawiane uregulowanie nie może być formą premiowania osób, które posiadając zobowiązania finansowe, prezentują postawę pasywną w zakresie dążenia do ich realizacji. Podstawa umorzenia należności ZUS została stworzona dla "uzasadnionych przypadków" (art. 28 ust. 3a u.s.u.s) - a zatem wyjątkowych, a nawet drastycznych, powstałych z przyczyn całkowicie obiektywnych (niezależnych od dłużnika). Podkreślenia też wymaga, że decyzja w sprawie umorzenia należności składkowych posiada charakter uznaniowy, co oznacza, że organ może, ale nie musi udzielić stosownej ulgi, nawet w przypadku spełnienia przez wnioskodawcę ww. przesłanek. Świadczy o tym użycie w art. 28 ust. 1, 2 i 3a u.s.u.s. wyrażenia "mogą być umarzane" oraz zastosowanie w konstrukcji § 3 ust. 1 rozporządzenia Ministra terminu "może". Nawet zatem w przypadku wystąpienia powyższych okoliczności Zakład nie jest bezwzględnie zobowiązany do umorzenia należności składkowych (por. wyrok NSA z 8 sierpnia 2018 r. o sygn. akt I GSK 1830/18). Co ważne, przepis § 3 ust. 1 rozporządzenia nakłada na wnioskodawcę (zainteresowanego) ciężar udowodnienia okoliczności wskazujących na stan majątkowy i sytuację rodzinną. Zadaniem sądu administracyjnego jest natomiast przede wszystkim ocena, czy organ nie wykroczył poza zakres przyznanej mu przez ustawodawcę swobody orzekania oraz to, czy organ zachował określone prawem wymogi proceduralne. Sądowa kontrola decyzji uznaniowych nie obejmuje natomiast prawidłowości wyboru przez organ jednej z możliwych opcji rozstrzygnięcia sprawy, gdyż wybór rozstrzygnięcia wymyka się kryteriom prawnym, opierając się na przesłankach celowościowych, rzetelnościowych, gospodarnościowych i innych tego typu determinantach pozaprawnych. Jeżeli zatem organ działał w granicach prawa, a dokonana przez niego ocena nie nosi cech arbitralności lub dowolności, brak jest podstaw do ingerencji Sądu w treść rozstrzygnięcia. Przechodząc do oceny zarzutów skargi, w pierwszej kolejności należy stwierdzić, że organ prawidłowo uznał, iż w sprawie nie wystąpiła żadna z przesłanek całkowitej nieściągalności należności określonych w art. 28 ust. 3 u.s.u.s. Bezsporne jest wprawdzie, że skarżący zaprzestał prowadzenia działalności gospodarczej oraz nie posiada. Okoliczności te nie są jednak wystarczające do zastosowania art. 28 ust. 3 pkt 3 ustawy. Przepis ten wymaga bowiem łącznego wystąpienia wszystkich wymienionych w nim przesłanek. Trafnie organ zauważył, że skarżący posiada majątek ruchomy i nieruchomy, a jednocześnie jest prowadzone wobec wnioskodawcy postępowanie egzekucyjne. Prawidłowo organ uznał również, że nie zachodzą przesłanki określone w pozostałych punktach art. 28 ust. 3 ustawy. Nie doszło do oddalenia wniosku o ogłoszenie upadłości ani do umorzenia postępowania upadłościowego z przyczyn wskazanych w ustawie. Nie zachodzi również przypadek niezaspokojenia należności w postępowaniu likwidacyjnym lub upadłościowym. Wysokość zadłużenia wielokrotnie przekracza kwotę kosztów upomnienia. Nie zostało również wydane postanowienie właściwego organu egzekucyjnego stwierdzające brak majątku, z którego można prowadzić egzekucję w rozumieniu art. 28 ust. 3 pkt 5 ustawy. Organ trafnie wskazał, że ustawodawca wiąże możliwość zastosowania tego przepisu z określonym rodzajem rozstrzygnięcia wydanego przez właściwy organ egzekucyjny. Nie sposób również uznać za oczywiste, że dalsze prowadzenie egzekucji nie doprowadzi do uzyskania kwot przewyższających koszty egzekucyjne. Nadto skarżący pozostaje nadal w związku małżeńskim i posiada następców prawnych. Sąd podziela stanowisko organu, że zgodnie z wykładnią językową przywołanego przepisu wszystkie wymienione okoliczności, tj.: zakończenie prowadzenia działalności gospodarczej, brak majątku, z którego można egzekwować należności, małżonka, następców prawnych, możliwości przeniesienia odpowiedzialności na osoby trzecie w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, muszą wystąpić łącznie - wystąpienie którejkolwiek z ww. okoliczności wyklucza stwierdzenie zajścia przedmiotowej przesłanki. Brak także podstaw do stwierdzenia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwot przekraczających wydatki egzekucyjne. Prawidłowo zatem organ uznał, że wobec skarżącego nie zachodzą przesłanki pozwalające na stwierdzenie całkowitej nieściągalności należności z tytułu składek, na podstawie art. 28 ust. 3. u.s.u.s. W konsekwencji Sąd uznał, że organ prawidłowo wykluczył możliwość umorzenia należności na podstawie art. 28 ust. 2 i ust. 3 u.s.u.s. Nie zasługuje również na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 28 ust. 3a ustawy oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia. Wbrew twierdzeniom skarżącego organ nie pominął jego sytuacji rodzinnej ani majątkowej. Okoliczności te zostały szczegółowo przeanalizowane, jednak nie doprowadziły do stwierdzenia wystąpienia przesłanek uzasadniających umorzenie należności. W pierwszej kolejności należy zauważyć, że przesłanka określona w § 3 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia ma charakter złożony. Nie jest wystarczające samo wykazanie konieczności sprawowania opieki nad przewlekle chorym członkiem rodziny. Ustawodawca wymaga dodatkowo wykazania związku pomiędzy tymi okolicznościami a pozbawieniem możliwości uzyskiwania dochodu umożliwiającego spłatę należności. Sam fakt choroby lub konieczności udzielania pomocy osobie bliskiej nie jest zatem wystarczający. Organ nie zakwestionował, że skarżący sprawuje opiekę nad chorą matką, która wymaga opieki całodobowej z uwagi na wiek i chorobę Alzheimera i która posiada orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności. Trafnie jednak zauważył, że brak jest jakichkolwiek dowodów wskazujących na całkowitą lub trwałą niezdolność do pracy strony. Sama obecność chorób przewlekłych w rodzinie nie jest jeszcze równoznaczna z niezdolnością do pracy, zwłaszcza że skarżący w oświadczeniu z 20 września 2025 r. podał, że poszukuje pracy za granicą. Skarżący, nie pozostaje zarejestrowany jako osoba bezrobotna, nie pobiera zasiłku z pomocy społecznej, nie korzysta z innych form pomocy, nie osiąga żadnych dochodów. Sąd nie kwestionuje, że matka skarżącego jest osobą schorowaną, wymagającą opieki oraz wsparcia. Nie oznacza to jednak automatycznie, że skarżący został pozbawiony możliwości podejmowania jakiejkolwiek aktywności zawodowej. Trafnie wskazał organ, że aktualnie obowiązujące przepisy pozwalają na pobieranie przez osobę niepełnosprawną świadczenia wspierającego (oprócz emerytury czy renty). Oznacza to, że niepełnosprawny wymagający opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji może uzyskiwać dodatkowe środki finansowe i przeznaczać je za sprawowaną opiekę, co mogłoby umożliwić podjęcie pracy chociaż w ograniczonym zakresie. Nie zasługuje na uwzględnienie również argumentacja dotycząca sytuacji majątkowej skarżącego. Organ prawidłowo ustalił, że prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe z matką osiągającą świadczenie rentowe. Łączny dochód gospodarstwa domowego wynosi [...] zł miesięcznie i niewątpliwie jest niższy niż poziom minimum socjalnego ustalonego dla dwuosobowego gospodarstwa pracowniczego. Oznacza to wprawdzie, że sytuacja strony jest szczególnie finansowo niekorzystna, jednak nie pozwala na przyjęcie, że gospodarstwo domowe skarżącego znajduje się w stanie niedostatku uniemożliwiającego zaspokajanie podstawowych potrzeb życiowych. Trafnie organ wskazał również, że poziom minimum egzystencji określony za 2024 r. wyniósł [...] zł dla wskazanego typu gospodarstwa, a skarżący nie korzysta z pomocy społecznej, co dodatkowo przemawia przeciwko uznaniu, że znajduje się w sytuacji egzystencjalnego zagrożenia. Tak więc, Sąd nie kwestionuje, że choroba osoby bliskiej wywołała dla skarżącego daleko idące konsekwencje życiowe i finansowe. Okoliczności te jednak organ rozważył wskazując jednocześnie na możliwość spłaty zadłużenia w układzie ratalnym. Pomimo trudnej sytuacji finansowej na skarżącym ciążą jeszcze inne zobowiązania z tytułu zaciągniętych kredytów bankowych, a także kredytów zagranicznych. Jednak okoliczność ta, jak przyjął organ, nie mogła stanowić argumentu przemawiającego za umorzeniem wnioskowanych należności z tytułu składek, gdyż to należności z tytułu składek korzystają ze szczególnej ochrony prawnej. Nie są również zasadne zarzuty naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Analiza akt sprawy prowadzi do wniosku, że organ podjął wszelkie niezbędne działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zgromadził dokumentację dotyczącą sytuacji majątkowej i rodzinnej strony, przeanalizował informacje pochodzące z rejestrów publicznych, uwzględnił przedłożoną dokumentację medyczną oraz odniósł się do wszystkich istotnych twierdzeń strony. Uzasadnienie decyzji szczegółowo przedstawia tok rozumowania organu i motywy, którymi kierował się przy wydaniu rozstrzygnięcia. Nie sposób zatem uznać, że postępowanie dowodowe zostało przeprowadzone w sposób powierzchowny lub niepełny. Za niezasadny należy uznać również zarzut naruszenia art. 8 k.p.a. Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa nie oznacza obowiązku wydawania rozstrzygnięć zgodnych z oczekiwaniami strony. Wymaga ona natomiast rzetelnego prowadzenia postępowania i wyjaśnienia przyczyn podjętego rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu obowiązek ten został przez organ w pełni zrealizowany. Organ odniósł się do wszystkich istotnych okoliczności sprawy, dokonał ich oceny oraz wyjaśnił przyczyny odmowy uwzględnienia wniosku. W konsekwencji Sąd uznał, że organ prawidłowo ustalił stan faktyczny sprawy, nie naruszył przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a dokonana wykładnia art. 28 ust. 2, ust. 3 i ust. 3a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz § 3 ust. 1 rozporządzenia była prawidłowa. W sprawie nie wykazano ani całkowitej nieściągalności należności, ani wystąpienia szczególnych okoliczności uzasadniających zastosowanie wyjątkowej instytucji umorzenia zadłużenia składkowego. Zaskarżona decyzja mieści się w granicach przyznanego organowi uznania administracyjnego, a Sąd nie dopatrzył się podstaw do zakwestionowania jej legalności. Mając na uwadze powyższe Sąd nie dopatrzył się także naruszenia przywołanych w skardze zasad konstytucyjnych bowiem, jak wskazano powyżej organ działał na podstawie obowiązujących przepisów prawa. Jednocześnie ZUS nie jest organem właściwym do przyznawania pomocy społecznej czy też innych świadczeń rodzinnych czy też wspomagających w ramach postępowania dotyczącego umorzenia składek. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.